รัสเซีย ยูเครน : นิ้วเท้าขาด และถูกซ้อมทรมาน พลเรือนยูเครนเล่าประสบการณ์ที่ถูกส่งไปคุกรัสเซีย

ขณะนั่งบนเตียงโรงพยาบาล นิกีตา ฮอร์แบน ดูซีดเซียว ผอมแห้ง และแก่เกินอายุ 31 ปี เขาเอามือลูบผ้าพันแผลบริเวณเท้าที่ไม่มีนิ้วเหลืออยู่แล้ว

"น้ำหนักผมลดลงไปเยอะ" นิกีตา กล่าว "ผมดูไม่ดีเลย"

สองสัปดาห์มาแล้วที่เขาไม่สามารถยืนได้ และต้องขยับขาตลอดเวลาเพื่อให้ไม่ปวดขา วันนี้เป็นวันฟ้าโปร่งในฤดูใบไม้ผลิในซาปอริซเซีย เมืองทางตอนใต้ของยูเครน แต่รัสเซียยังถล่มโจมตีภูมิภาคนี้อย่างต่อเนื่อง

สามวันก่อนหน้านี้ ชายยูเครนผู้นี้ได้กลับมาบ้านเกิดด้วยข้อตกลงแลกเปลี่ยนเชลยศึกหลังต้องไปทรมานอยู่ในเรือนจำรัสเซียอยู่ 3 สัปดาห์ ชายยูเครนอีกคนที่ได้กลับมาพร้อมเขาอยู่ในสภาพขาด้วนทั้งสองข้าง

"มีร่องรอยบ่งบอกชัดเจนว่ามีการซ้อมทรมาน" เออร์รินนา เวอร์เรชชุค รองนายกรัฐมนตรียูเครน ระบุ เธอเป็นผู้ไปเจรจาแลกเปลี่ยนทหารรัสเซียผู้ถูกจับกุมกับชาวยูเครนที่ถูกรัสเซียจับตัวไป เธอบอกกับบีบีซีว่า นอกจากทหารที่แขนขาขาดแล้ว ยังมีทหารที่ติดเชื้อในกระแสเลือด และได้รับบาดเจ็บอย่างสาหัส "เรื่องราวที่พวกเขาเล่าให้เราฟังเลวร้ายมาก"

ก่อนหน้านี้ นิกีตา เป็นผู้ช่วยในห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ในโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงเคียฟ ประสบการณ์ที่แสนเลวร้ายของ นิกีตา เริ่มเมื่อต้นเดือน มี.ค. โดยกองทัพรัสเซียบุกเข้ามาในหมู่บ้านเล็ก ๆ ของเขาที่ชื่อแอนดรียิฟกา ซึ่งอยู่ทางตะวันตกของกรุงเคียฟ

เขาและครอบครัวกำลังหลบซ่อนอยู่ในห้องใต้ดินจนกระทั่งทหารรัสเซียมาเรียกตัวเขาและซาชา พ่อเลี้ยงของเขา ออกไปซ้อมทรมาน "มีการยิงเกิดขึ้น คนในหมู่บ้านถูกฆ่า มันน่ากลัวมาก ๆ"

เขาและพ่อเลี้ยงถูกทหารรัสเซียเอาผ้าปิดตาไว้ ทหารรัสเซียถอดรองเท้าบูทพวกเขา เอาน้ำใส่รองเท้า แล้วก็ให้พวกเขาใส่รองเท้าอีกที จากนั้น ชาวยูเครนถูกบังคับให้นอนคว่ำหน้าลงกับพื้นและนอนทนความเหน็บหนาวอยู่อย่างนั้น

"เรานอนอยู่อย่างนั้นอยู่สามหรือสี่คืน ตากฝน รู้สึกหนาวขึ้นเรื่อย ๆ" นิกีตา เล่า

หลังจากไม่ได้ยินเสียงทหารรัสเซียแล้ว นิกีตา ถึงค่อยกล้าเรียกหาพ่อเลี้ยงซึ่งกระซิบตอบเขา จากนั้นพวกเขาก็คอยแอบคุยกันมาเรื่อย ๆ เพื่อให้แน่ใจว่าอีกฝ่ายยังปลอดภัยอยู่

จากนั้นไม่นาน นิกีตา บอกว่าเขาเริ่มไม่มีความรู้สึกที่เท้าอีกต่อไป ขณะเดียวกันก็มีเสียงการถล่มโจมตีใกล้เข้ามาเรื่อย ๆ

"เรานอนอยู่อย่างนั้นนานมาก บอกลาชีวิตตัวเองครั้งแล้วครั้งเล่า"

จากนั้นพวกเขาก็ถูกนำตัวขึ้นรถบรรทุก พาไปขึ้นเฮลิคอปเตอร์ แล้วก็ถูกนำตัวไปขึ้นเครื่องบินต่อ เขาเดาว่าตัวเองอยู่กับนักโทษอีกราว 10-12 คน ระหว่างนี้ พวกเขาได้กินแค่ข้าวต้มหนึ่งถ้วย ขนมปังหนึ่งชิ้น และก็ขนมปังกรอบหนึ่งชิ้น

"พ่อยังโอเคอยู่ไหม ?" นิกีตา เล่าว่าเขาตะโกนถามพ่อเลี้ยงสู้กับเสียงเครื่องบิน

"ยังโอเค" ซาชา ตอบ

ระหว่างนี้ ทั้งภรรยาของ นิกีตา และซาชา ไม่รู้เลยว่าเกิดอะไรขึ้นกับสามีพวกเธอ พวกเธอไม่สามารถไปไหนได้เพราะภายนอกยังมีการโจมตีต่อเนื่อง และช่วงที่ว่างเว้นจากการถล่มโจมตี ทหารรัสเซียก็จะเข้าบุกค้นบ้านต่าง ๆ ในช่วงเวลากว่าหนึ่งเดือนที่กองทัพรัสเซียเข้ายึดพื้นที่ พวกเธอไม่รู้เลยว่าเกิดอะไรขึ้นกับ นิกีตา และซาชา

นิกีตา และซาชา ได้เห็นหน้ากันครั้งแรกหลังทหารรัสเซียถอดผ้าปิดตาพวกเขาออกเมื่อถึงค่ายคุมขังในรัสเซีย นี่เป็นครั้งแรกที่ นิกีตา เห็นนิ้วเท้าตัวเองที่กลายเป็นสีดำหลังต้องเผชิญกับอากาศเย็นจัด อย่างไรก็ดี โรงพยาบาลสนามที่รัสเซียช่วยเหลือเขาแค่เช็ดแผลให้แห้งและพันแผลให้

5 วันผ่านไป พวกเขาถูกส่งตัวไปที่เรือนจำในเมืองคูร์สของรัสเซีย

ในเรือนจำแห่งนี้ นิกีตา บอกว่าเขาคิดว่าต้องเสียขาทั้งสองข้างไปแน่ ๆ เพราะไม่สามารถรู้สึกหรือควบคุมเท้าตัวเองได้เลย "และเท้าก็เริ่มส่งกลิ่นเหม็น"

ผู้ถูกคุมขังคนอื่น ๆ ก็เผชิญชะตากรรมคล้ายกัน บางคนลงเอยด้วยการเสียทั้งแขนหรือขาไปเลย การรักษาพยาบาลที่เรือนจำมีแค่การฉีดยาแก้อาการอักเสบและก็เปลี่ยนผ้าพันแผลให้ทุก ๆ 3 วัน แต่ นิกีตา เล่าว่า แพทย์ในเรือนจำบอกเขาว่า "เรามียาและกระบวนการรักษาดี ๆ ในนี้ แต่ไม่ได้มีให้สำหรับพวกคุณ"

ชาวยูเครนที่ถูกคุมขังด้วยกันฆ่าเวลาด้วยการเล่นมุกและเล่าเรื่องราวครอบครัวตัวเอง พวกเขาถูกบังคับให้เรียนร้องเพลงสรรเสริญประเทศรัสเซียและร้องให้ผู้คุมเรือนจำฟัง นอกจากนี้ นิกีตา บอกว่า พวกเขาถูกสอบสวน 2-3 ครั้งต่อวัน และก็ถูกซ้อมทรมานด้วย นอกจากนี้ พวกเขายังถูกบังคับให้เซ็นเอกสารที่บอกว่าพวกเขาได้รับการดูแลอย่างดี

หลังจากอยู่ในเรือนจำนี้ได้ 3 สัปดาห์ อาการที่เท้าของ นิกีตา แย่ลงเรื่อย ๆ เขาเลยถูกส่งตัวไปที่โรงพยาบาลกับผู้ถูกคุมขังอีก 2 ราย

"อาการแย่เสียจนนิ้วเท้านิ้วหนึ่งของผมหลุดออกมาเลยระหว่างการตรวจ"

เขาอยู่รักษาตัวในโรงพยาบาลต่ออีก 1 สัปดาห์ ก่อนที่จะได้รับแจ้งว่าเขาและชาวยูเครนคนอื่น ๆ ที่ได้รับบาดเจ็บสาหัสจะถูกส่งตัวกลับบ้าน "เพื่อให้ครอบครัวดูแลแทน"

เออร์รินนา เวอร์เรชชุค รองนายกรัฐมนตรียูเครน บอกว่า รัสเซียจับชาวยูเครนไปกว่า 1,000 คน โดยในจำนวนนี้มีผู้หญิงเกือบ 500 คน เธอบอกกับบีบีซีว่ารัสเซียต้องการจะใช้คนเหล่านี้เป็นตัวประกันเพื่อแลกเปลี่ยนกับทหารรัสเซียที่ถูกจับกุมในยูเครน แต่วิธีนี้ขัดต่ออนุสัญญาเจนีวา

ในที่สุด นิกีตา ไม่ได้กลับไปที่เรือนจำเดิมซึ่งเป็นที่ที่เขาเห็นซาชาเป็นครั้งสุดท้าย เขาถูกส่งตัวขึ้นเครื่องบินอีกครั้งโดยมุ่งหน้าไปที่ไครเมีย ทางการรัสเซียบอกกับรองนายกรัฐมนตรียูเครนว่าพวกเขาไม่มีรถพยาบาลเหลือใช้ นิกีตา และชาวยูเครนที่ได้รับบาดเจ็บสาหัสคนอื่น ๆ จึงต้องนั่งท้ายรถกระบะเป็นเวลา 5 ชั่วโมงไปยังที่หมาย

ที่จุดนัดพบ ฝ่ายรัสเซียแค่ใช้เปลหาม นิกีตา และชาวยูเครนคนอื่น ๆ มาวางลงบนถนนและก็เดินจากไป

นิกีตา ไม่เชื่อว่าตัวเองได้กลับมาอยู่ในบ้านเกิดของเขาอีกครั้งจนกระทั่งทหารยูเครนมองตาและพูดกับเขาเป็นภาษายูเครนว่า "ยินดีต้อนรับนะเพื่อน"

ในตอนนั้น เขายังไม่แน่ใจว่าสมาชิกครอบครัวตัวเองยังมีชีวิตอยู่หรือเปล่า เขาจึงขอให้เจ้าหน้าที่ทางการยูเครนช่วยโทรศัพท์หานาเดีย ภรรยาของเขา

และในที่สุดภรรยาเขาก็รับสาย เธอบอกกับเขาว่าอยู่ที่เบลเยียมกับลูก และพวกเขาปลอดภัยดี "เราร้องไห้กันอยู่ 5 นาที เราพยายามจะพูดกันแต่ไม่สามารถเอ่ยอะไรได้ น้ำตาไหลอาบแก้มผม ผมได้ยินเสียงเธอพูดว่าฮัลโหล และก็หายใจไม่ออก"

อย่างไรก็ดี ครอบครัวเขายังไม่แน่ใจว่าตอนนี้ซาชา พ่อเลี้ยงของเขา เป็นอย่างไรบ้าง

หลังจากพักรักษาตัวอยู่ที่โรงพยาบาลในเมืองซาปอริซเซียอยู่ช่วงหนึ่ง ในที่สุด เขาก็ถูกย้ายตัวไปที่โรงพยาบาลในกรุงเคียฟที่เขาเคยทำงานอยู่ นิกีตา ได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่นจากเพื่อนร่วมงานในฐานะวีรบุรุษ เขาได้อยู่ห้องพักเดี่ยว มองออกจากหน้าต่างบานใหญ่ลงไปเห็นต้นสน

"มันมีความหมายต่อเรามากที่เขาได้กลับมา" ยัวริ ชิลเลนโก ศัลยแพทย์ประจำโรงพยาบาลนี้ ระบุ "เขาต้องหัดเดินใหม่ แต่เราจะทำทุกอย่างเพื่อช่วยเขา"

ที่โรงพยาบาล นิกีตา พยายามเดิน 2-3 ก้าว ให้คนได้เห็นพัฒนาการเขา เขาไม่ได้ตั้งใจฟังนักขณะที่ทีมแพทย์กำลังพูดคุยกันว่าต้องทำการรักษาอย่างไรต่อบ้าง

"ผมมีสิ่งเดียวในหัวตอนนี้" เขาพูดหลังจากแพทย์ออกไปจากห้องแล้ว "นั่นคือเดินทางไปหาภรรยาและลูกชายผม"