ยานสำรวจนาซาบันทึกเสียง พบสัญญาณ "ฟ้าผ่าจิ๋ว" บนดาวอังคารครั้งแรก

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าพวกเขาได้บันทึกกิจกรรมทางไฟฟ้าในชั้นบรรยากาศของดาวอังคารเป็นครั้งแรก โดยกิจกรรมนี้บ่งชี้ว่าดาวเคราะห์ดวงนี้อาจเกิดฟ้าผ่าขึ้นได้

หลังใช้เวลาสี่ปีที่ผ่านมาในการสำรวจบริเวณหลุมอุกกาบาตเจซีโร ยานสำรวจเพอร์เซเวียแรนซ์ของนาซา ซึ่งลงจอดบนดาวอังคารในปี 2021 เพื่อภารกิจค้นหาสัญญาณทางชีววิทยา ได้บันทึกการปล่อยประจุไฟฟ้าด้วยวิธีการบันทึกเสียงและคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าด้วยอุปกรณ์ซูเปอร์แคม (SuperCam) ของตัวยานสำรวจ

ต่อมาการปล่อยประจุไฟฟ้าดังกล่าวถูกตั้งชื่อเล่นว่า "ฟ้าผ่าจิ๋ว (mini lightning)"

นักวิทยาศาสตร์ยังหวังอีกว่าในอนาคตจะมีการส่งเครื่องมือใหม่ที่สามารถวัดการปล่อยประจุไฟฟ้าในชั้นบรรยากาศตลอดจนส่งกล้องที่มีความไวแสงมากขึ้นไปยังดาวอังคาร เพื่อเพิ่มความพยายามในการยืนยันการค้นพบนี้ให้แน่ชัด

การค้นพบนี้เกิดขึ้นจากการที่ทีมนักวิจัยจากฝรั่งเศสได้วิเคราะห์การบันทึกเสียงจากไมโครโฟนของยานสำรวจนาซาเป็นเวลา 28 ชั่วโมง ตลอดระยะเวลาสองปีบนดาวอังคาร (หรือ 1,374 วันบนโลก)

ก่อนพวกเขาพบว่าการคายประจุไฟฟ้ามักจะต้องอาศัยพายุฝุ่น (Dust devils) และแนวปะทะพายุฝุ่น

ทั้งนี้ พายุฝุ่น หรือ Dust devils หมายถึงลมหมุนขนาดเล็กที่เกิดจากอากาศร้อนที่ลอยขึ้นจากพื้นดิน และการเคลื่อนที่ภายในของพายุสามารถก่อให้เกิดการคายประจุไฟฟ้าได้

ดร.บัปติสต์ ไชด์ หัวหน้าทีมวิจัยกล่าวกับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า "การคายประจุเหล่านี้ถือเป็นการค้นพบครั้งสำคัญ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อองค์ประกอบทางเคมีในชั้นบรรยากาศของดาวอังคาร สภาพภูมิอากาศ ความสามารถในการอยู่อาศัย และอนาคตของการสำรวจโดยหุ่นยนต์และมนุษย์"

เขาและนักวิทยาศาสตร์คนอื่น ๆ ที่สถาบันวิจัยฟิสิกส์ดาราศาสตร์และดาวเคราะห์วิทยาในฝรั่งเศสเชื่อว่าดาวอังคารได้ถูกจัดอยู่ในกลุ่มดาวเคราะห์ที่ทราบกันว่ามีกิจกรรมไฟฟ้าในชั้นบรรยากาศ เช่นเดียวกับโลก ดาวเสาร์ และดาวพฤหัสบดี

ขณะที่ ดร.แดเนียล พริตชาร์ด นักฟิสิกส์อนุภาค เขียนไว้ในวารสารวิทยาศาสตร์เนเชอร์ (Nature) ว่า แม้ว่าการบันทึกเหล่านี้จะ "ให้หลักฐานที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับการปลดปล่อยประจุที่เกิดจากฝุ่น" แต่เนื่องจากมีเพียงการได้ยินเสียงเท่านั้น ทว่ายังไม่สามารถมองเห็นได้ "จึงยังคงมีข้อสงสัยว่าเกิดฟ้าผ่าบนดาวอังคารจริงหรือไม่"

เขากล่าวเสริมว่า "เมื่อพิจารณาจากประวัติศาสตร์ของสาขานี้ การถกเถียงน่าจะยังคงดำเนินต่อไปอีกระยะหนึ่ง"

ในเดือน ก.ย. ปีนี้ นักวิทยาศาสตร์เพิ่งค้นพบหินที่มีลวดลายแปลกประหลาดบนดาวอังคาร โดยตั้งชื่อลวดลายที่น่าสนใจนี้ว่า จุดเสือดาว และเมล็ดฝิ่น ประกอบด้วยแร่ธาตุที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมี ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับจุลินทรีย์โบราณ

ขณะที่ยังมีความเป็นไปได้ว่าแร่ธาตุเหล่านี้เกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยาตามธรรมชาติ นาซากล่าวว่าลักษณะดังกล่าวอาจเป็นสัญญาณที่ชัดเจนที่สุดเท่าที่เคยมีเกี่ยวกับการค้นพบสิ่งมีชีวิต

ปัจจุบัน ดาวอังคารเป็นทะเลทรายที่หนาวเย็นและแห้งแล้ง แต่เมื่อหลายพันล้านปีก่อน มีหลักฐานว่าดาวอังคารมีชั้นบรรยากาศและน้ำที่หนาแน่น ทำให้เป็นพื้นที่ที่น่าค้นหาว่ามีสิ่งมีชีวิตในอดีตหรือไม่

ยานเพอร์เซเวียแรนซ์ถูกส่งไปยังหลุมอุกกาบาตเจซีโร เนื่องจากมีลักษณะที่อาจสื่อได้ว่าครั้งหนึ่งหลุมดังกล่าวเคยมีลักษณะเอื้อต่อการดำรงชีวิต รวมถึงมีสัญญาณว่าครั้งหนึ่งพื้นที่ดังกล่าวเคยเป็นพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำบนดาวอังคารซึ่งสามารถรักษาน้ำบนพื้นผิวที่เป็นของเหลวได้