นักศึกษาอิหร่านรวมตัวประท้วงใหญ่ต่อต้านรัฐบาลครั้งแรกนับตั้งแต่มีการปราบปรามอย่างรุนแรง

คำบรรยายวิดีโอ, เกิดเหตุปะทะกันที่มหาวิทยาลัยชาริฟในกรุงเตหะราน
    • Author, เซียวาช เมห์ดี-อาร์ดาลัน
    • Role, บีบีซีแผนกภาษาเปอร์เซีย
    • Author, ยาโรสลาฟ ลูคิฟ
  • เวลาอ่าน: 4 นาที

นักศึกษาในมหาวิทยาลัยหลายแห่งในอิหร่านได้จัดการประท้วงต่อต้านรัฐบาล ซึ่งเป็นการชุมนุมขนาดใหญ่ครั้งแรกนับตั้งแต่การปราบปรามอย่างรุนแรงโดยทางการเมื่อเดือนที่แล้ว

บีบีซีได้ตรวจสอบภาพวิดีโอของผู้ประท้วงที่เดินขบวนในวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีชาริฟในกรุงเตหะรานเมื่อวันเสาร์ ต่อมาเกิดการปะทะกันระหว่างผู้ประท้วงดังกล่าวกับผู้สนับสนุนรัฐบาล

มีรายงานว่า มีการจัดการนั่งประท้วงในมหาวิทยาลัยอีกแห่งหนึ่งในเตหะราน และมีรายงานการชุมนุมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นักศึกษาเหล่านี้ต้องการแสดงความเคารพต่อผู้เสียชีวิตหลายพันคนจากการประท้วงครั้งใหญ่ในเดือน ม.ค. ที่ผ่านมา

สหรัฐอเมริกาได้เพิ่มกำลังทหารใกล้กับอิหร่าน ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวว่าเขากำลังพิจารณาการโจมตีทางทหารแบบจำกัด

สหรัฐฯ และพันธมิตรในยุโรปสงสัยว่าอิหร่านกำลังเดินหน้าพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งอิหร่านปฏิเสธเรื่องนี้มาโดยตลอด

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และอิหร่านได้พบปะหารือกันที่สวิตเซอร์แลนด์เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา และกล่าวว่า มีความคืบหน้าในการเจรจาที่มุ่งเป้าไปที่การควบคุมโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

แต่ถึงแม้จะมีรายงานความคืบหน้าดังกล่าว ทรัมป์กล่าวในภายหลังว่าโลกจะรู้ "ภายในอีกประมาณ 10 วัน" ว่าจะมีการบรรลุข้อตกลงกับอิหร่านหรือไม่ หรือสหรัฐฯ จะใช้ปฏิบัติการทางทหาร

ในอดีต ผู้นำสหรัฐฯ เคยให้การสนับสนุนผู้ประท้วง โดยครั้งหนึ่งเคยให้กำลังใจพวกเขาด้วยคำมั่นสัญญาว่า "ความช่วยเหลือกำลังมาถึง"

ภาพวิดีโอที่ได้รับการยืนยันจากบีบีซีแสดงให้เห็นผู้ประท้วงหลายร้อยคน ซึ่งหลายคนถือธงชาติอิหร่าน เดินขบวนอย่างสงบในวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีชาริฟ ในช่วงเริ่มต้นภาคการศึกษาใหม่ในวันเสาร์

ผู้ประท้วงตะโกนว่า "เผด็จการจงพินาศ" ซึ่งเผด็จการที่ว่านี้หมายถึงอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอีผู้นำสูงสุด และยังมีการตะโกนคำขวัญอื่น ๆ เพื่อแสดงความต่อต้านรัฐบาล

ในวิดีโอดังกล่าวจะเห็นผู้สนับสนุนการชุมนุมของฝ่ายรัฐบาลอยู่ใกล้ ๆ ต่อมาเห็นการปะทะกันระหว่างสองฝ่าย

นอกจากนี้ยังมีภาพถ่ายที่ได้รับการยืนยันแล้วแสดงให้เห็นการนั่งประท้วงอย่างสงบที่มหาวิทยาลัยชาฮิด เบเฮชติ ในกรุงเตหะรานด้วย

บีบีซีได้ตรวจสอบยืนยันภาพจากมหาวิทยาลัยอีกแห่งในกรุงเตหะราน นั่นคือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีอามีร์ กาบีร์ ซึ่งแสดงเหตุการณ์การตะโกนต่อต้านรัฐบาล

ในเมืองมาชาด เมืองที่ใหญ่เป็นอันดับสองของอิหร่านทางตะวันออกเฉียงเหนือ มีรายงานว่านักศึกษาในท้องถิ่นตะโกนว่า "เสรีภาพ เสรีภาพ" และ "นักศึกษา จงตะโกน ตะโกนเพื่อสิทธิของพวกคุณ"

มีรายงานการชุมนุมขนาดใหญ่ในสถานที่แห่งอื่น ๆ ในช่วงบ่ายของวันนั้นเช่นกัน โดยมีการเรียกร้องให้มีการชุมนุมเพิ่มเติมในวันอาทิตย์

อย่างไรก็ตาม ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่ามีผู้ประท้วงถูกจับกุมหรือไม่

การประท้วงเมื่อเดือนที่แล้วเริ่มต้นจากความไม่พอใจทางเศรษฐกิจและแพร่กระจายอย่างรวดเร็วจนกลายเป็นการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่การปฏิวัติอิสลามในปี 1979

สำนักข่าวสิทธิมนุษยชน (Human Rights Activists News Agency - Hrana) ในสหรัฐฯ รายงานยืนยันว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 6,159 คนในช่วงเหตุการณ์ดังกล่าว ซึ่งรวมถึงผู้ประท้วง 5,804 คน เด็ก 92 คน และผู้ที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาล 214 คน

Hrana ยังกล่าวอีกว่ากำลังตรวจสอบรายงานการเสียชีวิตอีก 17,000 ราย

ด้านทางการอิหร่านกล่าวเมื่อปลายเดือนที่แล้วว่า มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 3,100 คน แต่ส่วนใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยหรือผู้ที่อยู่ใกล้เคียงที่ถูก "ผู้ก่อจลาจล" ทำร้ายร่างกาย

การประท้วงในวันเสาร์ที่ผ่านมา เกิดขึ้นขณะที่ทางการอิหร่านกำลังเตรียมพร้อมสำหรับสงครามที่อาจเกิดขึ้นกับสหรัฐฯ

ฝ่ายค้านที่ลี้ภัยอยู่ต่างประเทศเรียกร้องอย่างเด็ดเดี่ยวให้ประธานาธิบดีทรัมป์ทำตามคำขู่และโจมตี โดยหวังว่าจะโค่นล้มรัฐบาลที่มีนโยบายแข็งกร้าวในปัจจุบันได้อย่างรวดเร็ว

แต่ฝ่ายค้านกลุ่มอื่น ๆ ต่างคัดค้านการแทรกแซงจากภายนอก

ขณะที่ฝ่ายตรงข้ามฝ่ายต่าง ๆ ได้ร่วมกันเผยแพร่ข้อมูลเท็จผ่านสื่อสังคมออนไลน์ พยายามสร้างเรื่องราวที่ขัดแย้งกันเกี่ยวกับสิ่งที่ชาวอิหร่านต้องการ

รายงานเพิ่มเติมโดย โกนเชห์ ฮาบิบิอาซาด จากบีบีซีแผนกภาษาเปอร์เซีย และริชาร์ด เออร์ไวน์-บราวน์ และ ชายาน ซาร์ดาริซาเดห์ จากบีบีซีเวริฟาย (BBC Verify)