รู้จักบุตรสาวคิม จอง-อึน "ตัวเก็ง" ผู้นำสูงสุดหญิงคนใหม่ของเกาหลีเหนือ

Kim shakes hands an official on the train platform, surrounded by other officials and uniformed guards. His daughter stands behind him, wearing a black dress suit.

ที่มาของภาพ, Xinhua

คำบรรยายภาพ, คิม จอง-อึน จับมือทักทายกับเจ้าหน้าที่จีน ซึ่งมาต้อนรับยังสถานีรถไฟกรุงปักกิ่ง โดยมีคิม จู-แอ บุตรสาวของเขายืนอยู่ด้านหลัง
    • Author, ลูอิส บาร์รูโช
    • Role, บีบีซี เวิลด์ เซอร์วิส

ภาพล่าสุดที่ปรากฏในสื่อของทางการจีน เผยให้เห็นเหตุการณ์ขณะที่คิม จอง-อึน ผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือ เดินทางมาถึงกรุงปักกิ่งของจีน พร้อมกับ "คิม จู-แอ" บุตรสาววัยแรกรุ่นคนโปรดที่ติดตามมาด้วย

ภาพดังกล่าวเผยให้เห็นผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือ กำลังก้าวออกจากรถไฟสู่ชานชาลาของสถานีรถไฟกรุงปักกิ่ง โดยมีบุตรสาวของเขาตามติดอยู่ด้านหลัง เธอผู้นี้เคยได้รับการขนานนามว่าเป็น "ตัวเก็ง" ที่มีโอกาสสูงสุดในการสืบทอดตำแหน่งผู้นำของบิดา

คิม จอง-อึน และบุตรสาว เดินทางข้ามพรมแดนจีน-เกาหลีเหนือ เมื่อวันอังคารที่ 2 ก.ย. ที่ผ่านมา ด้วยรถไฟหุ้มเกราะของท่านผู้นำโสมแดง เพื่อมาเข้าร่วมพิธีสวนสนามแสดงแสนยานุภาพของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน เนื่องในโอกาสเฉลิมฉลอง "วันแห่งชัยชนะ" ในวันที่ 3 ก.ย. ซึ่งทำให้เขาได้พบปะอย่างใกล้ชิดกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน, ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย, รวมทั้งผู้นำระดับโลกอีกหลายคน และนับเป็นครั้งแรกที่เขาได้เข้าร่วมการพบปะทางการทูตแบบพหุภาคีด้วย

ในตอนที่เจ้าหน้าที่ของทางการจีนและกองทหารอารักขาในเครื่องแบบ พากันมาต้อนรับคิม จอง-อึน ที่สถานีรถไฟ สื่อมวลชนได้สังเกตเห็นคิม จู-แอ ยืนหลบอยู่ด้านหลังของบิดา บุตรสาววัยรุ่นของผู้นำสูงสุดแห่งเกาหลีเหนือผู้นี้ เคยถูกสำนักข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้ (National Intelligence Service - NIS) ซึ่งเป็นหน่วยสืบความลับของโสมขาว ระบุว่ามีโอกาสจะได้เป็นทายาทสืบทอดตำแหน่งผู้นำของคิม จอง-อึน มากที่สุด

ปัจจุบันเรารู้ข้อมูลอะไรบ้างเกี่ยวกับ คิม จู-แอ ? และเธอมีแนวโน้มจะมาสืบทอดอำนาจต่อจากบิดามากแค่ไหน ? บีบีซีจะพาไปทำความรู้จักเธอให้มากขึ้น

ต้องยอมรับว่า คิม จอง-อึน ปิดเงียบเรื่องเกี่ยวกับครอบครัว จนเข้าขั้นความลับสุดยอด ทำให้เราแทบไม่รู้อะไรเกี่ยวกับครอบครัวของเขาเลย ตัวอย่างเช่นเขาปกปิดไม่ให้สาธารณชนรู้จัก "รี ซอล-จู" ภรรยาของเขาอยู่พักหนึ่งหลังพิธีสมรส กว่าที่ชาวเกาหลีเหนือและทั่วโลกจะได้ยลโฉมเธอในการปรากฏตัวต่อสาธารณะครั้งแรก ก็เป็นในปี 2012 แล้ว แม้สื่อของเกาหลีใต้รายงานว่า พวกเขาแต่งงานกันตั้งแต่ปี 2009 และมีบุตรด้วยกันคนแรกในปี 2010 ก็ตาม เชื่อกันว่ารี ซอล-จู เป็นมารดาของคิม จู-แอ ซึ่งเกิดในอีกไม่กี่ปีต่อมา (ปัจจุบันคาดว่าคิม จอง-อึน มีบุตรรวม 3 คน)

การดำรงอยู่ของ คิม จู-แอ เริ่มถูกพูดถึงในปี 2013 หลังนักบาสเกตบอลชาวอเมริกัน เดนนิส ร็อดแมน กล่าวถึงการเดินทางไปเกาหลีเหนือของเขา โดยร็อดแมนเล่าว่าได้ใช้เวลาพักผ่อนตากอากาศที่ชายทะเลกับครอบครัวคิม และได้ "อุ้มทารกของพวกเขา" ซึ่งร็อดแมนเรียกชื่อเด็กคนนั้นว่า จู-แอ

North Korean leader Kim Jong Un talks with his daughter Kim Ju Ae at a banquet to celebrate the 75th anniversary of the Korean People's Army in Pyongyang, 7 February 2023

ที่มาของภาพ, Reuters

คำบรรยายภาพ, คิม จู-แอ ปรากฏตัวครั้งแรกในปี 2022 ส่วนในภาพนี้ เธอและบิดาร่วมงานเลี้ยงในโอกาสครบรอบ 75 ปี การสถาปนากองทัพประชาชนเกาหลี เมื่อเดือนก.พ. 2023
An undated photo released by the official North Korean Central News Agency (KCNA) on 05 January 2024 shows Kim Jong Un and Ju Ae inspecting a missile launcher production facility in an undisclosed location in North Korea

ที่มาของภาพ, EPA-EFE/REX/Shutterstock

คำบรรยายภาพ, คิม จอง-อึน และ คิม จู-แอ ตรวจงานการผลิตฐานปล่อยขีปนาวุธในสถานที่ลับของเกาหลีเหนือ เมื่อเดือน ม.ค. 2024

กระทั่งสื่อเกาหลีเหนือก็ทำได้เพียง "ยอมรับเธอในฐานะบุตรสาวของ คิม จอง-อึน โดยไม่ระบุชื่อหรืออายุ" ฟีโอดอร์ เทอร์ทิตสกีย์ ผู้เชี่ยวชาญที่ศึกษาการเมืองเกาหลีเหนือ จากมหาวิทยาลัยกุ๊กมินในกรุงโซลของเกาหลีใต้กล่าว "จากข้อมูลที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ เราไม่รู้อะไรอย่างอื่นเกี่ยวกับเธอเลย" เทอร์ทิตสกีย์ประเมินว่า เธอน่าจะมีอายุระหว่าง 10 ปี ถึงช่วงต้นวัยรุ่น

ย้อนไปเมื่อปีที่แล้ว สำนักข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้รายงานต่อรัฐสภาว่า คิม จู-แอ ไม่เคยเข้าเรียนในโรงเรียน แต่เธอเรียนหนังสือที่บ้านในกรุงเปียงยาง ข้อมูลยังชี้ว่าเธอชอบงานอดิเรกหลายอย่าง เช่นขี่ม้า, ว่ายน้ำ, และเล่นสกี ซึ่งนักการเมืองเกาหลีใต้ที่เข้าฟังรายงานดังกล่าว เปิดเผยกับผู้สื่อข่าวว่า คิม จอง-อึน ดูเหมือนจะพึงพอใจกับทักษะการขี่ม้าของลูกสาวมาก

สำนักข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้ยังเปิดเผยด้วยว่า เธอมีพี่ชายและน้องอีกคน ซึ่งคนน้องนี้ยังไม่ทราบเพศ และทั้งสองไม่เคยปรากฏตัวต่อสาธารณะ

Kim Jong Un and Kim Ju Ae visiting the Kwangchon Chicken Farm near Pyongyang, January 2024

ที่มาของภาพ, Reuters

คำบรรยายภาพ, สองพ่อลูกเยี่ยมชมฟาร์มเลี้ยงไก่ใกล้กรุงเปียงยาง เมื่อเดือน ม.ค. 2024

เปิดตัวต่อสาธารณะครั้งแรก

คิม จู-แอ ปรากฏตัวต่อสาธารณชนเป็นครั้งแรก เมื่อเดือน พ.ย. 2022 เพื่อสังเกตการณ์การทดสอบขีปนาวุธเคียงข้างบิดา นับแต่นั้นเธอก็ออกงานคู่กับคิม จอง-อึน อีกหลายครั้ง ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมทางทหารหรือกิจกรรมทั่วไป

ไม่นานมานี้ เธอและบิดาต่างจุมพิตอีกฝ่ายที่แก้ม ระหว่างร่วมเฉลิมฉลองวันปีใหม่ที่สนามกีฬาในกรุงเปียงยาง

ย้อนไปในเดือน ธ.ค. 2023 พวกเขาได้เข้าร่วมการทดสอบยิงขีปนาวุธข้ามทวีปแบบเชื้อเพลิงแข็ง "ฮวาซอง-18" ซึ่งถือเป็นขีปนาวุธพิสัยไกลที่ล้ำหน้าที่สุดของเกาหลีเหนือ

คิม จู-แอ ยังอยู่เคียงข้างบิดาในการปล่อยดาวเทียมสอดแนม "มัลลิกยอง 1" เมื่อเดือน พ.ย. 2023 ซึ่งเกาหลีเหนืออ้างว่า ดาวเทียมนี้สามารถมองเห็นทำเนียบขาวในสหรัฐฯ ได้

หลังเปิดตัวลูกสาวได้ไม่นาน เรดิโอฟรีเอเชีย (RFA) รายงานเมื่อ ก.พ. 2023 ว่า รัฐบาลเกาหลีเหนือได้สั่งให้ประชาชนทุกคนในประเทศ ที่มีชื่อว่า คิม จู-แอ ให้เปลี่ยนชื่อของตนทันที โดยอ้างว่าเป็นธรรมเนียมปฏิบัติพื้นฐาน สำหรับตระกูลของผู้นำสูงสุด

ผู้สังเกตการณ์ยังชี้ว่า ประชาชนเกาหลีเหนือถูกขอให้กล่าวถึงคิม จู-แอ ว่า "บุตรีที่เคารพ" แทนที่จะเรียกว่า "บุตรีผู้เป็นที่รัก" ซึ่งคำคุณศัพท์อย่าง "ที่เคารพ" นี้ สงวนไว้สำหรับบุคคลซึ่งเป็นที่รักและเคารพ ในระดับสูงสุดของเกาหลีเหนือเท่านั้น

ในกรณีของ คิม จอง-อึน นั้น ตัวเขาเองถูกเรียกว่า "เพื่อนร่วมชาติที่เคารพ" หลังจากสถานะของเขาในฐานะผู้สืบทอดอำนาจต่อจากบิดามั่นคงแล้วเท่านั้น

Kim Jong Un and Kim Ju Ae discuss North Korea's military reconnaissance satellite programme, May 2023

ที่มาของภาพ, Reuters

คำบรรยายภาพ, คิม จอง-อึน และ คิม จู-แอ หารือโครงการดาวเทียมสอดแนมทางทหาร เมื่อเดือน พ.ค. 2023

ว่าที่ผู้สืบทอดอำนาจ

เกาหลีเหนือเป็นรัฐที่โดดเดี่ยวตัวเอง และจนถึงตอนนี้ยังไม่แน่ชัดว่า การปรากฏตัวที่บ่อยครั้งขึ้นของ คิม จู-แอ มีนัยเช่นใด

แต่เป็นที่รู้กันว่า ชาวเกาหลีเหนือถูกพร่ำสอนมาโดยตลอดว่าคนตระกูลคิมสืบสายเลือดศักดิ์สิทธิ์ และมีแต่พวกเขาเท่านั้นที่ปกครองประเทศได้ นักวิเคราะห์จึงมองว่า การเปิดตัวบุตรสาวต่อสาธารณชนตั้งแต่วัยเด็ก อาจเป็นวิธีการของผู้นำเกาหลีเหนือ เพื่อสร้างฐานอำนาจให้คิม จู-แอ ก่อนที่เธอจะได้สืบทอดตำแหน่งผู้นำในอนาคต

ทว่ายังไม่มีสัญญาณใด ๆ ที่บ่งชี้ว่าการสืบทอดอำนาจอาจเกิดขึ้นในเร็ววันนี้ ส่วนข่าวลือเรื่องสุขภาพที่ย่ำแย่ของคิม จอง-อึน ก็ถูกปัดตกไปแล้ว

Kim Jong Un and Kim Ju Ae viewing a military parade at Kim Il Sung Square to mark the 75th anniversary of the founding of the Korean People's Army (KPA), February 2023

ที่มาของภาพ, KCNA/EPA-EFE/REX/Shutterstock

คำบรรยายภาพ, คิม จอง-อึน และ คิม จู-แอ ในพิธีสวนสนามเพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 75 ปี การสถาปนากองทัพประชาชนเกาหลี เมื่อเดือน ก.พ. 2023

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์บางคนมองว่า การควงลูกสาวออกงานบ่อย ๆ อาจเป็นวิธีการของคิม จอง-อึน เพื่อสร้างภาพหรือส่งสัญญาณว่า เขาเป็นชายผู้รักครอบครัว ในสังคมที่ชายเป็นใหญ่อย่างฝังลึก

"ในสมัยของอดีตผู้นำ ทั้งคิม จอง-อิล และ คิม อิล-ซุง เอง ต่างก็มีการโฆษณาชวนเชื่อถึงบทบาทของผู้นำสูงสุด ในฐานะพ่อและแม่ของคนทั้งชาติ" เอ็ดเวิร์ด โฮเวลล์ อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด และผู้เชี่ยวชาญด้านคาบสมุทรเกาหลีกล่าว

"ดังนั้นผมคิดว่า การกระทำเชิงสัญลักษณ์เช่นนี้จะยังคงดำเนินอยู่ต่อไป ด้วยการให้ คิม จู-แอ ออกงานกับพ่อของเธอให้สาธารณชนได้เห็น"

นับตั้งแต่การสถาปนาเกาหลีเหนือในปี 1948 ประเทศนี้ก็ปกครองโดยบุรุษในตระกูลคิมมาโดยตลอด ดังนั้นหาก คิม จู-แอ ได้สืบทอดอำนาจต่อจากบิดา เธอจะเป็นสตรีคนแรกที่ขึ้นปกครองเกาหลีเหนือ

"การมีสายเลือดตระกูลคิมเป็นผู้ปกครอง ถือเป็นสิ่งสำคัญต่อการนำประเทศเกาหลีเหนือมาก แม้จะเป็นผู้หญิง แต่ก็ยังดีกว่าให้คนอื่นที่ไม่ใช่สมาชิกตระกูลคิมขึ้นครองอำนาจ" โฮเวลล์กล่าว

Kim Jong Un and Kim Ju Ae visiting the Kwangchon Chicken Farm near Pyongyang, January 2024

ที่มาของภาพ, Reuters

คำบรรยายภาพ, คิม จอง-อึน และ คิม จู-แอ เยี่ยมชมฟาร์มเลี้ยงไก่แห่งหนึ่งใกล้กรุงเปียงยาง เมื่อเดือน ม.ค. 2024

แต่โฮเวลล์ก็เชื่อว่า ยังมีผู้ท้าชิงบัลลังก์โสมแดงอีกคน นั่นคือคิม ยอ-จอง น้องสาวของคิม จอง-อึน ที่ถูกกล่าวถึงในสื่อของรัฐเมื่อเดือน มี.ค. 2014 และตอนนี้เธอก็ดำรงตำแหน่งระดับสูงในพรรคแรงงานเกาหลีเหนือด้วย

"เธอแก่กว่าคิม จู-แอ หลายปี และมีประสบการณ์ทางการเมืองเกาหลีเหนือมากกว่า" โฮเวลล์กล่าว "ไม่ว่าจะเป็นบุตรสาวหรือน้องสาว ทั้งคู่ล้วนเป็นผู้หญิง แต่อย่างไรก็ตาม การมีชื่อนำหน้าว่าคิม ก็ถือเป็นส่วนสำคัญที่สุด"

ด้านสำนักข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้ ระบุว่ากำลังพิจารณา "ทุกความเป็นไปได้" ของการสืบทอดอำนาจในเกาหลีเหนือ เนื่องจากมีปัจจัยที่เข้ามาเกี่ยวข้องมากมาย

Kim Jong Un and Kim Ju Ae watch a missile drill at an undisclosed location, March 2023

ที่มาของภาพ, Reuters

คำบรรยายภาพ, คิม จอง-อึน และ คิม จู-แอ ชมการทดสอบยิงขีปนาวุธ เมื่อเดือน มี.ค. 2023

ส่วนฟีโอดอร์ เทอร์ทิตสกีย์ เชื่อว่าคิม จอง-อึน กำลัง "โยนหินถามทางกับสังคม รวมถึงหยั่งความเห็นของชนชั้นนำ ว่าจะยอมรับว่าที่ผู้สืบทอดอำนาจคนนี้ได้หรือไม่" ด้วยการพา คิม จู-แอ ออกงานสาธารณะ อย่างไรก็ตาม การนำตัวลูกสาวออกมาปรากฏโฉมบ่อยครั้งเช่นนี้ นับเป็นเรื่องที่ชนชั้นนำในอดีตไม่ค่อยทำกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในภาวะที่ยังไม่สามารถยืนยันตัวผู้สืบทอดอย่างเป็นทางการได้

อย่างไรก็ตามเทอร์ทิตสกีย์เห็นด้วยว่า ตอนนี้ยังเร็วเกินไป ที่จะพูดถึงเรื่องผู้สืบทอดอำนาจต่อจากคิม จอง-อึน

"ถ้าหากเขาถึงแก่อสัญกรรมตอนที่มีอายุเท่ากับบิดา ซึ่งก็คือ 70 ปี เวลานั้นจะมาถึงในปี 2054 และหากสมมติว่ารัฐเกาหลีเหนืออยู่รอดจนถึงวันนั้น โดยยังคงสภาพเหมือนกับในปัจจุบัน สังคมเกาหลีเหนือก็อาจจะไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว" เทอร์ทิตสกีย์กล่าว

"อีกข้อที่ต้องคำนึงถึง คือการยอมรับความเท่าเทียมทางเพศในความหมายทั่วไป กับการยอมรับผู้นำหญิงนั้น ถือเป็นคนละเรื่องที่แตกต่างกันมากทีเดียว"