กองทัพเลบานอนอยู่ที่ไหนท่ามกลางความขัดแย้งอิสราเอล-ฮิซบอลเลาะห์ ?

ความขัดแย้งปัจจุบันระหว่างอิสราเอลและกลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์มีพื้นฐานมาจากจุดยืนที่ชัดเจนสองประการ ซึ่งหยั่งรากลึกสืบเนื่องมานานกว่า 40 ปี

อิสราเอลกล่าวว่า มุ่งมั่นที่จะกำจัดภัยคุกคามที่ฮิซบอลเลาะห์มีต่ออิสราเอลจากฐานที่มั่นในเลบานอน ขณะที่ฮิซบอลเลาะห์ยังคงมุ่งโจมตีจุดยุทธศาสตร์ของอิสราเอลเพื่อทำลายล้างประเทศอิสราเอล

ในช่วง 11 เดือนที่ผ่านมา การเผชิญหน้าระหว่างทั้งสองฝ่ายบริเวณชายแดนยิ่งเพิ่มความตึงเครียดมากขึ้นเรื่อย ๆ

ขณะที่สถานการณ์ล่าสุด ที่อิสราเอลได้บุกเข้าไปในเลบานอนเป็นครั้งแรกตั้งแต่ปี 2006 ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่า กองทัพเลบานอนอยู่ที่ไหนในเหตุการณ์นี้ และทำอะไรเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดสถานการณ์เช่นนี้ เนื่องจากการยกระดับความขัดแย้งดังกล่าวอาจส่งผลกระทบต่อทั้งภูมิภาค

กองทัพเลบานอนหรือฮิซบอลเลาะห์ ใครเป็นผู้ปกป้องเลบานอน ?

เมื่อมองจากภายนอก กองทัพเลบานอนดูเหมือนจะไม่ได้มีส่วนร่วมในความขัดแย้ง ขณะที่อิสราเอลและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งถูกสหรัฐฯ สหราชอาณาจักร และประเทศอื่น ๆ กำหนดให้เป็นองค์กรก่อการร้าย กลายเป็นผู้ที่มีบทบาทหลัก

โดยทฤษฎีแล้ว หน้าที่ของกองทัพคือ การสู้รบกับศัตรูของชาติ และอิสราเอลถือว่าเป็นศัตรูอย่างเป็นทางการของเลบานอน

อย่างไรก็ตาม กองทัพเลบานอนขาดอุปกรณ์และอาวุธที่จำเป็นสำหรับการเผชิญหน้าดังกล่าว ในทางกลับกัน กองทัพอิสราเอลมีอุปกรณ์ที่ทันสมัยและได้รับการสนับสนุนจากชาติตะวันตกอย่างมาก ทั้งในด้านการเงินและคลังแสงที่ล้ำสมัยที่สุด

นอกจากนี้ ยังมีความเชื่ออย่างแพร่หลายที่ได้รับการสนับสนุนจากคำให้การของอดีตนายทหารระดับสูงหลายคน โดยกล่าวหาว่า สหรัฐฯ ได้กดดันรัฐบาลหลายยุคหลายสมัยไม่ให้รัฐเลบานอนจัดหาอาวุธที่ซับซ้อนใด ๆ ซึ่งอาจเป็นภัยคุกคามต่ออิสราเอล

วิกฤตเศรษฐกิจที่รุนแรง ซึ่งเลวร้ายลงจากเหตุการณ์ระเบิดโกดังปุ๋ยในกรุงเบรุตในปี 2020 ทำให้สถานการณ์ของกองทัพเลบานอนย่ำแย่ลงไปอีก การขาดแคลนงบประมาณส่งผลกระทบต่อบุคลากรและความต้องการพื้นฐานในการปฏิบัติงาน เช่น เชื้อเพลิง

สหรัฐฯ บริจาคช่วยกองทัพเลบานอน

สถานการณ์ซับซ้อนยิ่งขึ้นไปอีกเนื่องจากสหรัฐฯ ซึ่งฮิซบอลเลาะห์มองว่าเป็นศัตรูที่ใหญ่ที่สุด กลับเป็นผู้บริจาคหลักให้กับกองทัพเลบานอน โดยในช่วงเวลาหนึ่ง รัฐบาลสหรัฐฯ ได้ให้ความช่วยเหลือเรื่องเงินเดือนที่น้อยนิดของบุคลากรกองทัพเลบานอน

อย่างไรก็ตาม ความช่วยเหลือนี้จำกัดเฉพาะยานพาหนะ อุปกรณ์เสริม และอาวุธส่วนบุคคล ซึ่งไม่อาจเปรียบเทียบได้กับความช่วยเหลือที่มอบให้กับอิสราเอล

ในขณะเดียวกัน ผู้สังเกตการณ์บางคนชี้ให้เห็นว่าประสิทธิภาพของกองทัพเลบานอนในการต่อสู้กับอิสราเอลนั้นไม่ต่างจากกองทัพประจำชาติอื่น ๆ ในภูมิภาค

"ไม่ว่าจะเป็นกองทัพเลบานอนหรือกองทัพชาติอาหรับใด ก็ไม่มีศักยภาพเพียงพอจะเผชิญหน้ากับศัตรูอย่างอิสราเอลได้" พล.อ.มูนีร์ ชีฮาเด อดีตผู้ประสานงานรัฐบาลเลบานอนต่อกองกำลังรักษาสันติภาพของสหประชาชาติในเลบานอน (Unifil) กล่าว

"สำหรับกองทัพอิสราเอล การรบที่เหมาะสมคือการทำสงครามแบบกองโจร เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นในกาซา"

คาลิล เอล เฮลู นายพลเกษียณจากกองทัพเลบานอนกล่าวว่า “บทบาทของกองทัพเลบานอนคือการรักษาเสถียรภาพภายในประเทศ เพราะปัจจุบันสถานการณ์ภายในอ่อนไหว การย้ายถิ่นฐานของผู้สนับสนุนฮิซบอลเลาะห์ชาวเลบานอนครึ่งล้านคนไปยังพื้นที่ที่ต่อต้านฮิซบอลเลาะห์ก่อให้เกิดความขัดแย้ง ซึ่งอาจพัฒนาเป็นความไม่สงบด้านความมั่นคงและอาจเป็นสงครามกลางเมืองได้" เขากล่าว

หลังจากการสังหารนายฮัสซัน นัสรัลเลาะห์ ผู้นำของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์โดยอิสราเอล กองทัพเลบานอนจึงเข้าประจำการอย่างหนาแน่นในหลายพื้นที่ที่ถือว่าเป็น "พื้นที่อ่อนไหว" ซึ่งมีโอกาสสูงที่จะเกิดความตึงเครียดระหว่างกลุ่มต่าง ๆ ในประเทศ

นอกจากนี้ กองทัพยังออกแถลงการณ์เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมาขอร้องให้ "ประชาชนรักษาความเป็นเอกภาพของชาติ" โดยเน้นย้ำว่ากองทัพยังคงดำเนินมาตรการต่าง ๆ เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในประเทศ

กองทัพเลบานอนกำลังสู้กับอิสราเอลอยู่หรือไม่ ?

กองทัพมีบทบาทใดในความขัดแย้งปัจจุบันหรือไม่

โดยพื้นฐานแล้วคำตอบคือไม่ อย่างไรก็ตาม กองทัพยังคงมีอยู่ในพื้นที่ทางตอนใต้ของเลบานอนในจำนวนที่มากพอสมควร เมื่อไม่นานมานี้ กองทัพได้ประกาศว่า มีทหารเลบานอนคนหนึ่งถูกสังหารโดยโดรนของอิสราเอล ขณะที่โดรนดังกล่าวโจมตีรถจักรยานยนต์ที่กำลังขับผ่านจุดตรวจ

นอกจากนี้ การหยุดยิงในอนาคตมีแนวโน้มที่จะเกี่ยวข้องกับการส่งกำลังทหารเข้าประจำการในภาคใต้มากขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งที่นายกรัฐมนตรีเลบานอนได้กล่าวเป็นนัยในช่วงที่ผ่านมา แต่ทั้งหมดนี้จะต้องเผชิญกับความท้าทาย เนื่องจากต้องการบุคลากรเพิ่มเติมและเงินทุนที่กองทัพเลบานอนยังไม่มีเพียงพอ

รายงานเพิ่มเติมโดย อิธาร์ ชาลาบี และ โจยา เบอร์เบอรี บีบีซีแผนภาษาอาหรับ