Ҳамалоти мусаллаҳона оромиши пойтахти Чеченро барҳам зад

  • 4 Декабр, 2014
Image copyrightAP
Image caption Маркази Грузний таҳти "шароити изтирорӣ" қарор гирифта ва нерӯҳои давлатӣ дар ин маҳал мустақар шудаанд.

Пас аз чанд сол оромиши нисбӣ дар Ҷумҳурии Худгардони Чечен дар Русия, се маъмури пулис ба дасти муҳоҷимони мусаллаҳ дар пойтахти ин ҷумҳурӣ кушта шуданд. Ҳамзамон, қарор аст раиси ҷумҳурии Русия дар суханоне шароити ин кишвар, аз ҷумла мушкилоти иқтисодии ношӣ аз таҳрими хориҷӣ ва суқути баҳои нафтро шарҳ диҳад.

Рӯзи панҷшанбеи 4 декабр хабаргузории русии РИА Новости ба нақл аз Кумитеи муқобила бо терурисми давлати Русия гузориш кард, ки сарнишинони мусаллаҳи чанд худрав дар соъоти шаб ба як посгоҳи ист ва бозрасии пулис дар шаҳри Грузний, пойтахти Ҷумҳурии Худгардони Чечен ҳамла карданд ва чанд маъмури пулиси роҳнамоии мустақар дар ин посгоҳро ба қатл расонданд. Бархе манобеъ аз кушта шудани се нафар ва бархе дигар аз кушта шудани панҷ маъмури пулис ва захмӣ шудани теъдоде дигар хабар додаанд.

Кумитеи муқобила бо терурисм ҳамчунон гуфтааст, ки сарнишинони мусаллаҳ ин се худрав ва баъдан дафтари як муассисаи интишоротиро дар маркази Грузний ишғол карданд ва маъмурони амниятӣ дар ҳоли ҳозир ин сохтмонро дар муҳосираи худ доранд. Бархе манобеъи хабарии чеченӣ гуфтаанд, ки маъмурони пулис замоне кушта шуданд, ки мехостанд худравҳои ҳомили афроди мусаллаҳро мутаваққиф ва бозрасӣ кунанд.

Як филми видеуӣ, ки дар сойтҳои интернетӣ мунташир шуда, сохтмонеро дар Грузний (Грозний) нишон медиҳад, ки дастхӯши оташсӯзӣ шуда ва дар ҳамон ҳол, як гулӯлаи тонк низ ба сӯи он шиллик мешавад. Сиҳҳати ин навор таъйид нашудааст. Ҳамчунин гузоришҳое таъйиднашуда аз кушта шудани теъдоде афроди ғайринизомӣ дар ҷараёни даргирӣ дар ин сохтмон мунташир шудааст.

Кумитеи муқобила бо терурисм дар маркази Грузний, вазъияти изтирорӣ барқарор карда ва маъмурони амниятӣ дар ин минтақа мустақар ҳастанд. Ба гуфтаи нозирон, маъмулан барқарории ин вазъият нишони он аст, ки қарор аст воҳидҳои низомӣ ба маҳал эъзом шаванд ва эҳтимолан даргирии сангине дар ин минтақа дар пеш аст.

Image copyrightAP
Image caption Ҷанги ҷудоиталабони Чечен бо артиши Русия талафот ва хисороти сангине ба ин ҷумҳури ворид кард

Ҷумҳурии мусалмоннишини Чечен, аз ҷумҳуриҳои худмухтори Русия дар минтақаи Қафқоз, аз соли 1993 то соли 1999 батановуб дастхуши шӯриши истиқлолталабона ва даргирии низомии шӯришиёни нерӯҳои русӣ буд Дар ҳоле ки ҳаракати ҷудоиталабонаи ин сарзамин, ки батадриҷ таҳти таъсири гурӯҳҳои исломгарои тундрав қарор гирифта буд. Нооромии Чечен дар солҳои баъд боъиси ноамнӣ дар нуқоти мухталифи Русия шуд.

Ҷанги дохилии Чечен саранҷом башиддат тавассути артиши Русия саркӯб шуд, аммо дар солҳои баъд иқдомоти хушунатомези гурӯҳҳои чеченӣ дар ин ҷумҳурӣ ва соири манотиқи Русия идома ёфт, ки вокуниши шадиди давлати Русияро дар пай дошт. Бо ин ҳама, тайи чанд соли ахир, оромиши нисбӣ дар Чечен барқарор буда ва ба ҳамин далел воқеъаи ахир боъиси нигаронӣ дар мавриди азсаргирии таниш дар ин ҷумҳурӣ ва сирояти ноамнӣ ба соири нуқоти Русия шудааст.

Суханронии Путин

Хабари нооромӣ дар Грузний дар рӯзи панҷшанбе дар ҳоле гузориш мешавад, ки қарор аст соъоте дигар Владимир Путин, раиси ҷумҳурии Русия, вазъияти ин кишвар дар соли гузашта ва барномаҳои худ дар соли ояндаро шарҳ диҳад.

Image copyrightReuters
Image caption Оё Путин бар тасвири раҳбари созишнопазир таъкид хоҳад кард ё бар барномиа ҳалли муъзилоти иқтисодӣ?

Ин суханронӣ дар ҳоле эрод мешавад, ки Русия, ки ба далели боло будани баҳои нафти хом тайи чанд соли ахир аз рушди иқтисодии қобили таваҷҷуҳе бархӯрдор буд ва аз ҷумлаи кишварҳои дорои рушди сареъи иқтисодӣ маҳсуб мешуд, бо душворӣ мувоҷеҳ шудааст.

Коҳиши баҳои нафти хом дар бозори ҷаҳонӣ ба иқтисоди Русия, ки то ҳудуди зиёде ба даромади нафтӣ вобаста аст, осеб расонда, дар ҳоле ки таҳримҳои иқтисодии Ғарб алайҳи сиёсати оқои Путин дар Укройн ва нигаронӣ аз бесуботии иқтисодӣ ва сиёсӣ мавонеъи умдаеро дар баробари сармоягузории хориҷӣ дар Русия эҷод кардааст.

Агарчи мақомоти давлатӣ ҳамвора гуфтаанд, ки таҳримҳои мавҷуд ба иқтисоди Ғарб садамаи ҷиддӣ задааст, аммо авзоъи иқтисодии Русия дар чанд моҳи ахир рӯ ба вахомат гузошта , ки дар коҳиши арзиши пули миллии ин кишвар мунъаккис шудааст. Тайи як соли гузашта баробарии рубл дар баробари арзҳои муътабари хориҷӣ то 40 дарсад коҳиш ёфтааст. Бо коҳиши арзиши пули миллии Русия пешбинӣ мешавад, ки нархи таваррум дар ин кишвар дар соли оянда ба даҳ дарсад ё бештар низ бирасад.

Мушаххас нест, ки оё оқои Путин дар суханронии худ аз таҳаввулоте дар сиёсати хориҷии давлати худ, аз ҷумла дар мавриди таваққуфи ҳимоят аз ҷудоиталабони укройнӣ ва беҳбуди равобит бо Ғарб сухан хоҳад гуфт ё ҳамчунон бар идомаи нигариши кунунӣ таъкид хоҳад ниҳод.