Дастгоҳи таблиғотии Русия 'бадтар аз давраи Шӯравӣ' аст

Image copyrightBBC World Service

Дар ҳоле ки Русия ба хотири буҳрони Укройн бо таҳримҳои бештар аз ҷониби кишварҳои ғарбӣ рӯбарӯст, мунтақидон ҳушдор медиҳанд, ки паёме, ки расонаҳои миллигарои Русия мефиристанд, ёдовари таблиғоти Шӯравии собиқ аст.

Замоне ки вориди Маскав шудам, мавҷи ҳавои гарм ба шаҳр расида буд ва роиҳаи дилпазири гулҳои ёс мардумро дар ғурубҳои гарму тӯлонӣ ба хиёбон меовард.

Як шаб гурӯҳе аз донишҷӯёни маст дар соҳили рӯдхонаи Маскав саъй карданд сари суҳбатро бо ман боз кунанд ва сипас тилутилухӯрон роҳи худро идома доданд.

Пай бурдан ба ин ҳақиқат, ки зимистон тамом шуда ва чанд моҳи гарм дар роҳ аст, сабаб мешавад, ки маъмулан дар ин фасли сол шаҳрвандони Маскав рӯҳияи шоде дошта бошанд.

Вале имсол ин эҳсосоти русҳо, ки ба дунё собит кардаанд метавонанд бар мушкилот ғалаба кунанд, шодмонии шаҳрвандони Маскавро дучандон карда ва сарафкандагии давраи пас аз фурӯпошии Шӯравӣ ҷои худро ба як ҳисси эътимод ба нафс додааст.

Як сардабири телевизиюнии Русия ба ман гуфт: "Ҳаракат шурӯъ шуда ва ҳоло ҳеч кас наметавонад моро мутаваққиф кунад."

Шахси дигаре, ки дар майдони Сурхи Маскав ба ӯ бархӯрда будам, гуфт: "Аввал Улампики Сучӣ буд ва баъд қаҳрамонии мо дар мусобиқоти ҷаҳонии ҳокии рӯи ях."

Мисли ин аст, ки ҳама русҳо тамошочии як рӯйдоди варзишианд ё як мусобиқаи телевизиюниро нигоҳ мекунанд. Дуруст мисли ин аст, ки онҳо сирфан аз тамошои барномае лаззат мебаранд, бидуни ин ки ин барнома иртиботе ба онҳо дошта бошад. Ба назар мерасад эҳсосашон ин аст, ки як ришта иттифоқоте, ки мазҳари меҳанпарастии русҳост, паёмаде надорад ва далеле намебинанд, ки аз худ бипурсанд мумкин аст ин роҳ ба куҷо хатм шавад.

Бештари русҳо иттифоқотро дар телевизиюн дунбол мекунанд. Теъдоди конолҳои телевизиюнии мухталифи давлатӣ бисёр аст ва тамоми онҳо аз имконоти молии кофӣ бархӯрдоранд. Агарчи тафовути ҷузъӣ байни барномаҳои ин конолҳо дида мешавад, дар ниҳоят ҳами ин конолҳо пӯшиши хабарии мушобеҳе доранд ва соъатҳо гузоришҳои хабариро, ки ба таври қотеъ ва муассир баён шуда, эҳсосоти бинандагонро барангехта ва ононро таҳти таъсир қарор медиҳад, пахш мекунанд.

Хеле сахт аст, ки шахс таҳти таъсири ин барнома қарор нагирад.

Ва дар мавриди Укройн фақат як паём дода мешавад, ин ки мусабиби тамоми хушунатҳои шарқи Укройн Киев аст ва давлати Укройн бо неунозиҳои мухолифи Русия ва фошистҳо ҳамгом аст ва дар ҳоле ки Русия саъй мекунад ба унвони миёнҷии сулҳ кор кунад, давлати Омрико дар пушти саҳна ба буҳрони Укройн доман мезанад.

Лед Гудков, мудири маркази Ливодо, ки муътабартарин созмони назарсанҷии Русия аст, мегӯяд: "Бадтарин чизе, ки дар Русия шоҳиди он будаам, таблиғоти таҷовузкорона ва фиребдиҳанда аст."

Ирина Прохорева, ношир ва муаррихи фарҳангӣ поро фаротар мегузорад ва ин таблиғотро "истолинӣ" мехонад ва онро ёдовари ҳаяҷони зиёди зиддиғарбии кишвараш дар солҳои ғамангези саркӯбӣ ва хафақони авохири даҳаи 1940 медонад

Ва чизе, ки рӯшанфикрони либероли Русияро нигарон мекунад, ин аст, ки ин лаҳни хашину таҷовузкорона мутаваҷеҳи мардуми дохили Русия низ ҳаст.

Аз ҳангоме ки Владимир Путин, раиси ҷумҳурии Русия, дар суханронии таърихии худ дар моҳи март дар мавриид илҳоқи Криме ба Русия ҳушдор дод, ки ӯ сутуни панҷуми хиёнаткорони миллдиро таҳаммул нахоҳад кард, мухолифони давлати Русия худро дар муҳосира эҳсос мекунанд.

Лед Гудков мегӯяд: "Дар соли ҷорӣ то кунун чаҳор бор дар бораи мо таҳқиқ кардаанд. Мо байни замину ҳаво муъаллақ ҳастем ва ҳар лаҳза мумкин аст (дафтари) моро бибанданд."

Як донишгоҳии дигар банаҷво мегӯяд: "Дар бораи матолибе, ки роҷеъ ба мо менависед, диққат кунед, шумо мутаваҷҷеҳед, ки ҳоло авзоъи инҷо аз чи қарор аст."

Вале чи касе ба шӯълаи ҷавви зиддиғарб дар Русия доман мезанад?

Дар табақаи чаҳоруми донишкадаи ҷомеъашиносии донишгоҳи Маскав утоқе аст, ки рӯйи дараш навишта шуда: Маркази пажӯҳишҳои муҳофизакорона.

Инҷо дафтари пруфессур Олександр Дугин аст. Вай мехоҳад Русия аз Ғарб фосила бигирад ва аз таҳримҳо истиқбол мекунад. Ӯ ҳамчунин муътақид аст, ки оқои Путин бояд шарқи Укройнро ишғол кунад ва пешбинӣ мекунад, ки ин корро хоҳад кард.

Ӯ, ки қаблан шахсияти чандон матраҳе набуда, ҳоло дар чаҳорчӯби гушоишҳои ифротии ҷадиди Русия як идеулужист маҳсуб мешавад. Риши баланди хокистарирангаш Сулжинитсинро ба ёд меоварад; як нависанда ва мутафаккири дигари рус, ки мехост тамоми сарзаминҳои исловзабонро муттаҳид кунад.

Вале Олександр Дугин ба забони пасмодернисм суҳбат мекунад, на мазҳабу такяаш бар сиёсат аст на ба рӯҳоният ва маънавият.

Дар рӯйи мизи кори ӯ дар миёни китобҳо ва финҷонҳои қаҳваи нимахолӣ аз шамоилҳои мазҳабӣ хабаре нест, вале лӯлае аз рубони роҳ-роҳи сиёҳу норинҷиранг, ки шӯришиёни шарқи Укройн барои нишон додани вафодоришон ба Русия онро бар сари лӯлаҳои туфанги худ мебанданд, дида мешавад.

Оё ӯ бо ин ҷудоиталабон дар тамос аст? Дар посух мегӯяд, ки онҳо дӯсти ӯ ҳастанд.

Аз ӯ мепурсем, ки оё Кремлин бо ӯ машварат мекунад ва оё бо оқои Путин мулоқот карда?

Бо лабханди зираконае ҷавоб медиҳад, ки ин як масъалаи хусусӣ аст ва ба он посух нахоҳад дод.

Дар инҷо ин суол пеш меояд, ки ҷавви ҷадиди меҳанпарастии ифротии Русия то чи муддат давом хоҳад овард?

Хонуми Прохорева, ношир ва муаррихи фарҳангӣ, мегӯяд оё мумкин аст монанди давраи ҳукумати Истолин дар авохири даҳаи 1940 ин охирин нақшҳои режими худкомае бошад, ки мавриди таҳдид қарор гирифта?

Вале оқои Гудков муътақид аст, ки афзоиши ногаҳонии маҳбубияти оқои Путин барои ин ки битавонад дар соли 2018 дубора ба симати раёсати ҷумҳурии Русия интихоб шавад, давом хоҳад овард.

Ин пешбинӣ ба ин маънӣ аст, ки агар оқои Путин ҳамчунон аз саломати комил бархӯрдор бошад, метавонад то соли 2024 раҳбари Русия боқӣ бимонад