Сирритарин созмони ҷосусии Омрико дар зери заррабин

  • 10 Июн, 2013
Сохтмони марказии Ожонси Амнияти Миллии Амрико дар подгони "Фурд Мид" иёлати Мериланд
Image caption Сохтмони марказии Ожонси Амнияти Миллии Амрико дар подгони "Фурт Мид" иёлати Мериланд

Моҷарои нашти иттилоъотӣ аз сирритарин созмони ҷосусии Омрико - Ожонси амнияти миллии Омрико - (Энэсэй/NSA) ҳар рӯз абъоди тоза ба худ мегирад.

Дар таҳаввуле камсобиқа, ифшогари ҷавон ба Ҳунг Кунг гурехта ва дар мусоҳибаҳо бо рӯзномаи Гордиян (Guardian) гуфтааст мардум бояд бидонанд, ки давлати федерол махфиёна ва ба таври системотик вориди ҳарими шахсии онҳо мешавад.

Иқдоми баҳсбарангези Эдворд Исноудени 29-сола (Edward Snowden) давлати Борок Убоморо ба шиддат хашмгин хоҳад кард, ‌ давлате ки ба хотири бархурди шадид бо ифшогари асноди маҳрамона шӯҳрати зиёде дорад.

Дарзи хабари ҷамъоварии фаллаии иттилоъоти электруник ҳамчунин аз ин ҷиҳат ҳассос аст, ки сирритарин созмони иттилоъотии Омрикоро дар конуни таваҷҷуҳи ҷаҳонӣ қарор медиҳад.

Бисёре аз мардум дар дунё аз 16 ниҳоди иттилоъотии Иёлоти Муттаҳида умдатан номи Созмони иттилъоти Марказӣ (СИО)-ро шунидаанд. Аммо ба ҷуръат метавон гуфт, ки СИО дар муқоиса бо Энэсэй/NSA то ҳадди зиёде шаффофтар аст.

Дар чанд даҳаи гузашта теъдоди қобили таваҷҷуҳе аз мақомҳои собиқи СИО (Созмони Иттилоъоти Марказии Омрико/CIA) пас аз бознишаста шудан ё канорагирӣ иҷоза доштаанд, ки хотироти ҳирфаии худро, ҳарчанд сонсуршуда, мунташир кунанд.

Аммо то ба имрӯз ҳеҷ яке аз коркунони собиқи Энэсэй/NSA натавониста дар бораи ин созмон ва фаъолиятҳояш ҳатто як китоб чоп кунад.

Ожонси Амнияти Миллии Омрико (Энэсэй/NSA) дар соли 1952 мелодӣ бо фармони сиррии Ҳеррӣ Трумэн, раиси ҷумҳурии вақт таъсис шуд.

Номи ин созмони ҷосусии вобаста ба Пентогун ва маъмурияташ, ки истироқи самъ алайҳи Шуравии собиқ буд, то солҳо яке аз бузургтарин асрори Вошингтун ба ҳисоб меомад.

Имрӯза мақари Энэсэй/NSA дар подгони "Фурт Мид"-и иёлати Мэриленд воқеъ аст, подгоне, ки маркази ситоди сойберии артиши Омрико низ аст.

Image caption Эдворд Исноуден (Edward Snowden)

Дар ҳамини маркази низомист, ки ифшогари парвандаи Викиликс (WikiLeaks) ин рӯзҳо муҳокима мешавад.

Бредлӣ Менинг, сарбози 25 сола се соли пеш 750 ҳазор санади табақабандишударо дар ихтиёри сойти Викиликс қарор дод ва додситонҳои низомӣ дар пайи ҳабси абади ӯ ҳастанд.

Ҷим Бомфурд, нависанда ва рӯзноманигори омрикоӣ, ки дар китоби "Кохи муъаммо" ба торих ва амалкарди Энэсэй/NSA пардохта муътақид аст, ки абъоди парвандаи Викиликс ва моҷарои нашти иттилоъотии Энэсэй/NSA мутафовит аст.

Ӯ ба Би-би-сии форсӣ мегӯяд: "Мадорике, ки Бредлӣ Менинг ифшо кард аз назари табақабандӣ пойин буданд. Банобарин ифшои он мадорик ҳаддиақали зиёнро барои амнияти миллии Омрико дошт. Аммо дар ҷараёни дарзи иттилоъотӣ аз Энэсэй/NSA фақат чанд санади маҳрамона ифшо шуда, аммо ин мадорик аз ҷумлаи сирритарин мадорике ҳастанд, ки то ба ҳол аз давлат дарз кардааст."

Барномаи ҷамъоварии фаллаии иттилоъотии марбут ба тамосҳои электруники афрод бар асоси ҳукми як додгоҳи амниятӣ собиқаи қаблӣ дорад.

Ҷурҷ Буш, раиси ҷумҳури пешини Омрико пас аз ҳамалоти11 сентябри соли 2001 мелодӣ бидуни иттилоъи Додгоҳи амниятии Фойсо (Foreign Intelligence Surveillance Court/FISA), тавони ҷосусии азим ва пешрафтаи Энэсэй/NSA-ро дар дохили Омрико ба кор гирифта буд.

Женерол Мойкл Ҳойден, раиси собиқи Энэсэй/NSA, ба шабакаи Фокс Нюз (Fox News) гуфтааст: "Давлати Борок Убомо ҳаҷми барномаи Энэсэй/NSA-ро густариш дод ва дар асоси қонунии он қадре тағйир эҷод кард. Аммо аз назари ин ки Энэсэй/NSA чӣ коре мекунад, хатти машйи ду раиси ҷумҳурӣ (Ҷурҷ Буш ва Борок Убомо) бисёр ба ҳам наздик аст."

Аз назари давлати Борок Убомо иҷрои ин барномаи фавқ сиррӣ бо назорати додгоҳ барои муқобала бо ҳамалоти терруристӣ комилан зурурӣ аст.

Оқои Убомо таъкид карда, Энэсэй/NSA вориди муҳтавои муколамот ва тамосҳои электруники шаҳрвандони Омрико намешавад, аммо ба назар мерасад, ки тарафдорони либероли ӯ ба роҳатӣ ҳозир ба қабули ин ҳарф нестанд.

Матолиби муртабит