Sidee buu Jaajuuskan muddo dheer ugu dhex noolaa gudaha Maraykanka isagoo haybtiisa beddelay

Xigashada Sawirka, Reproduction
- Author, Leandro Prazieris
- Role, BBC News Brazil
Bishii Maarso 31, 2022, Victor Muller Ferreira wuxuu duullimaad ka soo raacay garoonka caalamiga ah ee Sao Paulo ee Brazil. Waxa uu ku sii jeeday dalka Nederland, halkaas oo uu ka bilaabi lahaa tababar shaqo oo uu ku qaadan lahaa Maxkamadda Dambiyada ee Caalamiga ah.
Laakin markii diyaaradii uu la socday ay soo degtay, waxaa la ogaaday inuusan dhab ahaan u dhalan Brazil, sida uu sanado badan sheeganayay.
Hay'adda amniga qaranka Holland ee AIVD ayaa ku sheegtay inuu yahay 36 jir u dhashay Ruushka Sergei Vladimirovich Cherkasov. Waxaa lagu eedeeyay inuu basaas u ahaa hay'adda sirdoonka milateriga ee Ruushka ee GRU, waxaana lagu masaafuriyay diyaaraddii ugu horreysay ee dib ugu laabatay Brazil, halkaasoo isla markiiba lagu xiray.
Hadda waxa uu Brazil ku qaadanayaa shan sano oo xarig ah kadib markii lagu helay in uu isticmaalay waraaqo been abuur ah.
Booliska Brazil iyo FBI-da labaduba waxay ku sheegeen inuu yahay sarkaal sirdoon oo Ruush ah. FBI-da ayaa sheegtay in uu sidoo kale xog ka aruuriyay gudaha Mareykanka isagoo isticmaalaya aqoonsi Brazili ah oo been abuur ah. Cherkasov waxa uu qiray in uu yahay muwaadin Ruush ah balse waxa uu dafiray eedda ah basaasnimo.
Laakiin hadda waxay u muuqataa in dhawaan dib loogu celin doono Ruushka. Dadaal diblumaasiyadeed ayaa loo sameynayaa arrintan iyadoo Moscow ay sidoo kale codsatay in loo soo gacan geliyo.
Haddaba maxaan ka ognahay Cherkasov, muxuuse kiiskiisu nooga warramayaa sida hawlgallada qarsoodiga ah ee Ruushka loo qabto taariikhda maanta?
Baarayaasha iyo dacwad oogayaasha Brazil ayaa sheegay in Cherkasov uu Brazil yimid 2010-kii uuna isticmaalay aqoonsi Brazili ah oo been abuur ah si uu uga shaqeeyo dalal dhowr ah, iyadoo dhammaan ay ka baxsanayeen hay'adaha sirdoonka shisheeye.
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Ruushka ayaa muddo dheer ku takhasusay wakiillada sirdoonka kuwaas oo si buuxda u beddelaya aqoonsigooda dhabta ah iyo dhalashada si ay ugu noolaadaan waddan kale una dhexgalaan goobo tuhun laga qabo Ruushka.
Habka tababarka saraakiisha sida samaynta aqoonsigooda been abuurka ah, iyo inay si buuxda u dhexgalaan bulshada ajnabiga ah waxay qaadataa sanado badan.
Waxaa caadi ahaan loogu yeeraa 'wakiilada sharci darrada ah'. Dacwadda ka dhanka ah Cherkasov ee ay soo gudbisay Waaxda Caddaaladda ee Mareykanka ayey ku qeexday inay yihiin wakiillo sir ah oo loo diro howlo waqti dheer ah oo ka baxsan Ruushka iyagoo wata aqoonsi been abuur ah.
Marka loo eego eedda, wakiilada sharci-darrada ah ee noocan oo kale ah waxay inta badan ka helaan shahaadooyin jaamacado ku yaal waddamada bartilmaameedka ah ama waxay ka qabtaan shaqooyin halkaas, si ay aqoonsigooda beenta ah ugu muuqdaan kuwo la aamini karo.
Emily Ferris, oo ah khabiir ku takhasustay arrimaha Ruushka kana tirsan machadka Royal United Services Institute, ayaa sheegtay in 'wakiilada aan sharciga ahayn' ay ka duwan yihiin basaasiinta ku xiran ergada diblomaasiyadeed ee soo jireenka ah sababtoo ah diblomaasiyiinta iyo basaasiinta waxay ku raaxaystaan xasaanad diblomaasiyadeed, halka wakiiladani ay yihiin kuwo si buuxda u qarsoon.

Xigashada Sawirka, Justiça Federal de São Paulo
Waxay sheegtay in nidaamkan uu soo jiray ilaa waagii Soofiyeedka. Tusaale ahaan 2010, "sirdoonnada (jiifa) aan hawlgalin" ee Ruushka ayaa haybtooda la aqoonsaday kuwaas oo ku noolaa Maraykanka toban sano ayagoo muwaadiniin Maraykan ah.
Waxa ay sheegtay in Ruushku uu si gaar ah uga shaqaynayay sidii ay wakiilladan uga samayn lahaayeen dalal kala duwan, waxaana xusid mudan in ay weli ku hawlan yihiin hawlo kuwan la mid ah maanta.
Laakiin shabakadaha basaaska ee Ruushka ayaa daciifay tan iyo markii Ruushku soo galay Ukraine. Dhowr wadan ayaa eryay diblomaasiyiin Ruush ah, halka dhowr basaasiin Ruush ah lagu qabtay Yurub, Waqooyiga Ameerika iyo Latin America.
Sida laga soo xigtay Emily Ferris, tillaabooyinkani waxay si ku meel gaar ah u dhaawaceen shabakado basaasnimo oo ka dhex shaqeeya safaaradaha Yurub.
Baaritaannada caalamiga ah iyo kuwa Brazil ayaa tilmaamaya in Cherkasov uu ka mid ahaa shabakad la mid ah oo adeegsanaysay aqoonsiga Brazil. Laga soo bilaabo 2022, ugu yaraan sagaal tuhmane ayaa la aqoonsaday kuwaas oo ka shaqaynayay wadamo kala duwan iyaga oo iska dhigaya Brazilian.
Midkoodna laguma eedayn inuu basaasnimo ka waday Brazil. Brazil si fudud waxa ay ahayd dabool ku habboon oo loo adeegsaday nidaamka dukumentiyada debecsanaanta iyo dhexdhexaadnimada colaadaha caalamiga ah.
Sidee Victor Ferreira u khiyaanay Maraykanka iyo Brazil?
Sida laga soo xigtay Emily Ferris Ruushku hadda wuxuu aad ugu tiirsan yahay wakiilada aan si toos ah ula xiriirin shabakadaha Ruushka. Sida shabakadaha basaasnimada lagu qariyo inay yihiin shaqaalaha safaaradda hadda way daciifeen, Ruushku hadda wuxuu u adeegsanayaa dadka maxalliga ah dhinac saddexaad.
Sida laga soo xigtay iyaga, Ruushku wuxuu isticmaalayaa dadka maxalliga ah, oo inta badan lagu shaqaaleysiiyo baraha bulshada, si uu u carqaladeeyo nidaamka tareenada, u burburiyo khadadka sahayda ee Ukraine, iyo inuu qarxiyo bakhaarada. Dadkan waxaa badanaa keena hunguri dhaqaale ama badbaado, ee ma aha go'aan fikradeed, oo inta badan ma yaqaanaan cidda dhabta ah ee iyaga taageeraysa.
Habka hawl-wadeennada maxalliga ah ayaa aad uga duwan kuwa "wakiilada sharci-darrada ah" sida Cherkassov. Sida laga soo xigtay Waaxda Caddaaladda ee Mareykanka, markii lagu xiray Brazil 2022, Cherkassov wuxuu haystay kayd kombiyuutar oo ay ku jiraan sheeko taariikheed been abuur ah iyo dukumentiyo loogu talagalay in lagu caddeeyo inuu yahay muwaadin Brazil ah.
Sheekadan faahfaahsan waxaa laga yaabaa inuu qoray Cherkassov laftiisa qiyaastii 2010 wuxuuna bixiyaa aragti ku saabsan sida wakiillada qarsoon ee Ruushku isu aqoonsadaan. Sharaxaadda afarta bog ka kooban waxay ku bilaabmaysaa weedha ah, "Anigu waxaan ahay Victor Mueller Ferreira".
Sheekadan been abuurka ah waxaa ku jiray tafaasiil faahfaahsan oo ku saabsan qoyskiisa, carruurnimadiisa, iyo maalmaha dugsiga. Tusaale ahaan, in hooyadii ururisay balanbaalis laakiin ay ahayd in ay iibiso dhammaan kaydkeeda si ay u daboosho kharashyada caafimaadka. Ama in dugsiga lagu caayayo lahjadiisa iyo muuqaalkiisa, isagoo leh "wuxuu u ekaa Jarmal ama gringo (Latin American), markaa ma aan lahayn saaxiibo badan."
Midda kale waxay ahayd 'Aabbahay wuxuu ahaa nin saaxiib ah oo wanaagsan, laakiin waxaan ku eedeeyay geerida hooyaday iyo eeddaday iyo dhibaatooyinkayga'.
Emily Ferris ayaa sheegaysa in maadaama tababarka iyo diyaarinta 'wakiil sharci darro ah' ay qaadato waqti badan iyo ilo, waxaa xiiso leh in Ruushku uu wali maalgelinayo mashaariicdaas qaaliga ah.
Si kastaba ha ahaatee, waxay sheegtay in qaab dhismeedka sirdoonka Ruushka ay hadda dib u habeyn ku socoto, laakiin dagaalka ka socda Ukraine awgiis, dhaqaalaha ugu badan ayaa loo jiheeyay dhinaca hore, taasoo adkeyneysa sii wadida barnaamijyadan qarsoodiga ah.
Sida laga soo xigtay Waaxda Caddaaladda ee Mareykanka, Cherkassov wuxuu u guuray Washington, D.C. 2018 isagoo marmarsiiyo ka dhiganaya waxbarasho sare. Waxaa la rumeysan yahay inuu shaqo barasho ka dalbaday Maxkamadda Caalamiga ah ee Dambiyada Sebtembar 2020, laakiin geeddi-socodku dib ayuu u dhacay cudurka faafa ee Covid awgiis.
Sida laga soo xigtay waaxda sirdoonka ee Nederland, Cherkassov ayaa doonayay in uu ku sameeyo tababar aan mushahar lahayn magaalada Hague. Maxkamadda Caalamiga ah ee Dambiyada ayaa muddo dheer ahayd bartilmaameedka muhiimka ah ee sirdoonka Ruushka.
Dhowr toddobaad ka dib markii la xiray, Ruushku wuxuu bilaabay faragelin buuxda oo uu ku hayo Ukraine. Tan iyo markaas, ICC waxay furtay dhowr baaritaan oo ka dhan ah Ruushka oo ku saabsan dambiyada dagaal ee Ukraine.
Sannadkii 2023-kii, waxay soo saartay amarro lagu soo xirayo madaxweyne Vladimir Putin iyadoo lagu saleynayo sheegashooyinka ah in carruur si sharci-darro ah looga soo tarxiilay Ukraine lana geeyay Ruushka. Moscow ayaa ku tilmaantay eedeymaha iyo amarrada kuwo aan sal lahayn.
"Helitaanka sirta ah ee macluumaadka ICC waxay noqon kartaa mid aad u qiimo badan adeegyada sirdoonka Ruushka," AIVD ayaa ku tiri hadal ay soo saartay.
Haddii Cherkasov uu ku guulaysan lahaa inuu galo qolka maxkamadda, khubarada ayaa sheegaysa inuu wax u dhimi kari lahaa ama burburin lahaa caddaymaha.
Sida laga soo xigtay Ferris, Ruushku wuxuu bartilmaameedsanayaa hay'ado kala duwan oo leh warar isbeddelaya. "Bartilmaameedka ugu weyn hadda waa Euroclear (bangi) iyo Bulgaria sababtoo ah taasi waa waxa ku jira warka, taasina waxay keeni kartaa waxyeello badan," ayuu yiri, isaga oo tixraacaya doodaha Midowga Yurub ee ku saabsan isticmaalka hantida la xannibay ee Ruushka.
Inta badan hantida la xayiray ee Ruushka ayaa lagu hayaa Euroclear, taasoo fadhigeedu yahay Brussels.












