Waxa aan ilaa hadda ka ognahay weerarka dhimashada badan dhaliyey ee ka dhacay dalka Canada?

Kow iyo toban qof ayaa ku geeriyooday weerar looga shakisan yahay in loo adeegsaday baabuur dadla jiirsiiyey magaalada magaalada Vancouver ee dalka Kanada Sabtidii.

Dhacdadan ayaa ka dhadcay goob ay ka dhacaysay xaflad sanadeedka dhaqan ee loo yqaan Lapu Lapu taas oo lagu maamuusayey dhaqanka dadka Filibiin iyadoo dad badani sidoo kale ay ku dhaawacmeen shilkaas.

Ninka loog shakisan yahay weerarka oo 30 sanno jir ah ayaa lagu magacabaa Kai-Ji Adam Lo. Wuxuu haatan ku jiraa xabsi, waxaana lagu soo oogay eedeymo badan oo dil ah.

Raysal wasaaraha Canada Mark Carney iyo guddoomiyaha British Columbia Premier David Eby ayaa tagay meel u dhow halka shilka gaariga ee dadka ku jiiray ka dhacay halkaas oo ay kaga qayb galen baroor diiqda.

Maxaa dhacay?

Weerarka ayaa dhacay abaaro 20:14 xilliga maxalaiga ee dalkaas sabtidii xilli lagu jiray xaflada maalinta Lapu Lapu, taas oo loo dabaaldago sanadka kasta 27 bisha April.

Booliska ayaa mar dambe sheegay in tobannaan kun oo qof ay xaadireen.

Dadka ka qeybgalayay xafladda ayaa sheegay in hal gaari uu ku lug lahaa weerarka, kaas oo ka dhacay East 43rd Avenue iyo Fraser, koonfurta magaalada Vancouver.

"Waxaa jiray gaari si toos ah u marayay wadada oo dadka dhan jiirinayay," ayay tiri Abigail Andiso oo la hadashay wakaaladda wararka ee Associated Press.

"Waxaan arkay hal qof oo dhintay, nin dhulka yaalla, markaas ayaan u dhaqaaqay dhanka uu gaarigu u socday, halkaasna waxaa yaallay dad kale oo dhaawac ah. Waxaad si cad u arkeysay in ku dhawaad 20 qof dhulka yaallaan, qof walbana wuu argagaxay oo qaylinayay."

James Cruzat, oo isna markhaati ka ahaa dhacdada ayaa u sheegay AP: "Waa arrin murugo leh. Ma qiyaasi karin in ay dhab ahaan u dhacayso, maxaa yeelay sidaas caadiyan waxaan ku aragnaa telefishinka ama filimada. Aad bay u naxdin badnayd."

Goobjoogayaal kale ayaa sheegay in dadkii la jiirsiiyay gaariga qaarkood ay aad ugu dhowaayeen meelaha ay taagnaayeen baabuurta cuntada lagu iibiyo.

Darawalkii gaariga watay ayaa waxaa qabtay dad goobta joogay, kadibna booliisku waxay u qaadeen xabsiga.

Maxay tahay munaasabada Lapu Lapu?

Xafladda Lapu Lapu ee ka dhacda magaalada Vancouver, iyo xafladaha la midka ah ee ka dhaca gudaha Filibiin iyo meelo kale oo caalamka ah, ayaa sanad walba la qabtaa si loogu xuso Lapu-Lapu, oo ah halyey qaran oo ka horyimid gumeystihii Isbaanishka qarnigii 1500-aad.

Lapu Lapu, oo sidoo kale loo yaqaan Lapulapu, wuxuu ahaa hogaamiye asal ah oo ka talin jiray jasiiradda Mactan ee dalka Filibiin.

Sanadkii 1521, isaga iyo ciidamadiisa ayaa ka adkaaday xoogaggii Isbaanishka ee uu hogaaminayay Ferdinand Magellan iyo qaar ka mid ah xulafadoodii maxalliga ahaa, dagaalkii Mactan, taasoo dib u dhigtay gumeystihii Isbaanishka ee gobolka in ka badan 40 sano.

Wuxuu maanta yahay halyeey weyn oo si weyn loogu maamuuso dalka Filibiin, waxaana dalka oo dhan ka yaalla taallooyin loo dhisay si loo xuso.

Hay'adaha dowladeed ee Filibiin qaarkood – sida ciidanka booliska qaranka – ayaa astaamahooda ku dara sawirka Lapu Lapu.

Maamulka gobolka British Columbia ayaa si rasmi ah u aqoonsaday maalinta Lapu Lapu sanadkii 2023, iyadoo dadka Filibiin kasoo jeeda ay ka mid yihiin kooxaha ugu waaweyn ee ajaanibta ku nool gobolkaas.

Ma jeclaan lahayd in aan warkan oo dhan kuu diyaariyo sidii warbixin mideysan oo Somali ah?

Waa kuma dhibanayaashu?

Ilaa hadda inyar ayaa laga ogyahay aqoonsiga dadka lagu dilay iyo kuwa ku dhaawacmay weerarka.

Shir jaraa'id oo kooban oo Sabtidii qabtay ku-simaha taliyaha booliska Vancouver, Steve Rai, ayuu ku sheegay in rag, dumar iyo dhalinyaro ay ka mid ahaayeen dhibbanayaasha.

Wuxuu intaas ku daray in da'doodu u dhaxaysay shan jir ilaa 65 sano jir.

Weerarku wuxuu si weyn u saameeyay bulshada Filipino ee isku xirnaanta badan leh ee ku nool Vancouver.

RJ Aquino, oo ah madaxa ururka Filipino BC, ayaa yiri: "Habeenkii xalay aad buu u adkaa, bulshada waxay tani dareemi doontaa muddo dheer."

Wuxuu sidoo kale sheegay: "Waxaan ognahay in su'aalo badan ay dadku qabaan oo aanan weli heyn dhammaan jawaabaha, balse waxaan rabnaa in dadka oo dhan aan u sheegno in aan murugada la wadaagno."

Waa kuma eedaysanuhu?

Booliska ayaa magaciisa ku sheegay Kai-Ji Adam Lo, oo 30 jir ah, waxayna ku soo oogeen siddeed eedeymood oo ah dil darajo labaad ah.

"Qiimeynta eedeymaha wali way socotaa, waxaana la filayaa in dacwado dheeri ah lagu soo oogo," ayay boolisku ku sheegeen bayaan ay soo saareen.

Inkasta oo baarayaashu aysan wali caddayn ujeeddada weerarka, Rai ayaa sheegay in boolisku ay kalsooni ku qabaan "in caddeymaha kiiskan aysan muujinaynin in weerarkani yahay fal argagixiso."

Wuxuu sidoo kale sheegay in eedeysanuhu lahaa "taariikh dheer oo xiriir la leh booliska iyo xirfadlayaal dhanka caafimaadka maskaxda ah."

Duqa magaalada Vancouver, Ken Sim, ayaa isaguna sheegay in "arrimaha la xiriira caafimaadka dhimirka ay u muuqdaan in ay salka u yihiin dhacdadan."

Faahfaahin dheeri ah lagama bixin xiriirkii hore ee uu la lahaa booliska, waxa uu ku saabsanaa ama goorta uu dhacay.