Waa kuma qareenkii madaxweyne Ruto maxkamadda ICC ka difaacay ee hadda madaxweyne ku xigeenka u noqday?

Wasiirkii hore ee amniga gudaha dalka Kenya Professor Kithure Kindiki ayaa si rasmi ah loogu dhaariyay xilka madaxweyne ku xigeenka dalka Kenya.

Kithure Kindiki ayaa bedelaya Rigathi Gachagua oo xilka laga qaaday.

Kindiki ayaa xilkan qabatay ka dib dhowr maalmood oo ay maxkamada isku horfadhiyeen qareenada madaxweyne ku xigeenkii hore ee Rigathi Gachagua iyo kuwa dowlada.

Waa kuma Kithure Kindiki?

Prof Kindiki waxa uu bishii July 16, 1972 ku dhashay tuulada Irunduni, ee deegaanka Tharaka, ee gobolka bartamaha Kenya.

Waa qareen ka tirsan Maxkamadda Sare ee Kenya oo leh 21 sano oo Khibrad ah. Prof Kindiki waa Wasiirka kaliya ee Golaha Wasiirada ee xilka sii hayay tan iyo markii loo magacaabay Sebtembar 2022.

Kindiki waxa uu shahaadada koowaad ee sharciga ka qaatay jaamacada Moi, halka kuliyadda Master of Laws uu ka qaatay Kenya School of Law iyadoo iyo shahaadada (Ph.D.) ee sharciga caalamiga ahna uu ka qaatay Jaamacadda Pretoria ee Koonfur Afrika.

Asxaabtiisu waxay ku sifeeyeen inuu ahaa shaqaale dawladeed iyo Bare sare oo dhanka sharciga ah oo taariikh wanaagsan iyo waayo-aragnimo dheer u leh maamulka, siyaasadda guud, sharci dejinta, la talinta dhanka sharciga iyo arrimaha dastuurka heer degmo iyo heer caalami.

Wasiirka arrimaha gudaha ayaa xiriir soo jireen ah la leh madaxweyne Ruto, waxaana uu ahaa qareen u doodayay markii uu ka wajahayay dacwad ka dhan ah maxkamadda dambiyada caalamiga ah ee ICC.

Kindiki ayaa safka hore kaga jiray dadka loo arkayay in ay yihiin musharaxa madaxweyne ku xigeen u noqonaya William Ruto doorashada 2022 balse markii dambe xilkaas waxaa loo dhiibay Rigathi Gachagua oo shadda xilka laga xayuubiyay kadib markii ay cod u qaadeen labada aqal ee baarlamaanka.

Ka hor inta uusan ku biirin siyaasadda, waxa uu barayay sharciga waxa uuna xilal kala duwan oo maamul ka soo qabtay kulliyadaha sharciga ee jaamacadaha Moi iyo Nairobi.

Waxa uu shaqadiisa ka bilaabay kaaliyaha macalinka sharciga ee jaamacada Moi isla markiiba ka dib markii uu ka qalin jabiyay shahaadada koowaad ee sharciga.

Kadib waxa uu ku biiray jaamacada Nairobi oo uu macalin ka noqday kadib markii uu shahaadada PhD ka qaatay sharciga caalamiga ah halkaas oo uu ka noqday madaxa waaxda sharciga dadweynaha isagoo 33 jir ah.

Ka dib waxa uu noqday ku-xigeen macalin isaga oo 35 jir ah.

Kindiki ayaa markaa loo dalacsiiyay jagada borafasoor ku xigeenka sharciga ee jaamacadda Kenyatta.

Wuxuu qoray 35 daabacaad oo ay ku jiraan buugaag iyo maqaallo joornaalada maxalliga ah iyo kuwa caalamiga ah ee ku saabsan sharciga iyo dejinta siyaasadda.

Kindiki waa xubin ka mid ah Golaha Tacliinta ee Nidaamka Qaramada Midoobay (ACUNS), Bulshada Caalamiga ah ee Daraasadda Socdaalka Qasabka ah (IASFM), Guddiga Caalamiga ah ee Sharci-yaqaannada (ICJ), Ururka Sharciga ee Bariga Afrika (EALS) iyo Ururka Ururka Qareenada Kenya (LSK).

Kahor inta aan loo magacaabin xilka wasiirnimada, Kindiki waxa uu ahaa Senator laga soo doorto Degmada Tharaka Nithi, laga bilaabo 2013 ilaa 2022.

Intii u dhaxaysay 2013 iyo 2017, waxa uu noqday hogaamiyaha aqlabiyada ee golaha guurtida, laga bilaabo 2017, waxa uu noqday ku xigeenka golaha guurtida.

Doorkiisii Hoggaanka Aqlabiyadda Senate-ka, waxa uu hoggaaminayey ajandaha sharci ee Xisbiga Aqlabiyadda Senate-ka.

Isagoo ah ku xigeenka afhayeenka golaha guurtida, Kindiki waxa uu ka caawiyay gudoomiyaha golaha guurtida maamulida kalfadhiyada iyo doodaha golaha guurtida iyo fulinta xeer hoosaadka iyo geedi socodka baarlamaanka.

Waxa uu sidoo kale qabtay hawlo kormeer ah oo ku saabsan maamulka gobolka oo uu kaga qayb qaatay samaynta sharciyo ku saabsan arrimaha gobolka.

Muddadii labada sano ahayd ee uu ahaa wasiirka arrimaha gudaha iyo maamulka qaranka, Kindiki waxa uu horseed ka noqday guulna ka soo hooyay tallaabooyin waaweyn iyo dib u habayn kala duwan oo uu wasaaradda ku sameeyay, oo ay ka mid tahay tayaynta qalabka booliska, si loo dhammaystiro istiraatijiyadda bilawga hirgelinta Hagaajinta Ciidanka Booliska, iyo hagaajinta hababka bilowga ah ee xaqiijinta bixinta aqoonsiga qaranka.

Kindiki waxa uu sidoo kale kormeeray aqoonsiga kooxaha laga tirada badan yahay iyo bulshooyinka aan dalka lahayn isagoo hubinaya inay helaan dhalashada Kenya, dhaqan gelinta sharciga ururada faa'iidada guud, xoojinta la dagaalanka burcad-badeednimada iyo amni-darrada dalka oo dhan, iyo sidoo kale diyaarinta hindise sharciyeedka wax ka bedelka Xukuumadda Qaranka.

Waxa uu sidoo kale kormeeray diiwaangelinta 13,120 maxbuus ee barnaamijyada waxbarashada tooska ah, iyo kuwo kale.