21/05/2023

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans a’n seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.

*

Towlow gorthargyadow rag displegyans liesleur war vorrep Tewynblustri re beu lehes a’ga ughelder.

Yn mis Me warlena, an displegyer, Salboy y hanow, a brofyas yn terowel drehevyans a dredhek leur yn Narrowcliff, mes an towlow a veu arvreusys avel re vannek war an worwel.

Salboy re brofyas dastesin yn mis Genver, hag a iselhas ughelder a’n drehevyansow dhe dheg leur, mes yth esa hwath arvreusyans dhyworth anedhysi leel.

Y’n tenn nowydh, profys dy’Lun, yma pymp leur dhe’n drehevyansow.

Nebes tus a dhynerghis an chanjyow, mes re erel a leveris y vos hwath “hakter”.

Yn tennow diwettha, yma teyr annedh ha seyth ugens rynnys yn tri drehevyans diblans. An dhisplegyoryon a lavas y fydh hwetek kansran warn ugens a’n trevow ma anedhyans affordyadow.

Nyns eus namoy y’n towlow ostel ha gwerthjiow.

Y fydh keffrys peswar spas parkya ha seyth ugens, ha komodytys ow komprehendya hel sport, fos-krambla, bath rew ha kibelva.

Kevarwodher menystrans Salboy, Simon Ismail y hanow, a leveris dhe’n BBC an towl amendys dhe vos herdhys gans ober a bes ryb tenewen a’n Konsel ha’n para towlennans, keffrys ha kampollow dhyworth an bobel, rag delivra ‘displegyans tirnosel’ gans “gnas welesek” hag a “omdhesedh gwell Tewynblustri.”

Ev a leveris an desin, an liwyow ha’n devnydhyow a’n drevyansow dhe vos awenys gans Nansledan yn ogas, hag yth yw gwiw da gans rewlys diskwedhys yn Towl Kentreveth Tewynblustri.

Nansledan yw displegyans ogas dhe Dewynblustri gwrys gans Myghtern Charles an Tressa, pan veu penn Duketh Kernow.

*

Yma medhogyon yn Kernow “ow tri dyghtyans klavji dhe denewen an fordh” wosa degemeres karr gorthyp uskis omres.

An karr a as medhogyon ha kusulyoryon dhyworth Trest Klavjiow Kernow Riel dhe brovia gwith troboyntel kyns klavji rag an kynsa tro.

Help Appeal, hag a arghas herwydh usadow benkys tro askel klavji a argevros hanterkans mil a beunsow rag kost an kar, hag Alusen Klavjiow Kernow Riel a rontyas tri ugens mil.

Doktour Dan Bawden, kusulyer medhegieth goredhom a’n trest, a leveris yth ober an karr gans paravedhogyon ha’n klavji ayr dhe wellhe gwith godhevysi.

Yn medh ev, “diblans on ni awos agan bos fogellys orth gwith troboyntel ha gwith gwellhes rag an wodhevysi.

Ev a geworras, “ni a dheg an keth ayrellell hag a dhevnydhsen yn asran goredhom, ha droggys ha daffar avonsys rag provia klamderysi po argerdh leuvedhegel, hag a yll medhyk yn unsel.”

An karr golow blou – yw devnydhys gans medhogyon nownsek our pub dydh, hag yw gwaytys dhe wul hanterkans galow pub bledhen, a leveris Help Appeal.

Doktour Bawden a leveris, “hemm yw heb parow yn tevri, awos an medhek dhe dhos dhyworth an klavji dhe junya parys kyns klavji – nyns eus gonis aral ow kul henna yn Pow Sows”.

*

Ha wortiwedh hedhyw, bagas a vodhogyon re dhiskudhas kansow a vedhow ankovskrifys yn korflan overdevys kyns, war An Nor yn Syllan.

An ragdres a dhallathas gans Lindsay Sandford ha’y gour, Brian y hanow, dres lockdown.

Mester ha Mestres Sandford a dhevnydhyas aga omoberyans dedhyek alowys rag hwilas unn bedh, mes ny allsons y gavos.

Mestres Sandford a leveris “Yma dhe Brian, ow gour, kleves Alzheimer’s avonsys hag yth esa edhom dhyn a ragdres hag a’n kemeras yn-mes pub myttin.

I a dhallathas mos dhe’n eglos hwegh myttin pub seythen, ha diwettha y fons i junys gans hy mab-wynn, Herbie y hanow, kyns bodhogyon erel dhe dhos ha bos omvyskys.

Anedhyas an gorflan aswonnys gwella yw pennvenyster kyns, Harold Wilson. Yma y vedh yn rann mentenys gans an konsel, mes yth o an meyn kov le aswonnys hag a enowis aga awenow.

Mestres Sandford re skrifas seulabrys tri lyver hag a vanyl an bewnansow anaswonnys dre vras kyns a’n dus ynkleudhys ena.

Ny wodhor pygemmys tus usi ynkleudhys y’n gorflan, mes yma a-dro dhe eth kans ha hanterkans a veyn kov hag arwodhyow.

Yma yn nebes a’n bedhow moy es unn korf, hag yma tri bedh liesplek, rag nebes an tri hans, pymthek warn ugens a’n re hag a verwis pan sedhas SS Schiller mes a Syllan yn mil, eth kans pymthek warn ugens.

Ty a yll redya nebes moy a-dro dhe’n hwedhlow diblans, diskudhys gans Mester ha Mestres Sandford, dre vysytya gwiasva BBC News.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys genev vy Duncan McIntosh, an pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’Sul nessa, dohajydh da dhywgh hwi oll.