23/04/2023

An Nowodhow: an 23a a vis Ebrel 2023

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

*

Gelwys re beu negysyow ha kowethyansow yn Porthia dhe ombrofya rag grontys avel rann a ragdres dhe wellhe an dre.

Ow sewya an pennkuntelles G7 yn Porthreptor nans yw diw vledhen, Porthia, Pennsans ha Kammbronn a dhegemeras arghasans dhyworth an governans, pymp ha tri ugens a vilvilyow a beunsow y dalvosogeth, dhe vos rynnys yntredha rag gwruthyl ‘kemynro gwiw’ a’n hwarvos.

Porthia a dhegemeras nownsek poynt naw milvil beuns hag a vydh dyghtys gans Kesva Vargen Tre Porthia.

An gesva a rannas

 an arghasans ma yntra naw ragdres, hag yn skon kavadow vydh unn poynt eth milvil beuns dhyworth an Dowlen Rontys Negysieth, hag y hyll negysyansow byghan po kreswedhek ombrofya rag gront bys dhe dalvosogeth a gans ha hanterkans a vilyow a beunsow.

Iskaderyores an gesva, Libby Buckley hy hanow, a leveris bos govenek dhedhi may halla an arghasans bos devnydhys “a-barth an gemeneth leel yn Porthia” keffrys ha’y negysyansow.

Louis Gardner, a-barth Konsel Kernow, a geworras bos amkan an ragdres skoodhya negysyansow byghan ha kreswedhek may hallens askorra moy ha tewlel towlow rag an termyn a dheu.

Lonchys veu an ragdres dy’Lun eus passyes hag y hyll negysyansow dalleth ombrofya rag gront a’n kynsa a vis Me.

*

Oberyans arbennik, Loki y hanow, re beu lonchys yn Truru gans kreslu kentreveth Kernow rag displegya ha displetya dhe dus leel an eghen a ober gwrys ganso.

Pennhwithrer Kernow West, James Honeywill, a leveris y hwre an parys kentreveth kewsel gans eseli a’n bobel, vysytya negysyow, hwithra diwottiow, gwitha studhyoryon ha dyghtya an devnydh a dhroggys po alkohol y’n stretow.

Ha Penngorwolyas Ben Deer a geworras bos govenek dhodho may halla an oberyans kennertha eseli a’n gemeneth dhe gewsel gans sodhogyon kreslu ha kola moy orta.

Nessa seythen, dalleth a wra oberyans a’n keth par yn Aberfala ha, kepar ha’n oberyans yn Truru, pesya dres peder seythen.

*

*

Onan a’n brassa gweliow a vorwels y’n Ruvaneth Unys re beu kevys yn Baya Ti war Dreth herwydh derivas dyllys gans Trest Bewnans Gwyls Kernow ha Pow Sows Naturel.

Morwels yw plans posek drefen ev dhe greuni karbon yn maner pur effeythus. Kevys yw ow tevi war weli an mor hag, yn Baya Ti war Dreth, ev a ystyn dres ogas ha naw kans erow.

Abby Crosby, sodhek gwithans morek an trest, a leveris bos an diskudhans “displegyans pur yntanus” drefen, keffrys ha kreuni karbon, ev dhe witha ha maga meur a vewnans morek, y’ga mysk eghennow peryllys, kepar ha morvergh.

Diskudhys veu an gweli nowydh a vorwels der arhwithransow akoustek, ha sedhoryon an trest a drovyas moy es kans eghen warn ugens dihaval a blansow hag enevales ow pewa ynno.

*

Milva Tewynblustri re dhellos an kynsa skeusennow a gathik gwyls a veu genys ena yn mis Hwevrer.

Kathes-pyskessa, labol ha brygh aga minvlew, yw kevys yn Asi Soth ha Soth Est le may trigons yn gwern, halow, lynnyn ha koswigow mangrov. Y’s teves neuvya fest yn ta hag a dheber puskes, kwilkynyow ha krestenogyon. Y’n gwettha prys,yma an myns a gathes-pyskessa y’n gwylvos ow lehe drefen defolyans ha koll a’ga bewva naturel.

Mamm an kathik, Freya hy hanow, re beu orth y witha mes a wel dres an kynsa seythennyow a’y vewnans, hag ev ow tyski dybri boos soled.

Yn-medh ledyer para, Dave Rich, “Yma mamm ha baban ow spedya, hag yma mall dhyn a’y weles hag ev ow tevi yn braster hag omfydhyans, ha dalleth hwithra an garth yn leun”.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Steve Harris. Bys dy’ Sul nessa, Duw genowgh hwi oll.