16/04/2023

An Nowodhow: an 16ves a vis Ebrel 2023

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

*

Dell wayt dinythyans nowydh a dus val an asnodhow naturel a worras Kernow war an mappa a wra dri rychys arta dhe’n ranndir.

Lemmyn, yma’n tus val owth usya teknologieth aventurus rag kavos lithiom – metol usyes rag gul batriow rag devisyow elektronek keniver jorna , dhyworth laptops bys klappkodhow konnyk.

An batriow lithiom-ion ma a re nerth orth an kerri tredanek a vydh troboyntel rag lehe dyllansow karbon ha finwetha an gwettha effeythyow a janj an hin.

Mes ha’n dasserghyans balweyth owth yntana meur a Gernow, yma ansurneth mar pydh lithiom yn hwir an tokyn owrek y hwortsa an ranndir rag termyn hir – ow kemeres prow dhe’n dus yn fordh na wra drog orth an kerghynnedh ha dri arta oberennow balweyth gobrys da.

Y’n vledhen dew vil ugens, nivelyow a bris a lithiom a veu kevys yn fentynnyow tomm yn-dann dhor ogas dhe Resrudh, lowr rag gul kansow a oberennow. Yma ynwedh tarder rag lithiom yn karrek gales orth pytt pri gwynn skatt ogas dhe Sen Austel.

*

Yth esa owth avisya tus a gemeres with ogas a’n arvor wosa bos dew grambler drehevys yn ayr orth sawder dhyworth alsyow yn Kernow gans bagasow sawyans.

Gwithysi Alsyow Aberfala a veu gelwys orth Als Bosigarn, ogas dhe Borthia, an seythen usi passyes wosa krambler dhe godha ha shyndya y arr.

Yth esa an den a-dro dhe dheg meter ha tri ugens dhyworth ben an als ha ny ylli ev movya na fella.

Lies bagas sawyans hag askel tro gwithysi alsyow a worthebis wosa galow 999.

Eddie Robinson, dhyworth Gwithysi Alsyow Aberfala, a leveris yth esa edhom dhe’n vagasow a gartha pubonan dhe-ves an als drefen gwynsow yn halladow peryllus gwrys gans an askel tro.

Dell leveris an den shyndys hag y gesgoweth-krambla a veu “lyftys orth sawder” wosa i dhe tremena a-dro peswar our war an alsyow.

“Ober pur vras o ha pubonan war wel a oberas pur gales” y leveris ev.

*

An dus gorrys yn peryl dhe gleves sevur dhyworth Kovid yn Kernow a vydh profyes bryghlinans moy.

Herwydh NHS Pow Sows a-dro dhe dri milvil a dus y’n Soth-West yw dewisadow, tus dhe voy ages pymthek boodh ha tri ugens, nebes tus gans kevreyth anklevesadow gwannhes, ha tus gottha yn trevow gwith y’ga mysk.

Apoyntyansow rag bagasow dewisadow a dhalleth an seytegves a-vis Ebrel.

Herwydh an NHS res yw dhe’n dus kavos aga hynsa dogen kyns an pympes a -vis Me rag kavos an nessa kyns gorfen an kaskyrgh an degves warn ugens a-vis Metheven.

*

Yma Trest Godhvewnans Kernow ow hwithra Sodhek Bever.

Aga amkan yw livra kopel a vevers y’n withva Trest Godhvewnans Kernow orth Torr Helman, ogas dhe Vosvena.

I a vydh an kynsa bevers y’n goodh yn Kernow a-dhia beswar kans bledhen.

*

Yma Penneglos Truru owth omjunya eglosyow a-dreus an wlas rag govyn orth an dus dhe dhos ha bos ilewydhyon glogh rag an kurunyans.

Kurunyans Myghtern Charles an Tressa a hwyrvydh dy’Sadorn an hweghves a-vis Me.

Yma’n eglos yn Kernow ow hwithra yn ter tus dhe dhos yn-rag avel ilewydhyon glogh rag “seni rag an Myghtern.”

Ilewydhes glogh, Jemma Hoare hy hanow, a leveris kyn nag eus mis hepken erbyn an kurunyans, yma hwath termyn lowr rag dyski an sleyth seni klogh.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy Kensa Broadhurst. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Sul nessa, dydh da dhywgh hwi oll.