Main content

New Year's Day (01/01/2023)
A review of the week's news in Cornish.
Last on
New Year's Day 202313:55
BBC Radio Cornwall
More episodes
Previous
Next
An Nowodhow - read along with the news in Kernewek

An Nowodhow, an 1a a vis Genver 2023 Dydh da, ha dynnargh dhe dhyllans arbennik ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow, ow kul daswel a’n vledhen yw passyes.Warlena, bewnans a dhallathas avonsya yn fordh moy usadow wosa an pandemek.Tus a omguntelas hag omgemyska moy mes, spit dhe henna, nyns esa kressyans bras y’n niver a gasys a Govid. Pur effeythus o an bryghlinyow ynwedh, ha’n klavjiow a dhyghtyas fest le a gasys sevur es dell wrussons dres an pandemek.Byttegyns, pur vysi hwath o agan klavjiow ha kales veu dhe dhanvon nebes perthyoryon tre, parys kyn fens, awos kaletterow y’n system a with. Ytho, yn fenowgh, y hwelas lost hir a gerri klavji ow kortos a-rag klavji Trelosk drefen nag esa spas a-ji rag moy perthyoryon.Yn mis Hwevrer, Russi a omsettyas war Ukrayn hag omglewys veu an effeythyow a-dro dhe’n bys.An pris a voos, oyl ha gas a sevis yn feur ha, kyns neppell, yth esa Europa owth enebi goredhom kost bewnans. Yn Kernow, alusenethow hag arghanttiow boos a welas kressyans bras y’n niver a dus ow hwilas skoodhyans dhyworta.Restrys veu lies hwarvos, kepar ha keskanow ha golyow, rag skoodhya ha sevel arghans a-barth pobel Ukrayn.Spit dhe’n kaletterow ma, yth esa meur a jonsyow rag Kernowyon dhe omlowenhe.Dehweles a wrug meur a hwarvosow posek y’n bewnans gonisogethel a Gernow, y’ga mysk, Dons Feri Hellys, Gool Pennow Glas Lannwedhenek ha Golowan yn Pennsans.Hag yn mis Metheven an dus a Gernow a solempnyas yubile platinom an Vyghternes gans kevewi stret ha kadon a dansysyow dhyworth Syllan bys dhe’n Tamar.Yn sport, kyn feu dileys an ragdres Sportva Kernow, seson sewen o. Kampyorieth Gyg Brennyas an Bys a dhehwelis dhe Syllan ha Para Rugbi Kernow a waynyas an Gampyorieth Konteth unweyth arta, dre fetha para Pow Kardeva.An 8ves a vis Gwynngala y ferwis yn Balmoral Myghternes Elizabeth, hwetek bloodh ha peswar-ugens hy oos, wosa reynya deg bledhen ha tri-ugens. Epskop Truru, Philip Mounstephen, a leveris y provias an Vyghternes “faster ha kessenyans”. Hy mab a dheuth ha bos Myghtern Charlys III. Gwarnyans a’n myghtern nowydh rag Kernow a veu synsys a-rag Penneglos Truru, yn Sowsnek hag yn Kernewek, an gwarnyans Kernewek res gans Bardh Meur an Orsedh. Pryns Wella a dheuth ha bos Duk Kernow ha Pennsevik Kembra.Diwettha dever poblek an vyghternes o dhe ordena Liz Truss avel hy fymthegves pennvenyster bretennek an 6ves a vis Gwynngala, wosa Mres Truss dhe fetha Rishi Sunak yn etholans eseli an Parti Gwithyasel dres an hav. Mres Truss a dheklaryas hy omdhisodhans an 20ves a vis Hedra, ha’n myghtern a ordenas Mr Sunak avel pennvenyster pymp dydh a’y wosa.Ynkressyansow a gevradhow hwythans hag oker a ledyas dhe worholeth a ynkressyans a wober rag gweres ow prena boos, tommheans ha kostys annedh. Gwrians diwysyansel a hwarva erbynn diwedh an vledhen yn Kernow ha rannow erel an Ruvaneth Unys, y’ga mysk gans klavjioryon, gweythoryon bost ha mayni kyttrinyow ha trenow. Y’n kettermyn, y pesyas bresel yn Ukrayn, ha Russi ow kostenna proviansow nerth dres an gewer yeyn.Bargen digresennans ow ri galosow moy dhe Gernow a veu profyes yn formel dhe Gonsel Kernow an nessa a vis Kevardhu yn Porth Efanvos Kernow gans menystres levenhe yn-bann, Dehenna Davison. An bargen a wrussa treusperthi “arghans ha gallos nowydh y’n leuvyow ledyoryon leel,” herwydh an governans. Mes ev a grogas war an mater gorthargyadow hag anervirys a var kaffo Kernow mer etholys yn syth. Kussulyans a dheg seythen a dhallathas an nawves a vis Kevardhu. Mar pe unverhes an bargen, etholans rag mer nowydh a Gonsel Kernow a alsa hwarvos mis Me 2024.Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen a’n seythen ma a veu skrifys ha presentys genen ni, Steve Penhaligon ha Wella Morris. Bledhen Nowydh Da dhywgh hwi oll.
Broadcast
- New Year's Day 202313:55BBC Radio Cornwall