
18/12/2022
A review of the week's news in Cornish.
Last on
More episodes
Previous
An Nowodhow - read along with the news in Kernewek

AN
NOWODHOW
Sunday 18 December 2022
*
Kernow re welas gewer rewus ha kodh ergh an seythen ma, hag a nasyas nebes skolyow a-varra y’n seythen.
Skolyow a veu nasyes dy’Lun, dy’Meurth, ha dy’Mergher.
Ergh a veu derivys yn ranndiryow ughella, kepar ha Goon Brenn, Sen Austel, Kammbron ha treveglosow yn ranndir pri.
An Sodhva Met a dhellos gwarnyans kewar melyn myttin dy’Mergher.
Nebes skolyow, y’ga mysk Skol Halwin ogas dhe Rama, hag Akademi Provians Aral Rostorrmel a dhegeas dres an jydh ha movya aga dyskansow warlinen.
Akademi Treverbyn hag Akademi Whitemoor yn ranndir pri a dhegeas dres an jydh ynwedh.
*
Derivas
re gavas nag esa pupprys mayni lowr dhe dhiberthvaow medhek yn Klavji Kernow
Riel yn Truru, dhe witha rag godhevysi ha’ga gwitha salow.
An Desedhek rag Gnas a With a hwithras an klavji yn mis Gwynngala, wosa bernyow degemerys a-dro dhe salowder ha kwalita servisyow medhek.
Nebes godhevysi a veu gwithys yn diberthva po yn tyller glewheans ha na arbennik y’ga studh medhegel.
An desedhek a gavas ynwedh bos “gwith pur dha” proviys, mes ynwedh bos cher mayni isel awos “posow heb hedhi neb a beysas dres termyn hir” ha difygyans mayni.
Catherine Campbell, chif hwithrans klavji a’n desedhek a leveris “kyn hylli tus hedhas an gonis mayth esa dhedha edhom, yth o prederus na dhegemersons a-boynt pupprys an gwith gwiw, awos posow war dhalghuster gweli.”
An derivas a gavas bos “niverow a vri a wodhevysi neb na yll diberthi an klavji awos i dhe waytya ordena fardellow gwith yn-rag.”
An trest a veu kedhlys bos edhom gwellhe diberthvaow, hag surhe bos proviys daffar gwiw yn tylleryow glewheans.
Yma edhom ynwedh “pesya assaya lenwel sodhow gwag dres an kowethyans ha “surhe bos dhe vayni termyn lowr dhe gowlwul trenyans.”
Leveryas rag an trest klavji a leveris re apoyntyas dewdhegow a esel vayni moy a-dhia an arhwithrans.
Steve Williamson, pennweythresek trest Klavjiow Kernow Riel, a leveris bos apoyntys a-dhia an arhwithrans, ogas ha dew ugens klavjior kovskrifys, keffrys ha moy es ugens oberor skoodhyer yeghes.
An desedhek a aswonnas Kesva Gwith Kesunys Kernow ha Syllan dhe wul “puptra possybyl dhe wellhe an studh” hag y leveris na wrussa hockya gul mar pe edhom a dhifres godhevysi yn termyn a dheu.
*
Trubyts re beu gwrys dhe Hembrenkyas kyns Konsel Kernow, John Pollard y hanow, neb re verwis heb y waytyas.
Konsel an Dre Heyl a dheklaryas an nowodhow dre vedia socyal, ow leverel y fydh ev fyllys yn feur.
Konsel Kernow a leveris y vos hembrenkyas Konsel Kernow peder bledhen, keffrys ha “dyskador hag is-penndhyskador meurgerys”
Mester Pollard a junyas Konsel an Dre Heyl yn mil naw kans dew ha peswar ugens [1982] ha diwettha ev a servyas avel an mer.
Ev a veu etholys konseler Kernow yn dew vil ha naw [2009] ha hembrenkyas Konsel Kernow yn mis Me dew vil ha tredhek. [2013]
Ev o keffrys dyskador, ha wosa, is-penndhyskador yn Skol Humphry Davy yn Pennsans dres pymp bledhen warn ugens bys pan omdennas yn dew vil ha peswar [2004].
Ev o ynwedh bardh an Orsedh, Kampyer a’gan Ertach y hanow bardhek.
Pauline Giles, kaderyer Konsel Kernow a leveris Mester Pollard dhe synsi y vewnans dhe wonis poblek.”
Kemmys
o y roas ha’y awedhyans, yn dew vil ha hwetek [2016] ev a veu votys avel onan
a’n ughella hanterkans hembrenkyas meur aga awedhyans yn governans leel,” yn
medh hi.
“Fyllys yn trist vydh John gans oll neb a’n aswonis,” yn medh Mestres Giles.
*
Ha wortiwedh hedhyw, karg a emweyth, kevys dhe woles a avon ha res dhe’n kreslu, yw krysys bos a dheg mil beuns y dalvosogeth.
Kreslu Kernow ha Dewnans a leveris sedhor dh’aga hestava wosa an diskudhans yn Dowr Mahonyer ogas dhe Aberfala.
Komprehendys y’n karg o niver a vysowyer ha pendants. Yma sodhogyon ow kwaytya aga dasunya gans aga ferghennek.
Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys genev vy Duncan McIntosh, an pennskrifer o Wella Morris.
Ny vydh towlen Dydh Nadelik, mes Kalan Genver y hyllowgh koslowes orth daswel a’n vledhen eus passys. Bys ena, dhyworthiv vy ha’n para An Nowodhow, Nadelik Lowen ha Bledhen Nowydh da dhywgh hwi oll.
Broadcast
- Sun 18 Dec 202213:55BBC Radio Cornwall