Pekin zacieśnia kontrolę przed wielkim momentem Xi na światowej scenie

Podpis wideo, Putin, Kim i Xi spotykają się w Chinach: korespondenci BBC wyjaśniają dlaczego
    • Autor, Laura Bicker
    • Stanowisko, China correspondent
  • Czas czytania: 6 min

W samym sercu Pekinu rozgrywa się wielki pokaz siły i potęgi militarnej, którego choreografem jest prezydent Xi Jinping.

Osiem ogromnych chińskich flag powiewa po obu stronach portretu Mao Zedonga, założyciela komunistycznych Chin, zawieszonego nad Bramą Niebiańskiego Spokoju, górującą nad placem Tiananmen, jednym z największych placów publicznych na świecie.

Poniżej znajdują się rzędy miejsc zarezerwowanych dla 26 zagranicznych głów państw, w tym Władimira Putina z Rosji i Kim Dzong Una z Korei Północnej, których obecność jest dyplomatycznym zwycięstwem Xi.

Po drugiej stronie ulicy, w pobliżu Wielkiej Hali Ludowej, dwie ogromne kompozycje kwiatowe upamiętniające koniec II wojny światowej wznoszą się obok miejsc siedzących dla około 50 000 zaproszonych osób.

W ostatnim dniu przygotowań, w poniedziałek, Aleja Chang'an, wielopasmowa droga przecinająca plac, została ponownie otwarta dla publiczności. Kierowcy i rowerzyści unieśli telefony, starając się jak najlepiej uchwycić tę scenę.

Oficjalnie parada upamiętnia 80. rocznicę kapitulacji Japonii w wojnie i zwycięstwo Chin nad okupantem. Ale dla prezydenta Xi to o wiele więcej.

To dla niego ważny tydzień, pełen kilku momentów zwrotnych. Udało mu się skłonić premiera Indii Narendrę Modiego do odwiedzenia Chin po raz pierwszy od siedmiu lat, wznawiając kluczowe relacje gospodarcze i strategiczne.

Ponad 20 światowych przywódców wzięło udział w zakończonym właśnie szczycie Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SCO) - największym spotkaniu w historii tej organizacji.

Przywódca Korei Północnej weźmie udział w chińskiej paradzie wojskowej po raz pierwszy od 1959 r.

Plac Tian’anmen jest dekorowany przed zbliżającym się wielkim zgromadzeniem, które odbędzie się 29 sierpnia 2025 r. w Pekinie w Chinach.

Źródło zdjęcia, Getty Images

Podpis zdjęcia, Pekin jest gospodarzem ogromnej parady wojskowej – pokazu siły prezydenta Xi Jinpinga

Chiński przywódca znajduje się obecnie w centrum uwagi.

Szczyt Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SCO) w Tiencinie pozwolił mu zademonstrować siłę i przedstawić wizję nowego porządku światowego, który, jak ma nadzieję, stanie się wyzwaniem dla Stanów Zjednoczonych. Teraz uwaga skupia się na paradzie w Pekinie, która pokaże rosnące możliwości jego kraju w rywalizacji z USA w każdym konflikcie.

Przywódcy Iranu, Malezji, Mjanmy, Mongolii, Indonezji, Zimbabwe i krajów Azji Środkowej będą świadkami precyzyjnych formacji wojskowych i będą mogli zobaczyć, co według władz będzie nową bronią hipersoniczną i bezzałogowymi podwodnymi dronami. Jedyni zachodni przywódcy na liście gości pochodzą z Serbii i Słowacji.

Kim Dzong Un jest niespodzianką, jego obecność została ogłoszona dopiero pod koniec ubiegłego tygodnia, a jego opancerzony pociąg i zwykła karawana otoczona ochroniarzami dodadzą spektaklu.

Oczekuje się, że Xi będzie miał u swojego boku zarówno Kima, jak i Putina, co nieuchronnie doprowadzi do tego, że zachodnie nagłówki lub analitycy określą ich jako "oś destabilizacji".

Podczas gdy parada jest pokazem siły Chin i wpływów Xi jako światowego lidera, istnieje również wyraźne lokalne przesłanie: duma i patriotyzm.

Ludzie przejeżdżają obok portretu zmarłego przywódcy komunistycznego Mao Zedonga na placu Tian’anmen, 28 sierpnia.

Źródło zdjęcia, Getty Images

Podpis zdjęcia, Rozpoczęto przygotowania do zamknięcia placu Tian'anmen, który znajduje się w centrum Pekinu

Chiny opisują II wojnę światową jako "ludową wojnę oporu przeciwko japońskiej agresji", chociaż większość oporu nie pochodziła od partii komunistycznej, ale od nacjonalistów, którzy później przegrali wojnę domową z Mao i jego siłami, i zostali w dużej mierze wymazani z pamięci narodowej.

W okresie poprzedzającym rocznicę wydano kilka filmów przedstawiających tę walkę, z których niektóre stały się hitami kasowymi. Państwowe media publikują raporty mające na celu "promowanie właściwego spojrzenia na historię II wojny światowej".

Kampania wywołała pewne tarcia z Japonią. W zeszłym tygodniu Pekin złożył protest do Tokio w związku z doniesieniami, że Japonia poprosiła europejskie i azjatyckie rządy o nieuczestniczenie w paradzie.

Wszystko to wydaje się być częścią apelu do narodu, ponieważ Chiny zmagają się z powolną gospodarką, bezrobociem wśród młodych ludzi i gwałtownie spadającymi cenami domów. Popyt jest słaby, a najnowsze dane sugerują, że cła Trumpa uderzają w produkcję fabryczną. Kontynuowana jest także "antykorupcyjna" kampania, w ramach której prowadzone są śledztwa przeciwko wysoko postawionym urzędnikom.

Istnieje niezadowolenie, a nawet rozczarowanie, zwłaszcza wśród młodych ludzi, które przenika nawet do ściśle kontrolowanego chińskiego Internetu.

Na tym zdjęciu opublikowanym przez rosyjską agencję państwową Sputnik prezydent Rosji Władimir Putin (po lewej) ściska dłoń prezydenta Chin Xi Jinpinga podczas spotkania w Wielkiej Hali Ludowej w Pekinie, 2 września 2025 r.

Źródło zdjęcia, Getty Images

Podpis zdjęcia, Władimir Putin i Xi Jinping prowadzili we wtorek rozmowy w Pekinie

Obawa, że może przenieść się to do świata rzeczywistego, jest częściowo tym, co napędza wyjątkowo ostrożne przygotowania, które stały się demonstracją kontroli partii nad stolicą zamieszkałą przez ponad 21 mln ludzi. Miasto stało się cichsze w miarę zbliżania się parady.

Skanery bezpieczeństwa na lotniskach zostały zainstalowane w niektórych wejściach do biur. Wszystkie drony są zakazane, a międzynarodowi dziennikarze byli odwiedzani w domach, niektórzy wielokrotnie, aby upewnić się, że otrzymają wiadomość.

Strażnicy stacjonują 24 godziny na dobę przy wejściach na wiadukty i mosty, aby zapobiec protestom, niektórzy z nich są w mundurach wojskowych.

Trzy lata temu, kiedy partia wybrała Xi na swojego przywódcę na historyczną trzecią kadencję, protestujący rozwinął transparent nad głównym mostem autostradowym, krytykując Xi i wzywając do jego usunięcia. Został natychmiast zabrany i nadal nie wiemy, co się z nim stało.

Ale to jest moment, którego Partia nie chce ponownie przeżywać.

Przedstawiciele Partii Komunistycznej spędzili miesiące planując i przygotowując się do pierwszej od sześciu lat parady wojskowej. W całej stolicy rozwieszono ponad 200 000 flag.

Na poboczach dróg i rondach dumnie prezentują się kolejne kompozycje kwiatowe przedstawiające walkę Chin z Japonią. Pojawił się nawet nowy miejski "pejzaż świetlny", który rozjaśnia budynki w dzielnicy biznesowej.

Urzędnicy z Biura Dowództwa Parady powiedzieli, że "nadrzędną zasadą... jest unikanie przeszkadzania publiczności w jak największym stopniu".

Na bramie w kształcie tęczy na Chang'an Avenue ustawiono instalację tematyczną

Źródło zdjęcia, Getty Images

Podpis zdjęcia, Instalacje upamiętniające 80. rocznicę kapitulacji Japonii i zwycięstwa Chin na pekińskiej Alei Chang'an

Ale dla tych, którzy mieszkają w Pekinie, parada wywróciła życie do góry nogami.

Czołgi można było usłyszeć toczące się ulicami podczas cotygodniowych nocnych prób, a dźwięki marszu odbijały się echem daleko poza trasą parady.

Ludziom mieszkającym w pobliżu alei Chang'an, która prowadzi do placu Tiananmen, nakazano opuszczenie balkonów, aby zapewnić, że próby odbędą się w tajemnicy.

Szkoły, firmy i hotele wzdłuż trasy parady będą zamknięte przez najbliższe dwa dni. Istnieje wiele objazdów dróg i zamknięć linii metra, które skutecznie sparaliżowały transport do i z centrum miasta.

Nawet zdobycie wspólnego roweru miejskiego, często najlepszego sposobu na poruszanie się po Pekinie, może być teraz kłopotliwe. Zazwyczaj przed stacjami metra i wzdłuż chodników ustawiają się ich setki. Ale ostatnio pracownicy miejscy zaczęli je zbierać, aby przenieść je dalej od trasy parady. Próba wypożyczenia pozostawionego jednośladu nie wchodzi w grę: rower nie ruszy się z miejsca.

W przeszłości pojawiły się doniesienia, że Chiny wykorzystały swoje siły powietrzne, aby zapewnić błękitne niebo na paradę. Samoloty mogą manipulować pogodą, aby wywołać deszcz poprzez zasiewanie chmur jeden lub dwa dni wcześniej, aby upewnić się, że później będzie czysto.

Trudno powiedzieć, czy ta taktyka została zastosowana w tym roku, ale prognozy przewidują czyste niebo. Urzędnicy w Pekinie nie ryzykują wielkiego dnia prezydenta Xi.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska