Niedźwiedzie polarne stają się 'grubsze i zdrowsze' mimo zanikania lodu

Naukowcy spodziewali się odwrotnego efektu. Jednak niedźwiedzie polarne na norweskim arktycznym archipelagu Svalbard od początku lat 90. stały się grubsze i zdrowsze, mimo systematycznego zaniku lodu morskiego spowodowanego zmianami klimatu.

Niedźwiedzie polarne używają lodu morskiego jako platformy do polowań na foki, które stanowią dla nich główne źródło bogatego w tłuszcz pożywienia. Zgromadzone zapasy tłuszczu zapewniają im energię i izolację termiczną oraz umożliwiają samicom produkcję odżywczego mleka dla młodych.

Naukowcy zważyli i zmierzyli 770 dorosłych osobników na Svalbardzie w latach 1992–2019 i stwierdzili, że niedźwiedzie stały się wyraźnie grubsze.

Badacze uważają, że niedźwiedzie ze Svalbardu przystosowały się do utraty lodu, częściej polując na lądzie i zjadając m.in. renifery oraz morsy.

Odkrycie, opublikowane w czasopiśmie Scientific Reports, było szczególnie zaskakujące ze względu na wpływ zmian klimatu na Svalbardzie.

W tym samym okresie, w którym prowadzono badania, globalny wzrost temperatur doprowadził do zwiększenia liczby dni bez lodu w regionie o niemal 100 rocznie – w tempie około czterech dni na rok.

„Im grubszy jest niedźwiedź, tym lepiej", wyjaśnia główny autor badania, dr Jon Aars z Norweskiego Instytutu Polarnego.

„Spodziewałbym się raczej pogorszenia kondycji zwierząt, skoro utrata lodu morskiego była tak znacząca."

Morsy są objęte oficjalną ochroną w Norwegii od lat 50., po tym jak wskutek polowań znalazły się na skraju wyginięcia.

Ochrona ta doprowadziła do wzrostu ich liczebności, co stworzyło nowe, bogate w tłuszcz źródło pożywienia dla niedźwiedzi polarnych.

„Obecnie w regionie jest znacznie więcej morsów, na które mogą polować," powiedział Aars. „Możliwe też, że niedźwiedzie mogą skuteczniej polować na foki."

Jeśli foki mają do dyspozycji mniejsze obszary lodu morskiego, gromadzą się na ograniczonej przestrzeni, co sprawia, że stają się łatwiejszym celem dla niedźwiedzi, wyjaśnił BBC Aars.

Choć są to nieoczekiwanie dobre wiadomości dla tych arktycznych drapieżników, naukowcy uważają, że ten trend raczej nie utrzyma się długo.

Wraz z dalszym zanikiem lodu morskiego niedźwiedzie będą zmuszone pokonywać coraz większe odległości, aby dotrzeć do terenów łowieckich, zużywając więcej energii i wyczerpując cenne zapasy tłuszczu.

Organizacja charytatywna Polar Bears International zwraca uwagę, że niedźwiedzie polarne na Svalbardzie były najczęstszym celem polowań na świecie aż do wprowadzenia międzynarodowej ochrony w latach 70.

Eksperci sądzą, że nowe ustalenia mogą mieć związek z regeneracją populacji po okresie intensywnych polowań. W połączeniu ze wzrostem liczby morsów – a także reniferów – w ostatnich dekadach, dało to niedźwiedziom tymczasowe wsparcie.

Dr John Whiteman, główny naukowiec ds. badań w Polar Bears International, powiedział, że wyniki są „pozytywne w krótkiej perspektywie".

„Kondycja ciała to jednak tylko jeden element całej układanki. Inne niedawne badania tych niedźwiedzi wykazały, że większa liczba dni bez lodu obniża przeżywalność młodych oraz młodocianych i starszych samic," dodał.

W innych częściach Arktyki zmiany klimatu mają zupełnie inny wpływ na niedźwiedzie polarne. Na jej całym obszarze wyróżnia się 20 znanych subpopulacji.

W zachodniej Zatoce Hudsona w Kanadzie — regionie zamieszkiwanym przez najbardziej wysunięte na południe i najlepiej przebadane populacje niedźwiedzi polarnych — odnotowany spadek liczebności zwierząt bezpośrednio wiąże się z ociepleniem klimatu.

Whiteman dodał, że długoterminowa perspektywa dla niedźwiedzi polarnych jest jasna – do przetrwania potrzebują lodu morskiego.

„Utrata lodu ostatecznie oznacza spadek liczebności niedźwiedzi, jednak to badanie pokazuje, że krótkoterminowe skutki mogą być bardzo zróżnicowane regionalnie," podkreślił.

„W dłuższej perspektywie" - powiedział w rozmowie z BBC News - „jeśli zanik lodu będzie postępował bez ograniczeń, wiemy, że niedźwiedzie ostatecznie znikną."

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Nicole Frydrych