Ile wojen tak naprawdę zakończył prezydent Trump?

Podczas gdy prezydent Donald Trump stara się doprowadzić do zakończenia wojny rosyjsko-ukraińskiej, podkreśla swoje osiągnięcia w negocjacjach pokojowych od czasu rozpoczęcia drugiej kadencji.

Przemawiając w Białym Domu 18 sierpnia, gdzie europejscy przywódcy próbowali wywrzeć na nim presję, aby naciskał na zawieszenie broni, twierdził: "Zakończyłem sześć wojen... wszystkie te umowy zawarłem bez choćby wzmianki o słowie 'zawieszenie broni'."

Następnego dnia liczba ta wzrosła do "siedmiu wojen".

Administracja Trumpa mówi, że to "najwyższy czas" aby "czołowy rozjemca" otrzymał Pokojową Nagrodą Nobla i wymienia "wojny", które rzekomo zakończył.

Niektóre z nich trwały zaledwie kilka dni - choć były wynikiem długotrwałych napięć - i nie jest jasne, czy niektóre z porozumień pokojowych będą trwałe.

Trump użył również słowa "zawieszenie broni" wiele razy, mówiąc o nich na swojej platformie Truth Social.

BBC Verify przyjrzało się bliżej tym konfliktom i temu, ile zasług może przypisać sobie prezydent za ich zakończenie.

Izrael i Iran

Trwający 12 dni konflikt rozpoczął się, gdy 13 czerwca Izrael uderzył w cele w Iranie.

Trump potwierdził, że został poinformowany o atakach przez premiera Izraela Benjamina Netanjahu.

Stany Zjednoczone przeprowadziły ataki na irańskie obiekty nuklearne - posunięcie powszechnie postrzegane jako zbliżające konflikt do szybkiego zakończenia.

23 czerwca Trump napisał: "Oficjalnie Iran rozpocznie ROZEJM, a o godzinie 12 Izrael rozpocznie ROZEJM, a o godzinie 24 oficjalny KONIEC 12-DNIOWEJ WOJNY zostanie powitany przez świat."

Po zakończeniu działań wojennych najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei podkreślił, że jego kraj odniósł "zdecydowane zwycięstwo" i nie wspomniał o zawieszeniu broni.

Od tego czasu Izrael zasugerował, że może ponownie uderzyć na Iran, aby przeciwdziałać nowym zagrożeniom.

"Nie ma porozumienia w sprawie trwałego pokoju lub sposobu monitorowania irańskiego programu nuklearnego w przyszłości," twierdzi Michael O'Hanlon z amerykańskiego think tanku Brookings Institution.

"Mamy więc do czynienia bardziej z faktycznym zawieszeniem broni niż zakończeniem wojny, ale przyznałbym mu trochę racji, ponieważ osłabienie Iranu przez Izrael - z pomocą USA - ma strategiczne znaczenie".

Pakistan i Indie

Napięcia między tymi dwoma uzbrojonymi w broń nuklearną krajami istnieją od lat, ale w maju wybuchły działania wojenne po ataku w administrowanym przez Indie Kaszmirze.

Po czterech dniach ataków Trump ogłosił, że Indie i Pakistan zgodziły się na "PEŁNE I NATYCHMIASTOWE ZAWIESZENIE BRONI".

Powiedział, że jest to wynik "długiej nocy rozmów, w których pośredniczyły Stany Zjednoczone".

Pakistan podziękował Trumpowi, a następnie zarekomendował go do Pokojowej Nagrody Nobla, powołując się na jego "zdecydowaną interwencję dyplomatyczną".

Indie jednak zdementowały doniesienia o zaangażowaniu USA: "Rozmowy dotyczące zaprzestania działań wojskowych odbyły się bezpośrednio między Indiami a Pakistanem w ramach istniejących kanałów ustanowionych między obiema armiami," powiedział indyjski minister spraw zagranicznych Vikram Misri.

Rwanda i Demokratyczna Republika Konga

Długotrwała wrogość między tymi dwoma krajami wybuchła po tym, jak grupa rebeliantów M23 zajęła bogate w minerały terytorium we wschodniej części DRK na początku roku.

W czerwcu oba kraje podpisały w Waszyngtonie porozumienie pokojowe mające na celu zakończenie trwającego od dziesięcioleci konfliktu. Trump powiedział, że pomoże to zwiększyć handel między nimi a Stanami Zjednoczonymi.

Tekst wzywał do "poszanowania zawieszenia broni" uzgodnionego między Rwandą a DRK w sierpniu 2024 r.

Od czasu ostatniego porozumienia obie strony oskarżają się nawzajem o naruszanie zawieszenia broni, a rebelianci M23 - których Wielka Brytania i USA powiązały z Rwandą - zagrozili wycofaniem się z rozmów pokojowych.

"Między Kongiem a Rwandą wciąż toczą się walki, więc zawieszenie broni tak naprawdę nigdy się nie utrzymało," mówi Margaret MacMillan, profesorka historii, która wykładała na brytyjskim University of Oxford.

Tajlandia i Kambodża

26 lipca Trump opublikował w serwisie Truth Social wpis, w którym powiedział: "Dzwonię do pełniącego obowiązki premiera Tajlandii, właśnie teraz, aby również poprosić o zawieszenie broni i KONIEC wojny, która obecnie szaleje."

Kilka dni później oba kraje zgodziły się na "natychmiastowe i bezwarunkowe zawieszenie broni" po niecałym tygodniu walk na granicy.

Rozmowy pokojowe miały miejsce w Malezji, ale prezydent Trump zagroził wstrzymaniem oddzielnych negocjacji w sprawie obniżenia amerykańskich ceł (podatków od importu), chyba że Tajlandia i Kambodża przestaną walczyć.

Oba te kraje są silnie uzależnione od eksportu do USA.

7 sierpnia Tajlandia i Kambodża osiągnęły porozumienie mające na celu zmniejszenie napięć wzdłuż ich wspólnej granicy.

Armenia i Azerbejdżan

Przywódcy obu krajów stwierdzili, że Trump powinien otrzymać Pokojową Nagrodę Nobla za swoje wysiłki na rzecz zawarcia porozumienia pokojowego, które zostało ogłoszone w Białym Domu 8 sierpnia.

"Myślę, że należy mu się tutaj uznanie - ceremonia podpisania porozumienia w Gabinecie Owalnym mogła popchnąć strony do pokoju," mówi O'Hanlon.

W marcu oba rządy oświadczyły, że są gotowe zakończyć trwający prawie 40 lat konflikt, który koncentruje się na statusie Górskiego Karabachu.

Ostatni poważny wybuch walk miał miejsce we wrześniu 2023 r., kiedy Azerbejdżan zajął enklawę (w której mieszkało wielu etnicznych Ormian).

Egipt i Etiopia

Nie było tu żadnej "wojny", którą prezydent miałby zakończyć, ale od dawna istniały napięcia związane z tamą na Nilu.

Etiopska Tama Wielkiego Odrodzenia została ukończona tego lata, a Egipt argumentował, że może to mieć wpływ na wodę pobieraną z Nilu.

Po 12 latach nieporozumień, minister spraw zagranicznych Egiptu powiedział 29 czerwca, że rozmowy z Etiopią utknęły w martwym punkcie.

Trump powiedział: "Gdybym był Egiptem, chciałbym wody w Nilu". Obiecał, że USA zamierzają bardzo szybko rozwiązać tę kwestię.

Egipt z zadowoleniem przyjął słowa Trumpa, ale etiopscy urzędnicy stwierdzili, że grozi to zaognieniem napięć.

Egipt i Etiopia nie osiągnęły żadnego formalnego porozumienia w celu rozwiązania dzielących je różnic.

Serbia i Kosowo

27 czerwca Trump twierdził, że zapobiegł wybuchowi działań wojennych między nimi, mówiąc: "Serbia, Kosowo zamierzały na to iść, miała być wielka wojna. Powiedziałem, że jeśli do niej dojdzie, nie będzie handlu ze Stanami Zjednoczonymi. Odpowiedzieli, że cóż, może nie pójdziemy na to."

Oba kraje od dawna pozostają w konflikcie, co jest spuścizną wojen bałkańskich z lat 90., a napięcia w ostatnich latach rosną.

"Serbia i Kosowo nie walczyły ani nie strzelały do siebie, więc nie jest to wojna, która ma się zakończyć," powiedziała prof. MacMillan.

Biały Dom zwrócił uwagę na wysiłki dyplomatyczne Trumpa w jego pierwszej kadencji.

Oba kraje podpisały umowy o normalizacji gospodarczej w Gabinecie Owalnym z prezydentem w 2020 r., ale nie były wówczas w stanie wojny.

Dodatkowy reportaż: Peter Mwai, Shruti Menon i Eve Webster.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis