Zmiany klimatu zmuszają winiarzy do mieszania win z różnych roczników

W świecie wina rocznik jest najważniejszy. Jeśli kupujesz butelkę czerwonego, białego lub różowego wina, konkretny rok zbioru winogron jest prawie zawsze podany na etykiecie.

Dla kontrastu, wina niemusujące typu non-vintage – powstające z mieszania dwóch lub więcej roczników – są postrzegane jako słabe, tanie i niezbyt dobre. Spotyka się je też znacznie rzadziej.

Jednak wraz ze zmianami klimatycznymi, które dotykają winnice na całym świecie i przynoszą coraz bardziej ekstremalne warunki pogodowe, niewielka, lecz rosnąca grupa winiarni stawiających na jakość wypuszcza wina bez rocznika, aby zapewnić większą spójność produkcji.

Chris Howell jest winiarzem w Cain Vineyard and Winery w słynnym kalifornijskim regionie Napa Valley, 50 mil na północny wschód od San Francisco. Pracuje na tym stanowisku od 1991 r. i twierdzi, że lata stały się zauważalnie cieplejsze.

"Pogoda to skomplikowana sprawa", mówi. "Kwestią, na której ludzie koncentrują się najbardziej w Napa, są dramatyczne upały, fale upałów, które zwykle występują przez całe lato, szczególnie późnym latem.

"Występują, odkąd tu jestem, ale najwyższe temperatury są coraz wyższe. Upał bywa bardzo intensywny, może sięgać nawet 50°C, mniej więcej tyle".

Wraz z wyższymi temperaturami wzrasta ryzyko pożarów. Taka sytuacja miała miejsce w 2017 r., kiedy to "niezwykle intensywne pożary" wybuchły w Napa w środku zbiorów winogron.

W tamtym roku Howell postanowił wykorzystać wyłącznie winogrona z winnic Caina, które zebrano przed wybuchem pożarów – stanowiły one około połowy całości – aby uniknąć ryzyka, że zapach i smak dymu unoszącego się w powietrzu zepsują późniejsze wina.

Mówi, że jest bardziej "zrelaksowany" niż wielu winiarzy w obliczu takiej katastrofy, ponieważ od dawna tworzy czerwoną mieszankę nie rocznikową o nazwie Cain Cuvée. "Tak więc część wina, które udało nam się wyprodukować w 2017 r., została zachowana do zmieszania z tym z 2018 r.".

Howell dodaje, że "nawet bez pożarów jesteśmy teraz narażeni na bardziej zmienne roczniki. Tak więc szanse są większe, jeśli użyjesz dwóch różnych roczników, aby stworzyć pożądany styl dla konkretnego wina".

Podczas gdy wina niemusujące na świecie pozostają w większości rocznikowe, istnieje jeden rodzaj, w którym mieszanki nierocznikowe zdecydowanie dominują – wina musujące.

Przodują w tym francuskie szampany, gdzie zdecydowana większość produkowanych win zawsze była nierocznikowa.

Historycznie było to koniecznością, ponieważ Szampania jest najbardziej wysuniętym na północ regionem winiarskim we Francji, a dobre lata były rzadkością. Producenci szampana nie mieli więc innego wyboru, jak tylko mieszać wina z różnych lat, aby stworzyć spójny, wysokiej jakości produkt.

Jednak dzięki zmianom klimatycznym, które przyniosły cieplejsze lata w północnej Francji, obecnie produkuje się więcej roczników szampana niż kiedykolwiek wcześniej.

Właściciel włoskiej winnicy Riccardo Pasqua twierdzi, że to właśnie delektowanie się najlepszymi szampanami nierocznikowymi zainspirowało go do stworzenia pierwszego we Włoszech wieloletniego białego wina niemusującego.

Jego rodzinna firma Pasqua Vigneti e Cantine, położona na północ od Werony, w regionie winiarskim Veneto, produkuje wino non-vintage od 2019 r, mieszając aż pięć różnych roczników.

Wyjaśnia, że ideą było wyprodukowanie najlepszego możliwego wina z jednej winnicy, eliminując rzeczywistość wahań pogody w danym roku, zarówno dobrych, jak i złych.

"Zaproponowałem to mojej rodzinie i zarządowi, a oni powiedzieli mi 'jesteś szalony, to duże ryzyko! Sprzeciwiasz się biblii wina, rocznik to rocznik", mówi.

„Postanowiłem jednak trzymać się planu i ruszyliśmy z pomysłem. Chodzi o to, by wydobyć z winnicy to, co najlepsze. To jak książka, wykorzystanie więcej niż jednego rocznika dodaje winu kolejnych rozdziałów."

Powstałe wino nosi nazwę "Hey French, You Could Have Made This But You Didn't" (Hej, Francuzi, mogliście to zrobić – ale tego nie zrobiliście.) Nietypowa nazwa jest żartobliwym ukłonem w stronę trwającej rywalizacji winiarskiej Włoch z Francją.

W związku ze zmianami klimatycznymi, które obecnie dotykają włoskich winiarzy, od większej liczby susz po większe gradobicia, Pasqua twierdzi, że inne winiarnie podążają teraz drogą non-vintage lub przynajmniej rozważają taką możliwość.

„Muszę powiedzieć, że we Włoszech już kilka winiarni realizuje ten pomysł. Ekstremalne zjawiska pogodowe stały się tam codziennością."

"Takie jak przymrozki w kwietniu lub na początku maja lub gradobicia stają się coraz bardziej powszechne. Albo fale upałów z bardzo wysokimi temperaturami rok po roku".

Po powrocie do kalifornijskiej Napa Valley Chris Howell przyznaje, że należy wykonać więcej pracy, aby usunąć piętno, z jakim wciąż borykają się wina nierocznikowe.

"Dlaczego mamy taką obsesję na punkcie pojedynczych roczników? Musimy zmienić percepcję pijących. Wina nierocznikowe mogą być pyszne".

Dawn Davies, mistrzyni wina i posiadaczka najwyższych kwalifikacji w światowym przemyśle winiarskim, twierdzi, że istnieją trzy typy nabywców wina – dwa z nich z zadowoleniem przyjmą większą ofertę win niemusujących bez rocznika.

"Ogół konsumentów tego nie zauważy," mówi.

"Pijący, którzy kupują butelkę do 15 funtów (około 73 złotych), po prostu biorą butelkę, powiedzmy, sauvignon blanc. Nie myślą "och, 2021, to był dobry rok".

"A na najwyższym końcu, ludzie zaangażowani w branżę winiarską lub ci bardziej poinformowani, wiedzą, co dzieje się z trudniejszymi rocznikami. Z zadowoleniem przyjmują zwiększoną elastyczność i spójność, jaką wina nierocznikowe mogą zaoferować winiarzom.

"Następnie mamy pijących pośrodku, którzy krzyczą o różnych rocznikach. Zawsze będzie grupa ludzi, którzy nie akceptują zmian w winie, takich jak wprowadzenie zakrętek.

"Ale większość win, zdecydowana większość, to mieszanki, ponieważ bardzo rzadko otrzymuje się wino z pojedynczej beczki. Zamiast tego wina są mieszane z różnych winnic lub parceli. Jaka jest więc różnica, jeśli miesza się wina z różnych lat?"

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska