احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل خاورمیانه

خلیل الحیا از مقام‌های حماس که برادر زاده‌اش در انفجار ساحل غزه کشته شده است، جنبش فتح را مسئول انفجارهای نوار غزه دانسته و گفته است که : "ما تردیدی نداریم که فتح و خائنانی که در رام‌الله نشسته‌اند، در پشت این جنایت قرار دارند."

جنبش فتح اما هرگونه دخالت در انفجارهای نوار غزه را تکذیب کرده و امکان تسویه حساب‌ در صفوف داخلی حماس را به میان کشیده است.

احمد عبدالرحمن یک مقام بلندپایه فتح و مشاور محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین با "غیر مسئولانه" توصیف کردن انفجارها تاکید کرده است که فتح مخالف به کار گیری خشونت است.

مقام‌های نزدیک به فتح با ادعای اینکه پنج نفر از مقتولان حادثه در شمار حامیان احمد الجعبر فرمانده سابق گردان‌های عزالدین القسام در نوار غزه بوده‌اند، به بحث تسویه حساب جناح‌های داخلی حماس دامن زده‌اند.

چندی پیش رسانه های عربی و اسرائیلی گزارش دادند که محمد ضیف فرمانده کل گردان‌های عزالدین القسام، احمد الجعبر (معروف به ابو محمد) را از فرماندهی این نیرو در نوار غزه عزل کرده و عماد عقل را به عنوان جانشین او برگزیده است.

در باره دلیل عزل احمد الجعبر از مقامش، گفته شده است که وی با اعلام آتش بس با اسرائیل و مذاکرات مربوط به آزادی گلعاد شالیط سرجوخه ربوده شده اسرائیلی، چندان موافق نبوده است، اما به هر حال، عزل او سبب بروز اختلاف پنهان در صفوف شبه نظامیان حماس شده است.

رهبران حماس نسبت دادن انفجارهای نوار غزه به اختلاف‌های داخلی این گروه را نمی‌پذیرند و حادثه را مشخصا به "جریان انقلابی" که طرفداران محمد دحلان فرمانده سابق نیروهای فتح در نوار غزه را به این نام می‌خوانند، منسوب می‌کنند.

محمد دحلان که از تسخیر نوار غزه توسط حماس در تابستان سال پیش به شدت خشمگین است، اغلب از سوی حماس به عنوان عامل اصلی دریگری بین نیروهای دو گروه رقیب معرفی می‌شود.

	نیروهای حماس در غزه

در این میان البته گروهی با نام "العوده" (بازگشت) مسئولیت انفجارهای نوار غزه را به عهده گرفته است، اما در مورد صحت چنین مساله‌ای از سوی ناظران اظهار تردید شده است.

در هر حال، از نقطه نظر منطقی، چهار طرف در دست داشتن در انفجارهای نوار غزه، مظنون به نظر می‌رسند.

مظنون طبیعی این نوع حوادث معمولا اسرائیل است که این بار نیز اشرف جمعه از نمایندگان فتح در مجلس قانونگذاری آن را مطرح کرده است. اظهارات آقای جمعه اما از طرف حماس مورد اعتناء قرار نگرفته و از این رو، به نظر می‌رسد که سخنان وی بیشتر به منظور رفع تشنج بین حماس و فتح بیان شده است تا پیدا کردن مقصر واقعی.

مظنون دیگر می‌تواند گروه ارتش اسلام باشد که گفته می‌شود از اندیشه‌های رهبران القاعده الهام می‌گیرد.

طی روزهای اخیر، بین شبه نظامیان این گروه و نیروهای حماس درگیری‌های مسلحانه‌ای در نوار غزه صورت گرفته، اما خبری مبنی بر پذیرش مسئولیت انفجارها از سوی این گروه و یا طرح اتهام علیه آنها از طرف حماس گزارش نشده است.

بدین ترتیب، انفجارهای اسرارآمیز در نوار غزه به نحوی به اتهام‌های متقابلی که سران فتح و حماس علیه یکدیگر مطرح می‌کنند، مربوط است.

در غیاب تحقیق یک هیات بی‌طرف، نمی‌توان مسئول واقعی حادثه را مشخص کرد، اما جدای از مسئول واقعی حادثه، انفجارهای نوار غزه بار دیگر روابط فتح و حماس را وارد مرحله‌ای بحرانی کرده است

مسلما در غیاب تحقیق یک هیات بی‌طرف، نمی‌توان مسئول واقعی حادثه را مشخص کرد، اما جدای از مسئول واقعی حادثه، انفجارهای نوار غزه بار دیگر روابط فتح و حماس را وارد مرحله‌ای بحرانی کرده است.

در پی بروز حادثه، حماس قلع و قمع نیروهای فتح در نوار غزه را آغاز کرده و فتح نیز در مقابل بیست تن از نیروهای وابسته به حماس در کرانه غربی را بازداشت کرده است.

ادامه این روند می‌تواند جدایی بین نوار غزه و کرانه غربی را تکمیل کند و روابط داخلی فلسطینی‌ها را بیش از پیش بغرنج کند.

با این حال، نباید فراموش کرد که در بحران خاورمیانه بعضا وخامت عینی اوضاع به صورت بهانه‌ای برای عبور از برخی بن‌بست‌ها در می آید و از این رو، خیلی هم بعید نیست که حوادث غزه، عزم رهبران دو گروه رقیب فلسطینی را برای سازش با یکدیگر، به منظور پرهیز از ورود به نبردی بی‌ سرانجام تقویت کند.