احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل خاورمیانه

	سوری‌ ها از انگیزه لازم برای شرکت در کنفرانس آناپولیس برخوردارند

پیش از این نیز محمد حبش نماینده مجلس سوریه از احتمال حضور کشورش در کنفرانس صلح خاورمیانه که قرار است روز سه شنبه در آناپولیس، مرکز ایالت مریلند آمریکا برگزار شود، خبر داده بود.

آقای حبش در گفتگو با رادیو عرب زبان سوا اعلام کرده بود "پس از آنکه آمریکا با قرار دادن مساله بلندی ‌های جولان در دستور کار کنفرانس آناپولیس موافقت کرد، سوریه نیز موضع خود را مبنی بر عدم حضور در کنفرانس تغییر داد."

ولید معلم وزیر خارجه سوریه هم روز جمعه گفته بود که آمریکا به کشورش اطلاع داده است که در کنفرانس آناپولیس به موضوع بلندی‌های جولان نیز پرداخته خواهد شد.

آقای معلم گفته بود که سوریه پس از دریافت رونوشتی از دستور کار کنفرانس در مورد حضور در آن تصمیم خواهد گرفت.

منابع آمریکایی تا کنون از قرار دادن مساله بلندی‌های جولان که در جنگ شش روزه سال ۱۹۶۷ به اشغال اسرائیل در آمد، خبری رسمی انتشار نداده ‌اند، اما یک مقام وزارت خارجه آمریکا گفته است که حضور هر کشوری در کنفرانس بر مبنای منافع ملی آن کشور صورت می ‌گیرد که این خود اشاره‌ای تلویحی به موجه دانستن درخواست سوریه برای بحث در باره بلندی ‌های جولان در کنفرانس آناپولیس است.

در روزهای گذشته مقام‌ های اسرائیلی بر علاقه خود به حضور سوریه در کنفرانس صلح تاکید کرده و شماری از اعضای مجلس آن کشور نیز مشارکت سوریه را برای "جلوگیری از جنگ" و "انزوای ایران" ضروری شمرده‌ اند.

طی چند سال اخیر، دولت جورج بوش، رئیس جمهور آمریکا در جهت منزوی ساختن سوریه حرکت کرده است، اما رسانه‌های اسرائیلی به نقل از یک مقام ناشناس آمریکایی گزارش داده ‌اند که پس از حمله ماه سپتامبر اسرائیل به یک هدف در داخل سوریه، دولت آقای بوش به دعوت از سوریه برای شرکت در کنفرانس صلح خاورمیانه متمایل شده است.

به گزارش این رسانه‌، حمله ارتش اسرائیل به هدفی که گفته می ‌شود تاسیسات در حال ساخت هسته‌ای سوریه بوده است، سبب سوخته شدن یک کارت مهم دمشق در بازی خاورمیانه شده است.

	تقسیم بیت المقدس، یکی از موضوع های بحث برانگیز میان طرفین درگیر در مناقشه خاورمیانه است

به هر حال هنوز روشن نیست که مساله بلندی‌ های جولان در چه سطحی در کنفرانس آناپولیس مطرح خواهد شد، اما به نظر می ‌رسد که این موضوع تا حدی که بهانه لازم را برای شرکت سوریه در کنفرانس فراهم کند، مورد توجه قرار خواهد گرفت.

در واقع حضور سوریه در کنفرانس آناپولیس به اندازه شرکت عربستان سعودی در آن کنفرانس دارای اهمیت است و از نقطه نظر تاثیرگذاری بر تحولات داخلی فلسطین و لبنان، اهمیت هیچ کشوری به اندازه حضور سوریه در کنفرانس آناپولیس نیست.

سوریه بر گروههای شیعه لبنان بخصوص حزب‌الله و امل که محور اصلی ائتلاف مخالف دولت فواد سنیوره نخست وزیر لبنان را تشکیل می ‌دهند، نفوذ بسیاری دارد و در عین حال، با میزبانی از رهبران در تبعید گروههای فلسطینی مخالف فتح در دمشق، نقش تعیین کننده‌ای در مناسبات داخلی فلسطین بازی می ‌کند.

سوریه در عین حال، دروازه نفوذ ایران در لبنان و سرزمین ‌های فلسطینی محسوب می ‌شود و به نظر می ‌رسد که بدون همراهی سوریه، ارتباط ایران با کانون بحران خاورمیانه گسسته شود.

بر این مبنا، حضور سوریه در کنفرانس آناپولیس برای موفقیت آن در جهت پایان دادن به مناقشه خاورمیانه نقش حیاتی دارد و از همین روست که دولت آمریکا پس از مدتها تلاش دیپلماتیک برای منزوی ساختن دولت بشار اسد رئیس جمهور سوریه مجبور به دعوت از آن برای شرکت در کنفرانس و تن دادن به پاره ای از خواستهایش شده است.

از سوی دیگر، سوریه نیز برای شرکت در کنفرانس صلح آناپولیس انگیزه ای جدی دارد.

بیش از ۱۵ کشور عضو اتحادیه عرب که آقای بوش آنها را برای شرکت در کنفرانس آناپولیس دعوت کرده است، روز جمعه گذشته طی نشستی در قاهره، تصمیم به شرکت در کنفرانس مذکور گرفتند.

سوریه به عنوان کشوری که خود را یکی از محورهای اتحادیه عرب می ‌داند، علاقمند نیست که صف خود را به طور کامل از سایر اعراب جدا کند و عملا در مقابل آنان قرار گیرد.

	جورج بوش به موفقیت نشست آناپولیس امیدوار است

در عین حال، عدم حضور سوریه در کنفرانسی که حدود پنجاه کشور و سازمان بین‌المللی از جمله مهمترین قدرت‌های جهانی در آن شرکت دارند، به معنای پذیرش انزوای بین ‌المللی است، مساله‌ای که دمشق آن را منطبق با منافع خود نمی‌ بیند.

در واقع عدم حضور سوری ‌ها در کنفرانس صلح به رغم دعوتی که از آنان به عمل آمده است، به مفهوم اصرار آنان بر رویارویی با اراده ‌ای بین‌المللی است که می‌خواهد مناقشات خاور میانه را پایان دهد.

از این بابت، سوری‌ ها از انگیزه لازم برای شرکت در کنفرانس آناپولیس برخوردارند، اما نباید فراموش کرد که حضور آنان نیز منجر به تغییر مسیر سیاسی آنها در جهت همگرایی منطقه‌ای و تن دادن به خطر تضعیف اقتدار تدریجی حزب حاکم بعث خواهد شد.