درخواست از عربستان سعودی برای بازسازی 'قدیمی‌ترین' قبرستان مسلمانان، قبرستانی که دو بار تخریب شد

مقتدی صدر، روحانی بانفوذ شیعه در عراق، از عربستان سعودی خواسته مقبره "اهل بیت" در مدینه را بازسازی کند. او گفته عربستان می‌تواند با این اقدام به برادران مسلمان شیعه حسن نیت خود را در جهت وحدت مسلمانان نشان دهد.

او در توییترش گفته است:‌ "ما امیدواریم که برادران در پادشاهی عربستان سعودی مقبره‌های اهل بیت را در قبرستان بقیع بازسازی کنند، مخصوصا بعد از آنکه برادر، شاهزاده سعودی، یک سیاست متعادل پیش گرفته است."

اولین بار نیست که خانواده صدر این درخواست را از عربستان سعودی مطرح می‌کنند. مقتدی صدر و پدرش محمدصادق صدر در سه دهه گذشته بارها و معمولا در سالگرد تخریب قبرستان در اواخر فروردین، از عربستان خواسته‌اند که قبرهای تخریب شده امامان شیعیان در قبرستان بقیع را بازسازی کند.

مقبره امامان برای شیعیان اهمیت زیادی دارد و در عراق و ایران قبرها و زیارتگاه‌های باشکوهی برای آنان ساخته شده است اما اندیشه وهابیت در عربستان ساختن زیارتگاه، گنبد و بارگاه بر قبرها و حاجت خواستن از مردگان و کلا هر شخصی جز خدا را شرک و کفر می‌داند.

مقبره چه کسانی تخریب شده و واکنش ایران چه بوده؟

قبرستان بقیع در مدینه قدیمی‌ترین و یکی از مهم‌ترین قبرستان‌های مسلمانان در جهان است. چهار تن از امامان شیعه شامل حسن امام دوم شیعیان، سجاد امام چهارم، باقر امام پنجم و صادق امام ششم به علاوه شماری از اقوام پیامبر اسلام در این قبرستان دفن شده‌اند.

در دو حادثه تاریخی با فاصله حدود ۱۲۰ سال مقبره امامان شیعه تخریب شد و اکنون فقط به صورت چهار سنگ بدون نام و نشان در کنار هم قرار گرفته است.

جز ۴ امام شیعه که در قبرستان بقیع به خاک سپرده شده‌اند و امام دوازدهم که از نظر شیعیان غایب است، سایر امامان شیعه (یکی در ایران و شش امام دیگر در عراق) همه دارای مقبره و زیارتگاه هستند.

مقبره‌ چهار امام شیعیان دو بار در عربستان تخریب شده است. یک بار در سال ۱۸۰۶ میلادی در حمله وهابیان به مدینه و بار دیگر در سال ۱۹۲۶ میلادی بعد از آنکه عثمانی‌ها بعضی از قبرها را بازسازی کرده بودند. تخریب دوم در ۳۱ فروردین ۱۳۰۵ شمسی (۸ شوال ۱۳۴۴ قمری) را مسلمانان شیعه یوم الهدم می‌خوانند و برخی مسلمانان مراسم مرثیه برای این روز برگزار می‌کنند.

در این قبرستان تاریخی سنگ‌ها نوشته ندارند و بر اساس اعتقادات سنی‌های وهابی زمین قبرستان مسطح است.

شیعیان مخصوصا شیعیان ایرانی که برای ساختن مقبره‌ و زیارتگاه اهمیت زیادی قائل هستند و برای ساختن گنبد و بارگاه هزینه‌های زیادی می‌کنند، یا با پای پیاده برای زیارت کربلا رهسپار می‌شوند، از این موضوع به شدت متاثر هستند.

زائران ایرانی اجازه ندارند وارد قبرستان بقیع شوند و عربستان سعودی مخصوصا درباره برگزاری مراسم شیعی برای امامان حساس و سختگیر است.

اما دست‌کم دو مرتبه در سال ۱۳۷۶ و بار دیگر در سال ۱۳۸۷ مقام‌های عربستان سعودی به اکبر هاشمی رفسنجانی، اجازه دادند که به اتفاق هیات همراه وارد قبرستان شود و بر سر مزار امامان شیعه دعا کند. اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطراتش نوشته که از مقام‌های عربستان اجازه گرفته زنان هم که ورودشان به بقیع ممنوع است، وارد قبرستان شوند.

او به دعوت ملک عبدالله ولیعهد وقت و پادشاه بعدی عربستان سعودی به این کشور رفته بود و در این سفرها اجازه یافت از برخی دیگر اماکن مقدس شیعیان بازدید کند.

متقدی صدر در درخواستش از عربستان سعودی، اقدام عبدالفتاح سیسی، رییس‌جمهور مصر، را در بازسازی مسجد الحسین در مصر ستوده است. این مسجد متعلق به مسلمانان بوهره داوودی از شاخه شیعیان اسماعیلی است.

آقای سیسی مسجد الحسین را روز ۲۷ آوریل با حضور چهره‌های مذهبی این گروه از مسلمانان که از هند آمده بودند،‌ افتتاح کرد.

مقتدی صدر در توییتش برای درخواست بازسازی بقیع از هشتگ "اعتدال روش درست است" خطاب به عربستان سعودی استفاده کرده است. این هشتگ در زبان عربی بارها مورد استفاده قرار گرفته در ۲۴ ساعت اول بیش از ۱۱۸ هزار بار استفاده شد.

شمار بسیار زیادی از کاربران توییتر از این دعوت برای ایجاد اتحاد میان مسلمانان استقبال کردند. در همین حال هزاران نفر دیگر هم با انتقاد از این روحانی شیعه او را متهم کرده‌اند که خودش در داخل عراق میان مسلمانان تفرقه ایجاد می‌کند.

احمد الذواق، نویسنده و روزنامه‌نگار با بیش از ۶۹۵ هزار فالوئر در توییتر نوشت: "اعتدال برای همه جز برای برادران شیعه او…. چون ماموریت این مردم [صدر] این است که صفوف شیعیان را بشکافد."

مقتدی صدر که ائتلاف او در انتخابات اخیر عراق در پارلمان اکثریت را به دست آورده، اصرار دارد که کابینه اکثریت را بدون حضور رقبایش تشکیل دهد.