هم‌زمانی اعياد با تنش‌ها و آماده‌باش در بیت‌المقدس

آخرین بار هم‌زمانی رمضان برای مسلمانان، عید پسح برای یهودیان و عید پاک برای مسیحیان سه دهه پیش بود.

مناسبت‌های مذهبی هم‌زمان نوید می‌دهد که ده‌ها هزار نفر از نمازگزاران اسرائیلی و فلسطینی و همچنین زائران خارجی به بخش قدیمی بیت‌المقدس خواهند رفت.

اما این مناسبت‌ها همچنین تنش‌ها را در اطراف مکان‌های مقدس مورد مناقشه افزایش داده‌ است. تعداد بیشتری از ماموران پلیس اسرائیل در بیت المقدس شرقی اشغالی حضور دارد و آنها پس از مرگبارترین حملات در اسرائیل در سال‌های اخیر در حالت آماده باش هستند.

زیاد که در حال رفتن سمت سومین مکان مقدس مسلمانان، سجاده‌ای را بر دوش دارد، می‌گوید: "برای ما مسلمانان، ضروری است که در ماه رمضان در مسجد‌الاقصی نماز بخوانیم. اوقاتی معنوی است و همیشه مشتاقانه منتظر آن هستم."

این روحانی که به روزه سحر تا غروب ماه رمضان پایبند است، اعتراف می‌کند: "اما امسال نوه‌هایم را نمی‌آورم که در محوطه بنشینند. کمی می‌ترسم."

دالیا حبش، یک راهنمای تور مسیحی از بیت المقدس شرقی، می‌گوید که مسدود شدن جاده‌ها توسط پلیس برای او دیدار با بستگان مسن در 'بخش قدیمی شهر' را در زمان عید پاک دشوار می‌کند و با این حال ناگزیر باید برود.

او می‌گوید: "برای یک مسیحی فلسطینی جشن گرفتن در بیت‌المقدس خاص است. بیت‌المقدس نه تنها جایی است که عیسی در آنجا مصلوب شد، دفن شد و زنده شد، بلکه جایی است که در آن مسیحیان و فلسطینی‌ها نیز حضور دارند و با هم جشن می‌گیرند."

او شادی خود را از مناجات‌خوانی و راهپیمایی با پیشاهنگانی که شاخه‌های نخل کوه زیتون در عید شعانین و در زمان مراسم ارتدکس سبت النور (شنبه نور) در کلیسای مقبره مقدس حمل می‌کردند توصیف می‌کند.

دالیا می‌گوید: "چند ثانیه پس از به صدا درآمدن ناقوس‌ها و فریاد 'او زنده شده است'، شمع‌هایی در سراسر 'شهر قدیم' روشن می‌شود."

"هیچ چیز مانند آن در تمام دنیا وجود ندارد."

حضور در بیت‌المقدس در بالای دیوار ندبه، مقدس‌ترین مکانی که یهودیان مجاز به دعا هستند، معنای عمیقی برای عید پسح دارد.

در ضیافت سِدِر پسح، داستان مهاجرت و آزادی بنی اسرائیل از بردگی در مصر باستان بازگویی می‌شود. به طور سنتی، آخرین کلمات "سال آینده در اورشلیم" است که بازتاب آرزوی یهودیان برای بازگشت به سرزمین مقدس باستانی‌شان است.

کرن تروینر که اکنون در کانادا زندگی می‌کند، اما در اسرائیل به دنیا آمده است، می‌گوید: "این یک مکان معنوی است. معتقدم اگر به اینجا بیایم، دعای من مستجاب خواهد شد. عاشق اين حس يکپارچگی هستم، که می‌بینم مردم در اطرافم غرق در اشک‌اند و شورمندانه در این مراسم مشارکت می‌کنند."

کرن ادامه می‌دهد: "وضعیت امنیتی دغدغه اصلی من نیست. من با ترس راه نمی‌روم. فقط باید ایمان داشته باشید که خدا از شما محافظت خواهد کرد."

رونیت، یک سرباز اسرائیلی، مشتاقانه منتظر است که عید فصح را با خانواده‌اش جشن بگیرد، اما او به آنچه به عنوان "بلاتکلیفی" این زمان می‌بیند، آگاهی زیادی دارد.

او می‌گوید: "من نگران وضعیت امنیتی هستم، اما به نیروهای امنیتی‌مان اعتماد دارم."

خشونت اسرائیل-فلسطینی پیش از این زمانی رخ داده بود که مناسبت‌های مذهبی همزمان شده و یهودیان ملی‌گرا می‌خواستند از محوطه کوه معبد/حرم الشریف، جایی که مسجد الاقصی در آن قرار دارد، بازدید کنند. یهودیان این محوطه را به عنوان محل دو معبد باستانی و مقدس‌ترین مکان در یهودیت می‌دانند.

ماه مه گذشته، حماس، گروه اسلام‌گرای حاکم بر نوار غزه، پس از درگیری‌ها در مسجد الاقصی، راکت‌هایی را به سمت بیت‌المقدس شلیک کرد و یک جنگ ویرانگر ۱۱ روزه را آغاز کرد.

در هفته‌های اخیر، نشست‌هایی در سطح بالا بین مقامات اسرائیلی و فلسطینی برگزار شده است تا در آستانه جشن‌های امسال سه دین ابراهیمی، آرامش و آزادی عبادت تضمین شود.

این نشست‌ها حتی ملک عبدالله شاه اردن را نیز شامل می‌شود که خانواده حاکم او نزدیک به ۱۰۰ سال متولی اماکن مقدس اسلامی و مسیحی در بیت المقدس بوده‌اند.

با این حال، توافقات آنها نتوانست چهار حمله تکان‌دهنده در اسرائیل را طی سه هفته گذشته که منجر به کشته شدن ۱۴ نفر شد، متوقف کند.

دو مورد از این حملات توسط شهروندان عرب اسرائیلی و مرتبط با گروه دولت اسلامی (داعش) انجام شد. دو مورد دیگر تیراندازی توسط افراد مسلح فلسطینی از منطقه جنین در کرانه غربی اشغالی بود. همه اقدامات مرگبار آنها توسط حماس و سایر گروه‌های شبه نظامی مورد ستایش قرار گرفت.

نوین صالح، مادر چهار فرزند، در حالی که با عصبانیت وقایع را از غزه دنبال می‌کند، می‌گوید: "من نمی‌ترسم که آشکارا بگویم: 'ما جنگ دیگری نمی‌خواهیم'."

او توضیح می‌دهد که چگونه او و خانواده‌اش به تازگی خانه‌شان را پس از آسیب‌دیدگی در حمله هوایی ۱۰ ماه پیش اسرائیل، بازسازی کرده‌اند.

او می گوید: "برای استقبال از ماه رمضان خانه را تزئین کردیم. دخترانم هر روز می‌پرسند که آیا قرار است عید فطر را جشن بگیریم؟ سال گذشته برایشان لباس نو خریدم، اما متأسفانه هرگز نتوانستند آن را بپوشند."

این هفته، یک مقام نظامی اسرائیل به خبرنگاران گفت: "ما می‌خواهیم این أوقات تعطیلی به شیوه‌ای امن و ایمن سپری شود" و افزود که وضعیت "پیچیده" است.

او گفت که نیروهای امنیتی در تلاش هستند تا بین اقدامات غیرنظامی مانند اجازه دادن به فلسطینی‌هایی که مجوز ورود به بیت‌المقدس را برای اقامه نماز دارند، وعملیات ضد تروریستی تعادلی ایجاد کنند.

ارتش اسرائیل حملات و دستگیری‌ها را در سراسر کرانه غربی افزایش داده است که منجر به درگیری‌های جدی شده است. دستکم ۲۰ فلسطینی - از جمله مهاجمان و کسانی که گفته می‌شود در حال برنامه‌ریزی حملات بودند - در آخرین موج خشونت‌ها کشته شدند.

در جنین، که کانون اصلی اقدامات سربازان اسرائیلی بوده است، خشم در حال افزایش است.

جهاد الزهری با جسارت می‌گوید: "بله، به خصوص در ماه رمضان وضعیت بد است، اما ما در برابر تهاجمات روزانه و کشتار سنگدلانه متحد خواهیم بود. اگر ناچارمان کنند، با عزت می‌جنگیم و با عزت می‌میریم."

برای بسیاری از فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها، مانند گذشته، شادی جشن‌های مذهبی با یادآوری تداوم درگیری‌هایشان تضعیف می‌شود.