بمب خوشهای چیست؟
منبع تصویر، AFP
شواهد فزایندهای وجود دارد که نشان میدهد بمب خوشهای که بسیاری از کشورها آنها را ممنوع کردهاند و میتوانند باعث تلفات سنگین غیرنظامیان شوند، در اوکراین استفاده میشوند.
روسیه متهم به استفاده از بمبهای خوشه ای در حمله به اوکراین است.
بمب خوشهای چیست؟
بمب خوشهای سلاحی است که از هوا یا زمین پرتاب میشود و بمبهای کوچک انفجاری را به بیرون پرتاب میکند که برای کشتن انسان یا از بین بردن وسایل نقلیه طراحی شدهاند. انواع دیگر بمبهای خوشهای را میتوان برای از بین بردن باند فرودگاهها، پخش کردن مینهای زمینی یا پخش کردن سلاحهای شیمیایی و بیولوژیکی استفاده کرد.
از آنجایی که ابزارهای خوشهای بمبهای کوچک زیادی را در یک منطقه وسیع منفجر میکنند، خطراتی را برای غیرنظامیان هم در حین حملات و هم پس از آن ایجاد میکنند.
آیا از آنها در اوکراین استفاده میشود؟
شواهد فزایندهای وجود دارد که نشان میدهد از این سلاحها در حمله به ایستگاه راه آهن کراماتورسک در شرق اوکراین استفاده شده است. بیش از ۵۰ نفر هنگام اصابت موشک به ایستگاه، که مملو از افرادی بود که سعی در ترک منطقه داشتند، در ۹ آوریل کشته شدند.
خبرنگاران بیبیسی که پس از حمله از ایستگاه بازدید کردند، نشانههای واضحی را روی زمین یافتند که با استفاده از کلاهک مهمات خوشهای سازگار است.
دیدهبان حقوق بشر همچنین اعلام کرد که یک موشک بالستیک روسی مجهز به کلاهک مهمات خوشهای درست بیرون بیمارستانی در وولدار در استان دونتسک اوکراین اصابت کرده است. در این حمله چهار غیرنظامی کشته و ۱۰ نفر زخمی شدند.
در اوایل درگیری، اتهاماتی مبنی بر استفاده نیروهای روسی از مهمات خوشهای در منطقه خارکوف وجود داشت که باعث شد دادگاه کیفری بینالمللی اعلام کند که تحقیقاتی را آغاز کرده است.
قوانین جنگ برای استفاده از آنها چیست؟
انواع بزرگتر بمبهای خوشهای از سال ۲۰۱۰ توسط بیش از ۱۰۰ کشور، تحت کنوانسیون مهمات خوشهای ممنوع شده است.
این کنوانسیون کشورها را از استفاده از مهمات خوشهای، ساخت، انبار کردن یا فروش آنها منع میکند.
بیشتر کشورهای اروپایی از جمله بریتانیا این کنوانسیون را امضا کردهاند. اما روسیه و اوکراین این معاهده را امضا نکردهاند.
چرا استفاده از مهمات خوشهای ممنوع است؟
استفاده از این تسلیحات به دلیل خساراتی که ایجاد میکنند و آسیب خاصی که به غیرنظامیان در مناطق درگیری وارد میکند، انتقادات گستردهای را از سوی گروههای حقوق بشری به دنبال داشته است.
این سلاحها میتوانند تا ۵۰ بمب را در شعاع ۴۰۰ متری پرتاب کنند و این امکان را دارند که منجر به تلفات غیرنظامی زیاد در مناطق پرجمعیت شوند.
این سلاحها این خطر را نیز دارند که بعضی از مهمات فرعیشان منفجر نمیشوند و اين در مورد موشکهای قديمی شوروی، درست مانند توچکا، که دهها سال است منسوخ شدهاند شایع است.
قبلا کجا استفاده شدهاند؟
از بمبهای خوشهای در بسیاری از جنگها از جمله در ویتنام، کامبوج، کوزوو، جمهوری آذربایجان، افغانستان و سوریه استفاده شده است.
منبع تصویر، Nur Photo via Getty Images
آنها پس از جنگ لبنان در سال ۲۰۰۶ ممنوع شدند، که در آن اسرائیل از آنها علیه نیروهای حزب الله استفاده کرد.
سازمان ملل تخمین زد که بین ۳۰ تا ۴۰ درصد از بمبهای خوشهای اسرائیل به هنگام برخورد منفجر نشدند.
این بمبها شبیه اسباببازی بودند و رنگهای درخشان داشتند که آنها را برای بچهها جذاب میکرد تا آنها را بردارند و با آنها بازی کنند. ۲۰ نفر بعد از جنگ توسط این دستگاهها کشته و ۱۹۵ نفر مجروح شدند.
