ترکیه در لیبی به دنبال چیست؟

در نوامبر ۲۰۱۹، فتحی باش آقا، وزیر کشور دولت وفاق ملی لیبی مستقر در طرابلس از امضای توافق نامه امنیتی بین دولت مطبوعش و دولت ترکیه خبر داد. آقای باش آقا در یک بیانیه مطبوعاتی توضیح داد که هدف از این توافق نامه مبارزه با تروریسم و مهاجرت غیرقانونی است ضمن اینکه تمام جوانب امنیتی را که دولت وفاق برای آزادی کامل مناطق تحت کنترل نیروهای ژنرال خلیفه حفتر نیاز دارد را نیز پوشش می دهد. پس از امضای این توافق نامه آقای اردوغان اعلام کرد که دولت وفاق لیبی از ترکیه درخواست کمک نظامی کرده و او طرح ارسال نیرو به لیبی را برای بررسی و تصویب به پارلمان ترکیه فرستاده. اعزام نیروی نظامی در واقع بخشی از توافق نامه جامع همکاری نظامی و امنیتی امضا شده بین دو طرف است.

در همین راستا، در ژانویه ۲۰۲۰ ٬ پارلمان ترکیه با ۳۲۵ رأی موافق و ۱۸۴ رأی مخالف با طرح رجب طیب اردوغان٬ رئیس جمهور ترکیه برای ارسال نیروهای نظامی به لیبی موافقت کرد. هدف اردوغان از ارسال نیرو٬ پشتیبانی نظامی از حکومت وفاق به رهبری فایز السراج و متحدان اسلام گرایش به ویژه اخوان مسلمین مستقر در طرابلس پایتخت لیبی است که در مقابل نیروهای ژنرال خلیفه حفتر می جنگند. ژنرال حفتر از طرف مصر٬ امارات متحده عربی٬ اردن، و روسیه پشتیبانی می شود و مناطق وسیعی از شرق لیبی به خصوص هلال مهم نفتی سرت - جفرا را تحت کنترل خود دارد.

ترکیه و سیاست " صفر کردن مشکلات با همسایگان"

حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۱ تأسیس و پا به صحنه سیاست ترکیه گذاشت. اغلب اعضا و بدنه اجتماعی این حزب اسلام گرایان طرفدار احزاب اسلامی رفاه٬ فضیلت٬ و سعادت هستند که پس از تأسیس این حزب جدید به آن پیوستند. اعضای حزب عدالت و توسعه خود را اسلامگرای میان رو معرفی می‌کنند اما هرگونه ارتباط فکری با اخوان مسلمین را رد می کنند.

احمد داوود اوغلو در مدت تصدی خود به عنوان وزیر امور خارجه ترکیه، در مقاله ای در مجله فارین پالیسی در ۲۱ مارس ۲۰۱۳ با عنوان " فاز جدید سیاست صفر کردن مشکلات " منتشر شده، سیاست کشورش در چارچوب روند تغییر دموکراتیک در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را توضیح داد. وزیر خارجه پیشین ترکیه شش اصل اساسی را برای سیاست خارجی دولت پیشنهاد کرد: تعادل معادله امنیت و آزادی ، صفر کردن مشکلات با کشورهای همسایه، سیاست خارجی متنوع، سیاست منطقه ای فعال، و دیپلماسی جدید و آرام. البته این سیاست خارجی جدید ترکیه پس از به قدرت رسیدن رجب طیب اردوغان در مارس ۲۰۰۳ شکل گرفت و این کشور توانست در یک مدت زمان کوتاه روابط سیاسی و اقتصادی خود را به نحو مطلوبی با کشورهای همسایه و سایر کشورهای عربی و آفریقایی توسعه دهد. تا قبل از انقلابهای موسوم به "بهار عربی" در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا اقتصاد ترکیه به لطف همین سیاست خارجی نرم توسع یافت و این کشور به مقصد اصلی سرمایه گزاری و گردشگری درمنطقه تبدیل شد.

در واقع تعلل مداوم اروپا در پذیرفتن درخواست عضویت کامل ترکیه در اتحادیه اروپا که همواره با موانعی مانند حقوق بشر و حقوق اقلیت ها در ترکیه٬ ساختار دموکراسی٬ مسئله قبرس٬ و نسل کشی ارامنه توسط عثمانیها همراه بوده حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان را بر آن داشت که بجای انتظار چراغ سبز اروپا درعوض سیاست خارجی نرم و "سیاست صفر کردن مشکلات با همسایگان" و همکاری منطقه ای را پیش بگیرد. این سیاست جدید با ماهیت اسلام گرایانه آقای اردوغان و حزبش همخوانی دارد و ترکیه را در جایگاه ممتازی در جهان اسلام قرار داد. بسیاری از مسلمان سنی مذهب٬ ترکیه را یک نمونه موفق در بین کشورهای اسلامی می داند که توانسته درعین سکولار بودن سیستم حکومتی از هویت اسلامی مردم ترکیه نیز حفاظت کند، اخوان مسلمین، ترکیه را یک مدل ایده آل برای کشورهای اسلامی معرفی می کنند و خود را نمونه این مدل در جهان عرب می دانند.

حضور منطقه ای ترکیه

با آغاز اعتراضات و جنبشهای مردمی موسوم به "بهار عربی" در سال ۲۰۱۰، ترکیه در صف حامیان این اعتراضات قرار گرفت و از اخوان مسلمین که دارای جایگاهی مردمی وسیعی در مصر٬ سوریه٬ تونس٬ و لیبی است حمایت کرد. در واقع آقای اردوغان و احمد داوود اغلو٬ وزیر خارجه وقت ترکیه و طراح سیاست خارجه آن معتقد بودند که اخوان مسلمین بعنوان قدیمی ترین حزب سیاسی در جهان عرب مهمترین آلترناتیو برای رژیم های حاکم در این کشورهاست و قدرت گرفتن اخوان مسلمین می تواند نفوذ ترکیه در این کشورها را به شکل مطلوبی افزایش دهد، این امر باعث شد که سیاست خارجی ترکیه در یک چرخش ناگهانی از "سیاست صفر کردن مشکلات با همسایگان" به سیاست حمایت از انقلابهای مردمی "بهار عربی" رو آورد و در نتیجه به یکی از طرفهای درگیر در انقلابها و جنگهای داخلی منطقه تبدیل شود.

در سوریه، همسایه جنوبی، ترکیه به همراه روسیه و ایران سه طرف درگیر جنگ داخلی سوریه به شمار می رود. ترکیه با ارسال سلاح و نیرو به استان ادلب سوریه از مخالفان دولت بشار اسد حمایت می کند و در مقابل حامیان اسد یعنی روسیه و ایران قرار دارد. هدف از وجود نیروهای ترکیه در شمال سوریه علاوه بر پشتیبانی از گروههای مخالف دولت بشار اسد، روسیه، و ایران ضربه زدن به شبه نظامیان کرد سوری و اخراج آنها از مناطق شرق فرات است.

در مصر، ترکیه حامی اخوان مسلمین مخالف سرسخت عبدالفتاح سیسی، رئیس جمهور مصر است و بسیاری از رهبران این گروه فعالیتهای سیاسی و تبلیغاتی خود را از خاک ترکیه انجام می دهند. وزارت خارجه مصر تاکنون چندین بار برای توقف چهار کانال تلویزیونی متعلق به اخوان مسلمین در ترکیه اقدام کرده که تاکنون بی نتیجه مانده. وزارت خارجه مصر، ترکیه و قطر را متهم به پشتیبانی مالی از کانالهای تلویزیونی الشرق، رابعه، مصر الآن، و مکملین مستقر در ترکیه می کند و این کانالها را مسئول افزایش حملات تروریستی بر ضد نیروهای امنیتی مصری در شبه جزیره سینا می داند.

ترکیه در تونس از حزب النهضه به رهبری راشد الغنوشی رئیس پارلمان کنونی تونس حمایت می کند. این حزب، شاخه اخوان مسلمین در تونس است که رهبران آن پس از سقوط زین العابدین بن علی، رئیس جمهور سابق تونس به این کشور بازگشتند و توانستند به یکی از احزاب پر نفوذ در تونس تبدیل شوند. حزب النهضه هم اکنون با ۵۴ نماینده از مجموع ۲۱۷ نماینده، بیشترین حضور را در پارلمان تونس نسبت به احزاب دیگر دارد.

حضور سیاسی و نظامی در لیبی

حضور ترکیه در لیبی اما بسیار وسیعتر از اماکن دیگر است. لیبی کشوری است عربی در شمال آفریقا با ۶.۹ ملیون نفر جمعیت و مساحتی بالغ بر ۱.۸ میلیون کیلومترمربع که از شمال با دریای مدیترانه، از شرق با مصر ، در جنوب شرقی با سودان، از جنوب با چاد و نیجر، و از غرب با الجزایر و تونس هم مرز است. خط ساحلی لیبی با دریای مدیترانه ١٧٧٠کیلومتر است، که طولانی ترین خط ساحلی نسبت به دیگر کشورهای آفریقائیست. لیبی کشوری است با منابع سرشار نفت و گاز طبیعی، عضو کشورهای تولید کننده نفت اوپک و جزو ده کشور مهم صادره کننده نفت در جهان.

پس از سقوط ژنرال معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در اکتوبر ٢٠١١ پس از ٤٢ حکومت، این کشور صحنه جنگ قدرت بین گروهها شبه نظامی که اغلب از طرف کشورهای خارجی پشتیبانی می شود قرار گرفت. اخوان مسلمین و گروههای اسلامگرای متحد آنها با حمایت ترکیه و قطر با قدرت وارد صحنه سیاسی شدند و توانستند به یکی از طرفهای اصلی جنگ قدرت در لیبی تبدیل شوند. در طرف دیگر اما، خلیفه حفتر قرار دارد، ژنرال با نفوذ لیبی و فرمانده ارتش لیبی که پس از سقوط معمر قذافی شکل گرفت. ژنرال حفتر به غیر از ارتش، صاحب نفوذ گسترده ای در بین قبایل غرب لیبی است، او همچنین از طرف مصر، امارات عربی متحده، اردن، وهمچنین روسیه حمایت می شود.

در دسامبر ٢٠١٥ در توافق نامه ای در شهر صخیرات مراکش (معروف به "توافق نامه صخیرات") با نظارت سازمان ملل متحد، دولت وفاق ملی لیبی تشکیل و این دولت موقت موظف به پایان دادن به جنگ داخلی وآغاز آشتی ملی با کمک پارلمان منتخب و ارتش گردید. اما دیری نپایید که اختلاف بین طرفهای امضا کننده "توافقنامه صخیرات" باعث توقف حمایت پارلمان لیبی از دولت وفاق گردید و جنگ داخلی بین دولت وفاق به رهبری فایز السراج و متحدان اسلامگرایش از یک طرف، و ارتش لیبی به رهبری ژنرال خلیفه حفتر با حمایت پارلمان و قبایل شرق لیبی از طرف دیگر از سر گرفته شد.

بیشتر بخوانید:

منابع انرژی شرق مدیترانه

در سال ۲۰۱۰ ٬ سازمان زمین شناسی آمریکا در یک گزارش مفصل از احتمال وجود بیش از ۳۴۵۵ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی و ۱.۷ میلیارد بشكه نفت در شرق مدیترانه خبر داد. گاز طبیعی یکی از مهمترین منابع انرژی جایگزین برای سوخت های آلاینده با راندمان بالا٬ کم هزینه٬ و کم زیان نسبت به سوخت های فسیلی دیگر است که منبع انرژی مهمی برای صنایع شیمیایی بشمار می رود. این خبر باعث شد کشورهای حوزه مدیترانه برای دسترسی به این منبع مهم انرژی با تمام امکانات وارد عمل شوند تا سهم خود از این ثروت را تأمین کنند.

اولین میدان گاز طبیعی در شرق مدیترانه در سال ۱۹۶۹ در دلتای نیل در سواحل مصر کشف شد. در بین سال‌های ۹۹ و۲۰۰۰ میدان جدیدی در سواحل غزه کشف شد٬ در سال ۲۰۰۹ شرکت نوبل انرژی آمریکا و دیلک اسرائیل میدان گازی تمار در ساحل شهر حیفا با ظرفیت احتمالی ۲۸۳ میلیارد متر مکعب گاز را کشف کردند و در سال ۲۰۱۰ اسرائیل از اکتشاف میدان گازی لیفیاتان با ۶۲۳ میلیارد مترمکعب و میدان‌ گازی دانیال با ۲۵۲ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی در شرق مدیترانه خبر داد. در سال ۲۰۱۱ میدان گازی افرودیت با ۱۲۹ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی در سواحل قبرس کشف شد٬ در ژوئیه ۲۰۲۰ شرکت توتال فرانسه موفق به اکتشاف یک میدان گازی جدید با ظرفیت ۲۵۰ میلیارد متر مکعب در سواحل مصر شد، دولت سوریه نیز ضمن اعلام احتمال وجود ۱۲۵۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی در سواحل خود اجرای عملیات اکتشاف و بهره برداری از این منابع را به شرکت های روسی واگذار کرد.

اهداف ترکیه در لیبی

توافق نامه ترکیه و دولت وفاق لیبی به غیر از جنبه های اقتصادی، نظامی، و سیاسی شامل ترسیم مرزهای آبی بین دو کشور نیز می شود، این در واقع یکی از مهمترین اهداف ترکیه در لیبی است. دولت ترکیه سعی دارد تا با دور زدن یونان یک مرزی آبی برای خود در شرق مدیترانه ایجاد کرده تا بتواند از ذخیرهای عظیم نفت و گازی این منطقه سهمی بدست آورد. ترکیه سالانه ۴۰ میلیارد دولار برای خرید گاز طبیعی هزینه می کند، درحال حاضر سه کشتی اکتشاف و حفاری "یاووز"، "فاتح"، و "خیرالدین بربروس" در سواحل قبرس شمالی مشغول انجام عملیات اکتشاف نفت و گاز هستند، دولت بخش یونانی قبرس ضمن اعتراض به این اقدام ترکیه آنرا تجاوز به حق حاکمیت خود دانست. در همین حال ترکیه برای حفاظت از کشتیهای حفاری خود در سواحل قبرس چند پهباد را به بخش ترکی قبرس ارسال کرده. این در حالی است که روزنامه آلمانی "بیلد" در ماه ژوئيه گذشته به نقل از منابع مطلع خبر داد که آنگلا مرکل٬ صدراعظم آلمان از وقوع یک جنگ تمام عیار بین ترکیه و یونان در نزدیکی جزیره یونانی "کاستلوریزو" که در مجاورت سواحل ترکیه واقع است جلوگیری کرده. این حادثه بعد از اقدامات ترکیه برای اجرای عملیات اکتشاف نفت و گاز در اطراف سواحل جریزه "کاستلوریزو" اتفاق افتاد، دولت یونان می گوید که این سواحل حریم آبی یونان به شمار می رود و ترکیه حق اجرای عملیات اکتشافی در این منطقه را ندارد. پیشتر نیز دولت یونان ضمن انتقاد از توافق نامه ترسیم مرزهای آبی بین ترکیه و لیبی آنرا غیر مشروع خواند. کیریاکوس میتسوتاکیس، نخست وزیر یونان ضمن انتقاد از این توافق نامه اعلام کرد که "هیچ مرز آبی بین ترکیه و لیبی وجود ندارد" و این توافق نامه حریم آبی جزیره "کریت" و دیگر جزایر یونانی واقع در شرق مدیترانه را نادیده می گیرد.

در همین راستا، یونان در اقدامی پیشگیرانه و برای ممانعت از اجرای توافق نامه ترسیم مرزهای آبی بین ترکیه و لیبی در مدیترانه یک توافق نامه ترسیم مرزهای دریایی را با ایتالیا امضا کرد، این قوافق نامه پس از ۴۰ سال اختلاف نظر بین دو کشور به نتیجه رسید و کیریاکوس میتسوتاکیس، نخست وزیر یونان آنرا یک پیروزی برای یونان و در جهت کمک به صلح و استقرار مدیترانه خواند.

ترکیه از سال ۱۹۸۲ همواره از امضای کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها امتناع کرده و آنرا به رسمیت نمی شناسد و بنابراین مرز مشخصی برای اجرای عملیات اکتشاف و حفاری نفت و گاز در دریای مدیترانه ندارد. ترکیه به همراه آمریکا و اسرائیل تنها کشورهایی هستند که این کنوانسیون را امضا نکرده اند.

یکی دیگر از اهداف ترکیه در لیبی، تأمین٬ گسترش٬ و تحکیم نفوذش در شمال و شرق آفریقا همزمان با کاهش نسبی نفوذش در سودان به دنبال برکناری رژیم عمر البشیر و افزایش نفوذ محور سعودی-اماراتی در صحنه سیاسی جدید سودان است. از سوی دیگر، ترکیه امیدوار است وجود لیبی در شمال آفریقا می تواند به گسترش نفوذش بر کشورهای همجوار لیبی خصوصا مراکش٬ الجزایر٬ و تونس گردد. ترکیه همچنین معتقد است که افزایش نفوذش در لیبی باعث فشار بر رقبای منطقه ایش و روسیه خواهد شد و در نتیجه وضعیت وجود نظامیش در عراق و سوریه را مستحکم خواهد کرد. وجود ترکیه در لیبی و در جوار مصر می تواند همچنین باعث تقویت اخوان مسلمین٬ متحد ترکیه و قطر شود که پس از برکناری محمد مرسی٬ رئیس جمهوری اسلامگرای مصر در جولای ۲۰۱۳ توسط ارتش، این گروه به عنوان گروهی تروریستی معرفی و اعضای ارشد آن یا روانه زندان شدند یا کشور را به مقصد ترکیه و قطر ترک کردند. پس از موافقت پارلمان ترکیه با ارسال اسلحه و نیرو به لیبی، نیروهای شبه نظامی وابسته به دولت وفاق ملی و متحدانش از وضعیت دفاع به وضعیت هجوم روی آوردند. این نیروها با کمک سلاحهای پیشرفته و پهبادهای ترکی و همچنین با همراهی نیروهای شبه نظامی سوری که توسط ترکیه به لیبی منتقل شدنده اند توانستند فرودگاه طرابلس و شهر ترهونه آخرین پایگاه نیروهای ارتش ملی به رهبری ژنرال حفتر در غرب لیبی را آزاد کنند. آقای اردوغان ضمن تبریک پیروزیها شبه نظامیان دولت وفاق در ترهونه و فرودگاه طرابلس هدف بعدی را شهرهای سرت و جفرا که به "هلال نفتی" لیبی معروف است اعلام کرد. آقای اردوغان در یک برنامه تلویزیونی با کانال ترکی "تی آر تی" با تشریح پیشروی های نظامی شبه نظامیان دولت وفاق و مناطق آزاد شده از روی نقشه لیبی، هدف بعدی نیروهای وفاق تحت حمایت ترکیه را هلال نفتی سرت-جفرا عنوان کرد. او کنترل بر این هلال نفتی که مرکز تولید و صادرات نفت لیبی است را به منزله اتمام مأموریت نظامی و پایان جنگ در لیبی دانست. این درحالی است که پارلمان اروپا در فوریه ۲۰۲۰ ارسال سلاح به لیبی را ممنوع و یک نیروی دریای-هوایی را برای مراقبت از این ممنوعیت به شرق مدیترانه فرستاد، این تصمیم اروپا با اعتراض و مخالفت شدید ترکیه و دولت وفاق لیبی مواجه شد اما در عمل ارسال اسلحه از ترکیه به لیبی را متوقف نکرد.

نقش مصر در لیبی

مصر، همسایه شرقی لیبی، حضور اخوان مسلمین و ترکیه در لیبی را تهدیدی برای امنیت ملی خود می داند و مقامات مصری معتقدند که این حضور در بلند مدت می تواند به گسترش حمایت و نفوذ ترکیه بر اخوان مسلمین مصر شود. حتی قبل از پیروزیهای نظامی اخیر دولت وفاق و متحدانش بر نیروهای ژنرال حفتر، متحد مصر، این نیروهای همواره دشمنی خود با حکومت مصر را اعلام و خود را در صف حمایت از مخالفان عبدالفتاح سیسی، رئیس جمهور مصر بخصوص اخوان مسلمین قرار داده اند. شیخ صادق الغریانی، رئیس دار الفتوای دولت وفاق لیبی و ساکن در ترکیه ضمن تحریم استفاده از محصولات و کالاهای مصری، اردنی، اماراتی و تمام کشورهای مخالف دولت وفاق، تنها خرید محصولات ترکی را جایز دانست و از دولت وفاق لیبی خواست که ترکیه را در معاملات تجاری و اقتصادی در اولویت قرار دهد.

اما قبل از آغاز عملیات نظامی دولت وفاق لیبی و متحدش ترکیه به شرق لیبی و هلال نفتی سرت-جفرا، عبدالفتاح سیسی، رئیس جمهور مصر در حضور جمعی از سران قبایل شرق لیبی که برای دیدار با وی به مصر سفر کرده بودند خطاب به آنها اعلام کرد که هلال نفتی سرت-جفرا عمق راهبردی و خط قرمز مصر است و هرگونه تعدی به آن با عکس العمل شدید نیروهای مسلح مصری مواجه خواهد شد. پیشتر نیز آقای سیسی در دیدار با عقیله صالح، رئیس پارلمان لیبی، جنرال خلیفه حفتر، فرمانده ارتش ملی لیبی، و تنی چند از سران قبایل شرق لیبی اعلام کرده بود که با درخواست پارلمان و قبایل لیبی برای دخالت نظامی ارتس مصر در لیبی موافقت کرده و این درخواست را برای تأیید نهایی به پارلمان مصر رجوع داده است. پارلمان مصر نیز درخواست آقای السیسی برای ارسال نیرو به لیبی را با اجماع آرا تأیید کرد.

پس از قطعی شدن دخالت مصر درصورت حمله حکومت وفاق و متحدانش به هلال نفتی سرت-جفرا دولتهای سعودی و امارات نیز حمایت خود را از این تصمیم مصر اعلام کردند. اقدام مصر به غیر از اینکه باعث تقویت توان و آمادگی دفاعی نیروهای ژنرال خلیفه حفتر شود فعلاً باعث توقف هجوم شبه نظامیان هوادار حکومت وفاق و ترکیه گردیده.

دولت مصر همچنین در اقدامی جداگانه و برای دور نگهداشتن ترکیه از مرزهای آبیش در شرق مدیترانه در یک توافق نامه جامع٬ مرزهای آبی خود را با دو کشور یونان و قبرس ترسیم کرد که هدف اصلیش بی اثر کردن توافق نامه موسوم به "حوزه صلاحیت دریایی" بین ترکیه و لیبی است.

آینده دخالت ترکیه در جنگ داخلی لیبی

هرچند که ورود مصر در جنگ داخلی لیبی و اعلام پشتیبانی نظامی از ژنرال خلیفه حفتر موقتاً هجوم شبه نظامیان طرفدار ترکیه و دولت وفاق لیبی به هلال نفتی سرت-جفرا را متوقف کرده، اما مستشاران نظامی ترکیه همچنان برای دستیابی به این منطقه استراتژک در حال آماده سازی نیروهای تحت امر خود هستند. البته ترکیه به خوبی می داند که حمله به هلال نفتی سرت-جفرا که عبدالفتاح سیسی، رئیس جمهور مصر آنرا خط قرمز و عمق راهبردی مصر اعلام کرده می تواند منجر به یک درگیری مستقیم با ارتش مصر گردد. در ماههای گذشته ارتش مصر اقدام به انجام مانورهای نظامی گسترده ای در مرز های زمینی، دریایی، و هوایی با لیبی انجام داده که آخرین آنها مانور "حسم ۲۰۲۰" در ژوئیه گذشته بود که پس از سخنرانی عبدالفتاح سیسی، رئیس جمهور مصر و اعلام خط قرمز مثلث سرت-جفرا انجام شد..این بدین معنی است که مصر به هیچ قیمتی حاضر به از دست دادن نفوذش در شرق لیبی نیست و با نمایش قدرت سعی دارد دولت وفاق لیبی را به میز مذاکره بکشاند. در همین رستا، فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر خارجه سعودی جهت هماهنگی با کشورهای همسایه لیبی به الجزایر، تونس، و مراکش سفر کرده تا یک ائتلاف منطقه ای بر ضد دخالتهای ترکیه در لیبی تشکیل دهد. این کشورها ضمن مخالفت با دخالتهای خارجی در جنگ داخلی لیبی همواره نسبت به "سوریه شدن" لیبی هشدار داده و از طرح صلح و آشتی ملی تحت نظارت سازمان ملل متحد حمایت می کنند. اتحادیه اروپا نیز ضمن محکوم کردن دخالت نظامی ترکیه در بحران لیبی حکومت ترکیه را متهم به نقض قطعنامه سازمان ملل مبنی بر ممنوعیت ارسال اسلحه و نیرو نظامی به لیبی کرد. در همین رابطه، کاخ آلیزه در پاریس در بیانیه ای دخالتهای ترکیه در لیبی را جنگ طلبانه وغیرقابل قبول دانست و حکومت ترکیه را متهم به سوء استفاده از ناتو کرده است. با وجود تمام واکنش های منطقه ای و بین المللی نسبت به دخالت نظامی ترکیه در بحران لیبی، دولت ترکیه همچنان به دنبال شکست نظامی نیروهای ژنرال خلیفه حفتر و بسط نفوذ خود بر سراسر خاک لیبی است. دولت ترکیه وجود ژنرال حفتر در آینده سیاسی لیبی را در تعارض با نفوذ و منافع خود می داند و تنها از آتش بس و صلح بدون ژنرال حفتر حمایت می کند. دولت ترکیه فرانسه، مصر، و امارات متحده عربی را به پشتیبانی غیر مشروع از "ارتش ملی لیبی" به رهبری ژنرال حفتر متهم می کند درحالی که حضور نظامی خود در لیبی را به دعوت از دولت مشروع و قانونی وفاق می داند.

اما با وجود تمام تنش ها و اتهامات رد و بدل شده بین طرفهای درگیر در بحران لیبی به نظر می رسد که ورود ارتش مصر به صحنه جنگ داخلی لیبی به نوعی تعادل قدرت را به لیبی بازگردانده و طرفهای لیبی مستقر در غرب، متشکل از دولت وفاق و گروههای اسلامگرای متحدش را مجبور به توقف موقت عملیات نظامی کرده، در عین حال احتمال درگیری نظامی بین مصر و ترکیه حداقل در آینده نزدیک بسیار بعید به نظر می رسد و دو کشور همچنان با خویشتن داری سعی در دور کردن شبح جنگ از منطقه هستند. این مسئله در لحن سخنان اخیر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه کاملا نمایان بود، آقای اردوغان کشورهای حوزه شرق مدیترنه را به گفتگو برای حل اختلافات مرزهای دریایی و تقسیم عادلانه منابع شرق مدیترانه دعوت کرد، او همچنین با تاکید بر مشروعیت دولت وفاق لیبی از لحاظ بین المللی از حق آنها برای کمک گرفتن از ترکیه برای بسط نفوذشان در لیبی دفاع کرد. دولت ترکیه امیدوار است که حضور نظامی این کشور در لیبی در نهایت سایر کشورهای درگیر در بحران لیبی را مجبور به مذاکره با ترکیه کند، این امر با توجه به مخالفت شدید فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی، کشورهای عربی، و همچنین همسایگان لیبی به نظر منطقی تر از حمله به هلال نفتی سرت-جفرا که نیروهای مصری از آن حمایت می کند است، زیرا که افزایش تنش در لیبی می تواند واکنش جهانی بر ضد ترکیه به همراه داشته باشد و حتی ممکن است که به تحریم اقتصادی ترکیه از طرف اروپا و آمریکا منجر شود.