در عربستان جوانترین زندانی سیاسی که با خطر اعدام روبه‌رو بود، آزاد شد

فعالان حقوق بشر می‌گویند که یک زندانی سیاسی عربستانی که به دلیل حضور در اعتراض‌های خیابانی دستگیر شده بود و در آستانه اعدام قرار گرفته بود، از زندان آزاد شده است.

مرتجی قریریص که از شیعیان عربستان است، در سال ۲۰۱۴ به اتهام شرکت در اعتراض‌های بهار عربی که در سال ۲۰۱۱ برپا شده بود، دستگیر شد. او در زمان اعتراض‌های شیعیان در سال ۲۰۱۱، ۱۱ ساله و در زمان دستگیری حدودا ۱۳ ساله بود.

از آقای قریریص به عنوان جوان‌ترین زندانی سیاسی عربستان سعودی نام برده می‌شد.

سه سال بعد از اعتراض‌ها، او به دلیل انتشار ویدئویی که او در آن دیده می‌شد، دستگیر شد.

در آن ویدئو، مرتجی قریریص دیده می‌شد که به همراه چند کودک دیگر که عموما همسن و سال او بودند، بر روی دوچرخه در تظاهرات علیه حکومت خاندان سعودی شرکت کرده‌اند.

این ویدئو مربوط به اعتراض‌ها در استان «شرقی» عربستان بود که بزرگترین استان این کشور محسوب می‌شود.

تمامی سواحل عربستان سعودی در خلیج فارس بخش‌هایی از استان «شرقی» هستند و اکثر شیعیان عربستان در این استان نفت‌خیز زندگی می‌کنند.

شیعیان در عربستان همواره از تبعیض شکایت کرده‌اند و می‌گویند که در مقایسه با سنی‌ها در این کشور، با آنها همانند شهروندان درجه دوم رفتار می‌شود.

در سال ۲۰۱۱ و در پی اعتراض‌های بهار عربی، شیعیان در استان «شرقی» به ویژه شهرستان «احساء» به همراه شعیان بحرینی که در همسایگی این منطقه است، علیه حاکمانشان دست به اعتراض زدند.

خاندان سعودی که از زمان تاسیس عربستان در سال ۱۳۱۱، حکومت این کشور را در دست دارند، وهابی هستند که یک جنبش بنیادگرای سنی است.

اعتراض‌های شیعیان در عربستان در زمان بهار عربی با سرکوب خشونت‌بار نیروهای امنیتی روبه‌رو شد و بسیاری دستگیر و اعدام شدند.

حکومت عربستان بعد از پایان اعتراض‌ها نیز به دستگیری‌ها ادامه داد و از آن جمله، شیخ نمر باقر نمر را یکسال بعد از اعتراض‌های بهار عربی دستگیر کرد.

به گفته فعالان حقوق بشر، مرتجی قریریص نیز به رغم اینکه در سال ۲۰۱۴ دستگیر شد، برای سالیان متمادی بدون محاکمه در زندان نگهداری ‌می‌شد.

به نوشته روزنامه گاردین، او در این مدت به طور مرتب هرازگاهی به سلول انفرادی منتقل می‌شد.

او سرانجام وقتی در سال ۲۰۱۸ به سن ۱۸ سالگی رسید محاکمه شد. اتهام آقای قریریص، عضویت در گروه‌های «تروریستی تندرو» ذکر شد.

او متهم شد که به همراه برادر بزرگترش در اعتراض‌ها شرکت کرده و برادر بزرگترش نیز متهم بود که به سوی یک ایستگاه پلیس، کوکتل‌مولوتف پرتاب کرده است.

دادستان‌های سعودی در دادگاه خواستار مجازات اعدام برای مرتجی قریریص شدند.

در آن زمان برخی فعالان هشدار دادند که این زندانی سیاسی با خطر به صلیب‌کشیده شدن روبه‌روست.

در عربستان سعودی، مجازات اعدام به طور معمول از طریق گردن‌زدن اجرا می‌شود. با این حال در این کشور به صلیب‌کشیده‌شدن نیز برای جرایم بزرگتر همچنان اجرا می‌شود.

در سال ۲۰۱۹ حکومت عربستان اعلام کرد که یک زندانی سیاسی، به اتهام «باور به ایدئولوژی‌های تروریستی رادیکال و تشکیل هسته‌‌های تروریستی» به اعدام و صلیب‌کشیده‌شدن محکوم شده است.

حکومت عربستان برای محکوم کردن مرتجی قریریص به «اعترافات» او استناد می‌کرد که به گفته مدافعان حقوق بشر، تحت فشار گرفته شده بود.

در این مدت، ریاض همواره با فشارهای بین‌المللی قابل‌توجهی برای آزاد کردن مرتجی قریریص بود.

در نهایت او به ۱۲ سال زندان محکوم شد.

این حکم هم بعد از بازنگری به هشت سال کاهش یافت و از آنجا که او در هشت سال گذشته در زندان بوده، عملا زمان آزادی‌اش فرارسیده بود.

آزادی مرتجی قریریص با استقبال نهادهای مدافع حقوق بشر روبه‌رو شد، اما آنها یادآوری کردند که او در این مدت با فشارهای روانی و فیزیکی قابل‌توجهی روبه‌رو بوده است.

در سال ۲۰۲۰ یک فرمان سلطنتی در عربستان صادر شد که بر اساس آن، صدور حکم اعدام برای کودکان ممنوع شد.

اما فعالان حقوق بشر می‌گویند که هنوز اجرای این فرمان در عربستان با پرسش‌هایی روبه‌روست.

حکومت عربستان یکی از بسته‌ترین حکومت‌های جهان است و پادشاه در این کشور قدرت مطلق را در اختیار دارد. او می‌تواند با صدور فرامینی، قانون صادر کند یا قوانینی را باطل کند.

این کشور همچنین از فقدان شدید هرگونه آزادی فعالیت سیاسی، آزادی بیان و آزادی عقیده رنج می‌برد.