آیا تاجیکان هم در جنگ اوکراین شرکت می‌کنند؟

یک زاده روستای غُسَر شهرستان پنجیکت در شمال تاجیکستان در اسارت نیروهای اوکراینی به سر می‌برد. فرهاد رجبُف، فرمانده یکی از یگان‌های زرهی ارتش روسیه در یک پیام ویدئویی در فیس‌بوک می‌گوید که خوب و سالم است، اما در اسارت.

فعلاً روشن نیست که سرنوشت این اسیر تاجیک چه خواهد شد. بنا بر اطلاعات تأییدنشده، ظرف نزدیک به دو ماه جنگ روسیه با اوکراین ده‌ها تن از زادگان تاجیکستان در صفوف نیروهای روسیه در عملیات جنگی شرکت کرده‌اند؛ شماری کشته و زخمی شده‌اند. اجساد بعضی از آنها ناپدید شده و شماری را هم در روسیه و عده‌ای را در تاجیکستان به خاک سپرده‌اند.

به گزارش رسانه‌های تاجیکستان، تاکنون مشخص شده که دو زاده شهرستان درواز این کشور با نام‌های جمشید خالف و شهرت عبداللهف در میدان نبرد اوکراین جان داده‌اند. شهرت عبداللهف مهندس و راننده تانک در داخل تانک سوخته است. رسانه‌های محلی به نقل از نزدیکان او نوشته‌اند که آقای عبداللهف چند روز پیش با همسرش تلفنی صحبت کرده و گفته است که در جنگلی در محاصره نیروهای اوکراینی گرفتار مانده‌اند. این واپسین تماس او با خانواده‌اش بوده است. اجساد این دو به تاجیکستان منتقل نشده و همچنین روشن نیست که آنها را در روسیه به خاک سپرده شده‌اند یا نه. ولی گفته می‌شود که آنها قراردادی در ارتش روسیه خدمت می‌کرده‌اند.

اما به گزارش خبرگزاری‌های روسیه، از جمله اسپوتنیک، اجساد چهار زاده دیگر تاجیکستان که در جنگ اوکراین به گفته آنها «قهرمانانه» جان داده‌اند به تاجیکستان منتقل شدند. دو تن از آنها از استان سغد در شمال تاجیکستان و دو تن دیگر از استان ختلان در جنوب بوده‌اند. افسران بلندپایه پایگاه نظامی روسیه در تاجیکستان جسد سعیداکبر سعیدفِ ۵۰ ساله را، که در ترکیب ارتش روسیه در اوکراین می‌جنگید و همان‌جا کشته شد، در نیمه دوم ماه مارس به زادگاهش روستای توده‌بایان شهرستان میر سید علی همدانی آوردند.

یارمحمد سعیدف، رئیس این روستا و برادر سعیداکبر گفته که برادرش از چند سال پیش بدین سو در روسیه زندگی می‌کرده و تابعیت آن کشور را داشته است. وی در عملیات جنگی روز ۷ مارس کشته شده است. برادر او گفته است که به دولت روسیه هیچ نفرت ندارد و اگر از دولت تاجیکستان بخواهند، "خود من هم آماده‌ام که بروم و در جنگ شرکت کنم". از سعیداکبر سه دختر و دو پسر بجا مانده‌اند که در روسیه زندگی می‌کنند.

جسد رمضان مرتضایفِ ۳۸ ساله را هم افسران پایگاه نظامی ۲۰۱ روسیه به شهرستان همدانی آورده و به بستگانش تحویل داده‌اند. شاهدان مراسم خاک‌سپاری این دو گفته‌اند که وقتی اجساد آنها را از ماشین فرود می‌آوردند، پرچم روسیه را بر تابوت‌های آهنی آنها دیده‌اند.

مقام‌های تاجیکستان درباره شرکت زادگان و اتباع این کشور در جنگ اوکراین هیچ نگفته‌اند. اما قوانین تاجیکستان شرکت شهروندان این کشور در جنگ و نزاع‌های خارجی را منع و برای چنین کاری مجازات پیش‌بینی کرده است. ولی با توجه به مجاز بودن تابعیت دوگانه میان تاجیکستان و روسیه، افرادی که شناسنامه روسی دارند هم می‌توانند در جنگ‌های روسیه شرکت کنند.

جنگ اوکراین؛ هشدار زلنسکی درباره سرنوشت سربازان اوکراینی در ماریوپل

رئیس جمهور اوکراین: جنگ دونباس آغاز شده است

از طرف دیگر بعضی از کسانی که در صدد دریافت تابعیت روسیه هستند، با این وعده مقام‌های روسیه که خدمت داوطلبانه در صفوف ارتش این کشور می‌تواند شرایط دریافت شهروندی روسیه را آسان‌تر کند، به کارزار نظامی روسیه در اوکراین جذب شده‌اند. یک جوان ۲۰ ساله از روستای وارُخ اسفَره در شمال تاجیکستان به همین دلیل جذب خدمت سربازی در یکی از لشکرهای تانکی روسیه شده. همان لشکری که ۲۴ فوریه با آغاز تهاجم روسیه بر اوکراین وارد "عملیات نظامی ویژه" شد. از آن روز تاکنون این شهروند تاجیکستان با خانواده‌اش تماس نگرفته و معلوم نیست که کجاست و در چه حال است.

به گزارش پایگاه خبری بامداد، به عده‌ای از مهاجران کاری تاجیک در روسیه پیشنهاد شده که به اوکراین بروند و در صفوف نیروهای مسلح روسیه "کمی بجنگند". یکی از مهاجران گفته: "ما شنیدیم که یک سازمان در منطقه ایستگاه متروی تیوپلی اِستان کارگر استخدام می‌کرده. من هم به آن‌جا رفتم. به من پیشنهاد کردند که دو هفته برای اجرای «وظیفه‌های نظامی مخصوص» به اوکراین بروم. ۱۰۰ هزار روبل هم وعده دادند. آنهایی را می‌گرفته‌اند که خدمت سربازی را انجام داده‌اند و گواهی‌نامه حربی دارند. من به‌راستی از رفتن ترسیدم و نام‌نویسی نکردم. ولی در آن‌جا مهاجران دیگر هم بودند. و نه‌تنها تاجیک‌ها، بلکه از ازبکستان، قرقیزستان و قفقاز هم بودند."

علت سکوت رهبری تاجیکستان در برابر شرکت تاجیکان در جنگ اوکراین وابستگی زیاد این کشور به روسیه ارزیابی شده است. مقام‌های روسیه شمار مهاجران کاری تاجیک در این کشور را در سال ۲۰۲۱ یک میلیون و ششصد هزار نفر اعلام کرده بودند، با این توضیح که این مهاجران تنها از راه بانک‌ها حدود ۲ میلیارد دلار به تاجیکستان حواله کرده‌اند.

به نوشته رسانه اوکراینی پراودا، النور موسایف، رئیس پیشین کمیته امنیت ملی قزاقستان، گفته است که مقام‌های تاجیکستان و قرقیزستان برای سکوت‌شان در برابر "عملیات نظامی ویژه" روسیه در اوکراین تحت فشار ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه قرار دارند. این در حالی است که قزاقستان و ازبکستان از حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین رسماً حمایت کرده‌اند.