جمشید برزگر تحلیلگر مسائل ایران در بی بی سی

	آقای سارکوزی پیشتر نیز برنامه اتمی ایران را "جدی ترین بحران جاری در سطح جهان" خوانده بود

آقای سارکوزی، به رغم تاکید رهبران جمهوری اسلامی بر صلح آمیز بودن برنامه های اتمی ایران، تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته ای را قطعی قلمداد کرده و گفته است که ناتوانی در مهار برنامه اتمی جمهوری اسلامی، دو پیامد ناگزیر و در عین حال فاجعه بار خواهد داشت: ایران مسلح به بمب اتمی یا بمباران ایران.

وی با آنکه پایان دیپلماسی، بمباران ایران و آغاز جنگی علیه این کشور را یک فاجعه دانسته، اما همزمان تاکید کرده که اگر ایران در مسیر دستیابی به بمب اتمی قرار گیرد، اتحادیه اروپا چاره ای جز انتخاب جنگ پیش روی خود نمی بیند؛ چرا که به گفته آقای سارکوزی، جامعه بین المللی نمی تواند به ایران اجازه دهد که به سلاح اتمی مسلح شود.

اما به نظر می رسد آنچه موجب شده که نیکلا سارکوزی هشدار پیشین خود را تکرار کند، تلاش برای جلوگیری از ایجاد شکاف بین اعضای گروه ۱ + ۵ و تاکید بر همکاری روسیه و در مرحله دوم چین با دیگر اعضای دایم شورای امنیت و آلمان در برخورد با پرونده اتمی ایران بوده است.

در روزهای گذشته، با بالا گرفتن بحران بین روسیه از یک طرف و آمریکا، اتحادیه اروپا و اعضای پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) از طرف دیگر بر سر گرجستان و سرنوشت اوستیای جنوبی و آبخاز، سخن از این احتمال به میان آمده بود که ممکن است روسیه در مقابل فشارهای فزاینده از خود واکنش نشان دهد و از جمله از همکاری با اعضای گروه ۱ + ۵ بر سر پرونده فعالیت های هسته ای جمهوری اسلامی ایران سر باز زند.

ایران مایل است روسیه و چین را به عنوان دو متحد استراتژیک در کنار خود ببیند و در یک رویارویی احتمالی با غرب، از سوی روسیه همچون موتلفی استراتژیک شناخته شود

از این رو، به نظر می رسد تاکید آقای سارکوزی بر همراهی روسیه و چین با آمریکا و اتحادیه اروپا می تواند تلاشی دیپلماتیک برای کم رنگ کردن این احتمال تلقی شود.

وی با تاکید بر این نکته که اروپایی ها باید به همراه آمریکا، روسیه و چین حرکت خود را قاطعانه ادامه دهند، گفته است که در صورت خودداری ایران از دادن پاسخ مثبت به خواسته های جامعه جهانی، باید تحریم ها علیه این کشور در کلیه عرصه ها تشدید شود.

سکوت روسیه

روسیه هنوز به طور رسمی از تغییر سیاست های خود در همکاری با اعضای گروه ۱+۵ سخن نگفته است.

در نخستین روزهای شروع بحران گرجستان، وزیر امور خارجه روسیه گفته بود آمریکا باید بین حمایت از دولت فعلی گرجستان و همکاری واقعی با روسیه در مورد مسایلی که نیازمند اقدام دسته جمعی است، یکی را انتخاب کند.

پس از آن، برخی از مقام های روسی به طور تلویحی این موضوع را تایید کردند که رویارویی غرب با روسیه، می تواند به تجدید نظر روسیه در رویکردهای خود در قبال پرونده اتمی ایران بینجامد.

هرچند روسیه به طور رسمی چنین موضعی اتخاذ نکرده است، اما حتی وجود چنین حدس و گمان هایی، می تواند دست کم در کوتاه مدت دشواری های تازه ای برای آمریکا و اتحادیه اروپا در آنچه آن را مهار برنامه های ایران برای دستیابی به سلاح هسته ای خوانده اند، ایجاد کند.

به نظر می رسد که روسیه با آگاهی از میزان حساسیت و نگرانی غرب از احتمال دستیابی جمهوری اسلامی ایران به سلاح هسته ای، می کوشد با بهره گرفتن از موقعیت خود، فشارهای آمریکا و اتحادیه اروپا را کاهش دهد و با بازی با کارت ایران حداکثر امتیاز ممکن را از غرب کسب کند.

تصویب و صدور سه قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد می تواند بیانگر این موضوع باشد که رهبران روسیه بیش از آنکه ایران را به عنوان یک متحد و عضوی از یک ائتلاف قلمداد کنند، از این کشور به عنوان کارتی موثر در بازی خود با غرب استفاده می کنند

در مقابل، جمهوری اسلامی ایران وضعیت پیش آمده را به سود خود ارزیابی می کند. این ارزیابی اگرچه ممکن است در کوتاه مدت دور از واقعیت به نظر نرسد و دست کم به معنی خریدن زمان بیشتر برای ایران باشد، اما در عین حال خالی از خطر نیست.

ایران مایل است روسیه و چین را به عنوان دو متحد استراتژیک در کنار خود ببیند و در یک رویارویی احتمالی با غرب، از سوی روسیه همچون موتلفی استراتژیک شناخته شود.

بازی روسیه با کارت ایران

با وجود این، به نظر نمی رسد که روسیه نیز به طور متقابل چنین رویکردی را دنبال کند. تصویب و صدور سه قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد می تواند بیانگر این موضوع باشد که رهبران روسیه بیش از آنکه ایران را به عنوان یک متحد و عضوی از یک ائتلاف قلمداد کنند، از این کشور به عنوان کارتی موثر در بازی خود با غرب استفاده می کنند.

چنین تحلیلی، اگر به واقعیت نزدیک باشد، نتیجه ای مخاطره آمیز برای ایران به همراه خواهد داشت چرا که این کشور درست در زمانی که نیازمند پشتیبانی روسیه است، می تواند خود را در مواجهه با آمریکا، اتحادیه اروپا و یا اسرائیل تنها ببیند.

اسرائیل بارها گفته است که ایرانی اتمی را تحمل نخواهد کرد و اگر ساز و کارهای دیپلماتیک به نتیجه نرسند، این کشور خود دست به اقدام خواهد زد.

باراک اوباما، نامزد حزب دموکرات آمریکا در انتخابات ریاست جمهوری این کشور نیز اخیرا با تکرار هشدار قبلی خود در همین زمینه خواستار افزایش فشارها بر ایران برای جلوگیری از اقدام نظامی اسرائیل علیه ایران شد.

وی گفت:" قبل از اینکه اسرائیل فکر کند در تنگنا قرار گرفته، باید اقدام کنیم."

به این ترتیب، اگر شرایط به وجود آمده در عرصه بین المللی و رویارویی غرب و روسیه به معنای پایان دیپلماسی باشد، همزمان می تواند بر احتمال جست و جوی راه حلی برای بحران پرونده اتمی ایران بیرون از چارچوب های دیپلماتیک افزوده شود.