احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل ایران و خاورمیانه

آقای سارکوزی در سخنان خود در کنست، ضمن فراخواندن دولت عبری به توقف ساخت آبادی‌های یهودی نشین در کرانه باختری رود اردن و بیت المقدس شرقی، برنامه اتمی ایران را نیز به شدت مورد حمله قرار داد.

رئیس جمهور فرانسه با توصیف مساله هسته‌ای ایران به "بحران مرکزی جهان" اعلام کرد که دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای غیر قابل تحمل است.

نیکولا سارکوزی ضمن حمایت قاطع خود از امنیت اسرائیل، در اشاره‌ای روشن به ایران تاکید کرد که هر کشوری که موجودیت اسرائیل را تهدید کند، فرانسه را سد راه خود خواهد دید.

نمایندگان احزاب مختلف اسرائیلی در کنست از اعلام همبستگی رئیس جمهور فرانسه با دولت عبری اظهار شادمانی کردند، اما آقای سارکوزی در عین حال سخنانی بر زبان راند که مورد خوشایند احزاب راستگرای اسرائیل نبود.

رئیس جمهور فرانسه، امنیت اسرائیل را در گرو تشکیل کشور مستقل فلسطینی دانست و ضمن فراخواندن دولت یهود به توقف ساخت شهرک‌های یهودی نشین در کرانه غربی، خواستار تقسیم بیت المقدس به صورت پایتخت دو کشور اسرائیل و فلسطین شد.

در واقع، لزوم تشکیل کشور مستقل فلسطینی و توقف شهرک سازی در کرانه غربی و بیت‌المقدس شرقی، یک موضع بین المللی از جمله موضع آمریکاست، اما تاکید بر ضرورت باز پس دادن بیت‌المقدس شرقی به فلسطینی‌ها در پارلمان اسرائیل، به عنوان یکی از شروط تحقق صلح در خاورمیانه، حرکتی است که به نظر می‌رسد فقط از یک رئیس جمهور فرانسوی بر می‌آید.

واقعیت این است که از نظر اسرائیلی‌ها، فرانسه برای سال‌های طولانی متحد اعراب محسوب می‌شد و بدین جهت، روابط پاریس – تل‌آویو هیچگاه به گرمی روابط اسرائیل با سایر کشورهای غربی نبود.

	سارکوزی، شیمون پرز و رئیس کنست اسرائیل

نیکولا سارکوزی اما این معادله را تغییر داد و با اعلام حمایت قاطع از امنیت اسرائیل، کشورش را در ردیف یکی از دوستان نزدیک دولت یهود قرار داد.
با این حال، اعلام حمایت فرانسه از اسرائیل به معنای تغییر سیاست سنتی فرانسه در مورد مساله فلسطین نیست چرا که آقای سارکوزی در کنست از فرمولی از صلح پشتیبانی کرد که سازمان آزادیبخش فلسطین و اتحادیه عرب آن را دنبال می‌کنند.

در حقیقت، آقای سارکوزی با اعلام اینکه بدون تحویل بیت‌المقدس شرقی به فلسطینی‌ها و بدون حل مشکل آوارگان فلسطینی، صلح در خاورمیانه محقق نمی‌شود، وارد جزئیاتی از روند صلح شد که اسرائیلی‌ها و بخصوص احزاب راستگرا، هیچ علاقه‌ای به ورود به آن ندارند.

سرنوشت بیت‌المقدس و آوارگان فلسطینی، از جمله مسائلی است که مورد مذاکره دو طرف اسرائیلی و فلسطینی برای دستیابی به راه حل نهایی قرار دارد و به همین علت، اغلب کشورهای غربی و بویژه آمریکا در مورد راه حل نهایی در این باره اظهار نظر نمی‌کنند.

با این حال، آقای سارکوزی در برابر چشمان نمایندگان مجلس اسرائیل، آنها را به عقب نشینی از موضعشان در مورد بیت‌المقدس فراخواند، بی آنکه خشم آنان را علیه خود برانگیزد.

با این حساب، آیا آقای سارکوزی همان سیاست اسلاف خود را در برابر بحران خاورمیانه دنبال می‌کند اما با بیان متفاوتی که سبب رنجش اسرائیل نیز نمی‌شود،
پاسخ مثبت به نظر می‌رسد، اما در اینجا پرسش دیگری پیش می‌آید و آن اینکه آیا اسرائیلی‌ها آنقدر خام و بی‌تجربه‌اند که نیات آقای سارکوزی را در پشت سخنان هیجان انگیز آن در باره امنیت کشورشان، به درستی درک نمی‌کنند و بی جهت فرانسه را دوست نزدیک خود می‌دانند؟

سارکوزی ضمن تکرار مواضع سنتی فرانسه در برابر مساله فلسطین، با موضع گیری شدید علیه برنامه هسته‌ای ایران، خود را دوست اسرائیلی ها معرفی کرد

در پاسخ به این پرسش است که پای ایران به وسط کشیده می‌شود. در واقع، نوع دخالت ایران در بحران خاورمیانه، ماهیت این بحران را به عنوان منازعه‌ای عربی – اسرائیلی دگرگون کرده و عملا به صورت منازعه‌ای ایرانی – اسرائیلی در آورده است.

اگر تا پیش از این، اسرائیلی‌ها هر کشوری را که خواستار بازگشت آنها به مرزهای قبل از جنگ شش روزه سال ۱۹۶۷ می‌شد، در شمار مخالفان اسرائیل و دوست اعراب به حساب می‌آوردند، امروزه آنها، نوع موضع گیری در برابر ایران را ملاک دوستی ودشمنی کشورها با خود می‌دانند.

آقای سارکوزی ظاهرا این نکته را به خوبی درک کرده است. وی در جمع نمایندگان اسرائیل، ضمن تکرار مواضع سنتی فرانسه در برابر مساله فلسطین، با موضع گیری شدید علیه برنامه هسته‌ای ایران، خود را دوست اسرائیلی ها معرفی کرد.

در حقیقت، صرف تاکید بر مقابله با آنچه آقای سارکوزی "تهدید ایران" نامید، سبب شد تا وی بتواند در بین نمایندگان مجلس اسرائیل بر دو موضوع به شدت مورد حساسیت آنها انگشت بگذارد و خواستار پس دادن بیت‌المقدس شرقی به فلسطینی‌ها شود.

بدین ترتیب آیا ایران با سیاست خاص خود، در حال تبدیل شدن به وجه‌المصالحه در منازعه خاورمیانه به بهای از دست رفتن منافع ملی خود است؟