احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل ایران

دولت ایران بر این باور است که شش قدرت جهانی هیچ نوع ضرب‌الاجلی را برای ارائه پاسخ نهایی ایران در نظر نگرفته‌اند، اما خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از مذاکرات ژنو اعلام کرد که گروه ۱+۵ از ایران می‌خواهد که طی دو هفته، پاسخ قطعی خود را از طریق تماس تلفنی یا گفتگوی رو در رو در اختیار او بگذارد.

به نظر نمی‌رسد ایران آمادگی دادن پاسخ در زمان مورد نظر به آقای سولانا را داشته باشد، اما مهمتر از آن با توجه به اظهار نظرهای متفاوت آقای احمدی نژاد به سختی می‌توان نوع پاسخ ایران را در این باره حدس زد.

محمود احمدی نژاد چند روز پیش در شهر یاسوج مرکز استان کهکیلویه و بویر احمد تاکید کرد که ایران ذره‌ای از حقوق هسته‌ای خود عقب نشینی نخواهد کرد، اما سخنان روز شنبه او در شهر مشهد نوعی از آماده سازی افکار عمومی برای پذیرش احتمالی بسته پیشنهادی گروه ۱+۵ را نشان می‌داد.

آقای احمدی نژاد در سخنان خود در مشهد گفت که "امروز دشمنان پس از راه اندازی صدها و هزاران دستگاه غنی سازی، با عقب نشینی آشکار و پذیرش پیشرفت ملت ایران، خواستار عدم گسترش فعالیت‌های هسته‌ای از این به بعد شده‌اند."

آنچه آقای احمدی نژاد به آن اشاره کرده، ظاهرا دوره‌ای شش هفته‌ای است که به نام "تعلیق در برابر تعلیق" از آن یاد می‌شود. طبق این راهکار ایران می‌پذیرد که در یک دوره موقت، به تعداد سانتریفیوژهای مستقر در سایت نطنز اضافه نکند و در مقابل، گروه ۱+۵ نیز تحرک تازه‌ای برای تشدید تحریم های بین المللی علیه ایران آغاز نخواهد کرد.

	مذاکرات ژنو برای اولین بار با حضور نماینده آمریکا برگزار شد

آقای احمدی نژاد که به علت سیاست‌ هسته‌ای خود مورد انتقاد محافل داخلی ایران است، در واقع برای موفق ارزیابی کردن کارنامه سیاست هسته‌ای خود، مساله‌ای را که گویا صرفا برای آغاز مذاکرات رسمی مطرح شده، به عنوان شرط نهایی گروه ۱+۵ معرفی کرده است.

با این حال، از سخنان آقای احمدی نژاد نمی‌توان به روشنی درک کرد که آیا هدف او از اعلام عقب نشینی "دشمنان" و بیان تلویحی این نکته که ایران به اهداف مورد نظرش در برنامه هسته‌ای دست یافته است، فقط برای نشان دادن موفقیت سیاست اتمی خود به منتقدان داخلی است و یا اینکه به نحوی برای پذیرش بسته پیشنهادی شش قدرت جهانی زمینه سازی کرده است.

در ایران معمولا سنت بر این است که هر گاه رهبران کشور از "عقب نشینی" و "شکست" دشمنان در مساله خاصی سخن می‌گویند، به نوعی آماده عدول از مواضع قبلی خود و تن در دادن به سازش می‌شوند.

از نوع سخنان آقای احمدی نژاد در مورد برنامه هسته‌ای ایران می‌توان چنین دریافت که وی آشکارا، اعتماد به نفس و صراحت سابق خود را در این زمینه از دست داده و مانند دیپلمات‌های دستگاه وزارت خارجه ایران، در پی اظهارنظرهای مبهم و دوپهلوست

آیا این مساله در مورد سخنان آقای احمدی نژاد هم مصداق دارد؟ به عبارت روشن‌تر، آیا رئیس جمهور ایران با اعلام عقب نشینی شش قدرت جهانی از موضع نخست خود، در صدد برآمده است تا پذیرش فرمول "تعلیق در برابر تعلیق" را توجیه و به نحوی پیروزی ایران در موضوع هسته‌ای معرفی کند؟

از آنجا که به گفته بسیاری از کارشناسان، در اظهارنظرهای آقای احمدی نژاد و حتی عملکرد او به سختی می‌توان عنصر هماهنگی و انسجام را پیدا کرد، بنابراین، تفسیر سخنان او به یک امر ثابت ممکن است کاملا خلاف واقع باشد.

با این حال، از نوع سخنان آقای احمدی نژاد در مورد برنامه هسته‌ای ایران می‌توان چنین دریافت که وی آشکارا، اعتماد به نفس و صراحت سابق خود را در این زمینه از دست داده و مانند دیپلمات‌های دستگاه وزارت خارجه ایران، در پی اظهارنظرهای مبهم و دوپهلوست.

این مساله، خود حکایت از این دارد که در درون هیات حاکمه ایران، نظر واحدی در باره پاسخ نهایی به بسته پیشنهادی شش قدرت جهانی وجود ندارد و بحث‌های احتمالا داغ در باره آری و یا نه گفتن به آن بسته در جریان است.