|
مذاکرات ژنو؛ سازنده یا به دنبال مهلت دو هفتهای؟ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران مذاکرات سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی با نمایندگان شش قدرت بزرگ جهانی در ژنو را گامی به جلو دانسته است. آقای احمدی نژاد توضیح بیشتری در این باره نداده، اما نوع بیان وی مبنی بر اینکه "هر جلسهای که تشکیل میشود یک گام به جلو است" از اهمیت سخنان او در باره پیشرفت در مذاکرات ایران با گروه ۱+۵ در ژنو میکاهد. با آنکه مذاکرات ژنو ظاهرا به نتیجه مشخصی منجر نشده است، اما مقام های ایرانی بر سازنده و مثبت بودن این مذاکرات تاکید دارند. از حدود پنج سال پیش که مذاکرات بین ایران و کشورهای غربی در باره برنامه هستهای ایران با افت و خیزهای خاص خود آغاز شده، همواره مذاکره کنندگان ایرانی پس از هر دور مذاکره، مذاکرات را سازنده خواندهاند، اما در عمل، پرونده هستهای ایران روز به روز ابعاد بحرانیتری پیدا کرده است. با این حساب، سازنده خواندن مذاکرات از طرف مقامهای ایرانی، شاید ما به ازای عینی مشخصی نداشته باشد. با این حال، خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز مذاکره با آقای جلیلی را سازنده خوانده، گو اینکه وی تاکید کرده است که جواب روشنی از ایران در باره بسته پیشنهادی گروه ۱+۵ دریافت نکرده و امیدوار است که تا دو هفته آینده طی تماسی تلفنی یا رو در رو پاسخ نهایی ایران به بسته پیشنهادی را دریافت کند.
با توصیفاتی که طرفهای ایرانی و اروپایی از مذاکرات ژنو کردهاند، به نظر میرسد که مذاکرات ژنو برای هر دو طرف جنبه "اکتشافی" داشته است بدین معنا که نمایندگان گروه ۱+۵ میخواستهاند از زبان آقای جلیلی از متن پاسخ کتبی ایران به بسته مشوقهای پیشنهادی "کشف رمز" کنند و محتوای صریح آن را دریابند و طرف ایرانی نیز به نوبه خود قصد داشته است تا ضمن برشمردن آنچه "مشترکات دو بسته پیشنهادی ایران و غرب" نامیده میشود، از اراده طرف مقابل برای گفتگو در باره آنها آگاه شود. به نظر میرسد که مذاکرات دو طرف حتی سبب کشف نیات واقعی طرف مقابل نیز نشده است، چرا که آقای سولانا از مبهم ماندن موضع ایران در برابر بسته پیشنهادی گروه ۱+۵ سخن گفته و مقامهای ایرانی نیز احتمالا از بیانات دیپلماتیک طرف مذاکره، برداشتهای خاص خود را کردهاند. به هر حال، آنچه اکنون میتوان تا حدی با قاطعیت در باره آن سخن گفت، این است که ایران هنوز پیش شرط اصلی شش قدرت جهانی را برای تعلیق غنی سازی اورانیوم نپذیرفته و علامتی از عدول این کشورها از شرط خود برای آغاز مذاکرات رسمی با ایران نیز دیده نمیشود. به این ترتیب، میتوان گفت که تا این لحظه پیشرفتی در مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ روی نداده و فقط چالش اصلی به دو هفته بعد موکول شده است. حضور آقای برنز در مذاکرات، قاعدتا از نقطه نظر شکلی و تاکتیکی تغییری در رویکرد دولت آمریکا در برابر برنامه هستهای ایران محسوب میشود، اما از نقطه نظر محتوایی و استراتژیک، به سختی میتوان آن را نشانهای از نرمش آمریکا در برابر جمهوری اسلامی به حساب آورد. واقعیت این است که آمریکاییها علاقمندند که از محتوای مذاکراتی که آنها خواه ناخواه در آن شریک و از نتیجه آن تاثیرپذیرند، روایت دست اول داشته باشند و به نقل قولهای دیپلماتهای اروپایی یا روسی و چینی متکی نباشند. خلاصه آنکه، مذاکرات ژنو فقط دو هفته همه چیز را به تاخیر انداخته است و در واقع پس از سپری شدن این مدت میتوان در باره روند بحران هستهای ایران به طور جدی داوری کرد، با این حال به نظر میرسد خوشبینی زیاد در این مورد ناشی از نادیده گرفتن ابعاد اختلاف ایران و غرب در امور مختلف باشد. |
مطالب مرتبط واکنش مثبت ایران به مذاکرات ژنو 20 ژوئيه، 2008 | ايران هشدار آمریکا به ایران پس از پایان مذاکرات ژنو19 ژوئيه، 2008 | ايران سولانا: هنوز از ایران پاسخی نگرفتیم19 ژوئيه، 2008 | ايران مذاکرات هستهای ایران در ژنو با حضور آمریکا19 ژوئيه، 2008 | ايران نماینده ایران عازم مذاکرات هسته ای شد18 ژوئيه، 2008 | ايران | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||