احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل ایران

	به نظر سخنان آقای رفسنجانی انتقاد غیر مستقیم از سیاست محدود کننده دولت محمود احمدی نژاد در برابر فعالیت های مستقل دانشجویی باشد

آقای رفسنجانی در عین حال، حرکت بشر را به سمت آزادی و دموکراسی ارزیابی کرده و گفته است که "افکار مردم نمی ‌تواند تحت حکومتهای دیکتاتوری حبس شود."

وی همچنین سرعت بالای انتشار اخبار در جهان را دلیل بی نتیجه ماندن فضای سانسور و محدودیت دانسته است.

به نظر می ‌رسد سخنان آقای رفسنجانی انتقاد غیر مستقیم از سیاست محدود کننده دولت محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران در برابر فعالیت های مستقل دانشجویی و نقد کلی فضای سیاسی ایران باشد.

این در واقع از معدود مواردی است که آقای رفسنجانی انتقاد خود از دولت آقای احمدی نژاد را از زاویه مسائل مربوط به آزادی و دموکراسی مطرح می ‌کند.

انتقادهای پیشین او از دولت آقای احمدی نژاد عمدتا به مسائل اقتصادی، نحوه مدیریت و سیاست خارجی منحصر بوده است.

در بین نخبگان و تحصیل کردگان ایرانی، آقای رفسنجانی بیشتر به عنوان چهره‌ای توسعه گرا و عملگرا و در مجموع بی اعتنا به آزادی ‌های سیاسی شهرت دارد، اما سخنان اخیر او را می ‌توان کوششی از جانب وی برای تصحیح چهره ‌اش در بین نخبگان و بخصوص دانشجویان تفسیر کرد.

با توجه به اعتراض ‌های دانشجویی علیه آقای احمدی نژاد به نظر می ‌رسد که آقای رفسنجانی این قشر اجتماعی را به صورت متحدی بالقوه برای خود در رقابتش با آقای احمدی نژاد تصور می ‌کند و ظاهرا در صدد است که با حمایت از خواسته‌های این گروه اجتماعی نظر آنان را بویژه در ماههای منتهی به انتخابات مجلس هشتم شورای اسلامی به خود جلب کند.

به نظر می ‌رسد که هر چه فشار دولت آقای احمدی نژاد بر روی تشکل‌های دانشجویی بیشتر می ‌شود، امکان گرایش آنها به فردی با موقعیت آقای رفسنجانی نیز افزایش می ‌یابد

در این میان، به نظر می ‌رسد که هر چه فشار دولت آقای احمدی نژاد بر روی تشکل‌های دانشجویی بیشتر می ‌شود، امکان گرایش آنها به فردی با موقعیت آقای رفسنجانی نیز افزایش می ‌یابد.

در این میان آنچه سبب سردرگمی برخی از دانشجویان شده، ابهام‌ در برنامه آقای رفسنجانی است.

این ابهام به میزان وفاداری آقای رفسنجانی به شعار آزادی و توسعه سیاسی چندان مربوط نمی ‌شود، چرا که جایگاه خاص رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در موازنه قدرت در ایران، وی را خواه ناخواه به سمت حمایت از نوعی توسعه سیاسی سوق خواهد داد.

ابهام اصلی در واقع مربوط به رویکرد استراتژیک آقای رفسنجانی در برابر شرایط موجود ایران است.

آقای رفسنجانی در برابر شرایط حاکم بر ایران، مواضع یک دست و هماهنگی ندارد و از همین رو برای بسیاری از تحلیلگران سیاسی مشخص نیست که وی دقیقا چه هدفی را دنبال می ‌کند.

آیا او می خواهد به عنوان رقیب آقای احمدی نژاد به ایفای نقش بپردازد؟ این پرسشی است که اغلب آگاهان سیاسی به آن پاسخ مثبت می ‌دهند، اما چگونه و با چه مکانیسمی؟

هیچکس در این باره اطلاع دقیقی ندارد و احتمالا شخص آقای رفسنجانی هم ممکن است در این مورد دچار ابهام‌ ها و تناقضات بسیاری باشد.

حمایت آقای رفسنجانی از فعالیت تشکل‌های دانشجویی و انتقاد او از فضای سانسور تحول تازه‌ای در خط مشی وی به شمار می ‌رود

در هر صورت، در برخی محافل سیاسی ایران چنین تصور می ‌شود که اگر قرار باشد از بطن نظام جمهوری اسلامی جریانی معتدل تر و واقعگراتر برای حل معضلات داخلی و سیاست خارجی ایران ظهور کند، این جریان حول محور آقای رفسنجانی شکل خواهد گرفت.

در حقیقت نفوذ آقای رفسنجانی در بین روحانیون بلندپایه سنتی و هواداری بدنه فن سالار و دیوان سالار حکومت از وی، این موقعیت را برای وی فراهم کرده و نارضایتی فزاینده جناح محافظه کار ایران از عملکرد آقای احمدی نژاد – که یک نمونه آن در استعفای علی لاریجانی از دبیری شورای عالی امنیت ملی ایران نشان داده شد – در کنار همراهی روزافزون جناح اصلاح طلب با رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، شانس او را برای ایفای نقشی تاریخی در تحولات آینده ایران به شدت بالا برده است.

با این همه، در مورد اراده آقای رفسنجانی برای ایفای چنین نقشی ابهام و تردید وجود دارد و این تردید‌ از یک دست نبودن مواضع او مایه می ‌گیرد.

در هر حال، حمایت آقای رفسنجانی از فعالیت تشکل‌های دانشجویی و انتقاد او از فضای سانسور تحول تازه‌ای در خط مشی وی به شمار می ‌رود. قاعدتا این روند اگر به حمایت او از دانشجویان زندانی و کمک به آزادی آنها منجر شود، طبعا تاثیر عمیقی بر جریان دانشجویی ایران خواهد گذاشت.