انتخاب اکبر هاشمی رفسنجانی نشانگر گرایش نمایندگان دوره چهارم مجلس خبرگان رهبری است

وی مستقیماً اشاره نکرده که این مجلس به دلیل انتخاب او به ریاست آن وارد دور تازه ای شده، اما در سخنان خود به مسائلی اشاره کرده که از نقش شخصی خود وی در روند تحولات سیاسی ایران حکایت می کند.

آقای هاشمی رفسنجانی در خطبه های نمازجمعه تهران گفته: "اگر آن روز خبرگان نبود یا از عهده تصمیم برنمی‌ آمد، امروز هنوز ما در حال جنگ با عراق بودیم".

این در حالی است که تاکنون در ایران کسی از نقش مجلس خبرگان در پایان بخشیدن به جنگ ایران و عراق در سال 1988 سخنی نگفته و این در حالی است که آقای هاشمی و برخی دیگر از راویان حوادث سیاسی ایران بارها از نقش وی در قانع ساختن آیت الله خمینی، رهبر وقت ایران به پایان بخشیدن به جنگ با عراق سخن گفته اند.

گفتگو با احمد سلامتیان، تحلیلگر مسائل سیاسی ایران در پاریس

اکبر هاشمی رفسنجانی در توضیح آنچه آغاز دوره تازه ای در مجلس خبرگان خوانده گفته است: "اگرچه مسیر همان مسیری است که از اول طراحی شده و تا به حال عمل شده، اما بحث جدی و انتظار خود خبرگان این بود که از ظرفیت مهم نمایندگان خبرگان بیشتر برای مسائل جامعه استفاده شود که البته این هم حقشان است".

پوشش خبرگان یا پرهیز از آن

وی همچنین برخلاف رهبر جمهوری اسلامی که پیشتر به برخی رسانه های به توصیف خود "بداخلاق" اخطار داده بود از مجلس خبرگان فاصله بگیرند، از رسانه ها خواست فعالیت های مجلس خبرگان را پوشش دهند.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، آقای رفسنجانی گفت: "رسانه‌ها نيز به ‌ويژه رسانه‌های ملی بايد بيش از آنچه كه تا امروز به خبرگان می‌پرداختند بايد بپردازند تا اين نهاد، ناشناخته باقی نماند."

...برخی رسانه‌های داخلی در يکی دو ماه اخير، با تبليغات دروغ دشمنان همراهی کردند که به آنها اخطار می‌کنم به حريم مجلس خبرگان نزديک نشوند و اين گونه بازی‌ها را در مسائل و مباحث ديگر دنبال کنند آیت الله خامنه ای

یک روز پیشتر آیت الله خامنه ای در سخنانی که برای اعضای این مجلس ایراد کرد رسانه های خارجی را متهم به برپا کردن "جنجال و غوغا" در مورد انتخابات هیات رئیسه مجلس خبرگان میان هاشمی رفسنجانی و احمد جنتی - دبیر شورای نگهبان - کرد و گفت: "آنها سعی کردند این مجلس را مانند مجموعه‌های دیگر، اسیر جناح‌بازی و درگیر جنگ قدرت معرفی کنند و با جریان‌سازی جعلی و یا تشدید برخی اختلاف سلیقه‌های طبیعی، جایگاه خبرگان را در چشم مردم از بين ببرند."

رهبر ایران سپس نوک پیکان حملات خود را متوجه روزنامه های داخلی کرد و از آنهایی که ظاهرا به پوشش رقابت های انتخابات هیات رئیسه مجلس خبرگان پرداخته اند به عنوان "رسانه های بداخلاق داخلی" نام برد.

وی گفت مجلس خبرگان "اصولا نمی‌تواند عرصه دعوا و جنگ قدرت باشد اما برخی رسانه‌های داخلی در يکی دو ماه اخير، با تبليغات دروغ دشمنان همراهی کردند که به آنها اخطار می‌کنم به حريم مجلس خبرگان نزديک نشوند و اين گونه بازی‌ها را در مسائل و مباحث ديگر دنبال کنند."

آقای خامنه ای همچنین از تبریک گفتن به آقای رفسنجانی پس از انتخاب او به عنوان رئیس مجلس خبرگان خودداری کرد و تنها انتخابات هیات رئیسه را یک حرکت "انصافا خوب" توصیف کرد.

رهبر ایران در این سخنان برای اعضای مجلس خبرگان مکررا بر این نکته تاکید کرد که به نظر او این مجلس میدان قدرت نیست و به هیات رئیسه آن نصیحت کرد "مراقب گفتار و عملکرد خود باشند."

احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، که در انتخابات شکست خورد چهره ای به مراتب محافظه کارتر از هاشمی رفسنجانی و بسیار نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی است.

'استفاده از قدرت و ظرفیت'

آقای هاشمی پیش از انتخاب به ریاست مجلس خبرگان گفته بود که مجلس خبرگان باید بیشتر از ظرفیت و قدرت خود استفاده کند.

بنابر قانون اساسی ایران، مجلس خبرگان عهده دار عزل و نصب رهبر جمهوری اسلامی و نظارت بر عملکرد اوست.

اما این مجلس از هیجده سال پیش که آیت الله خامنه ای را به جانشینی آیت الله خمینی برای رهبری جمهوری اسلامی برگزید، در وضعیتی عمدتاً انفعالی قرار داشته و جز جلسات سالیانه پشت درهای بسته هیچگونه تصمیم گیری مهمی از جانب آن گزارش نشده است.

انتخاب اکبر هاشمی رفسنجانی به ریاست این مجلس در پی درگذشت آیت الله علی مشکینی و طی اجلاس سالیانه خبرگان صورت گرفت.

آقای هاشمی این اجلاس را که به انتخاب او به ریاست خبرگان انجامید "بسیار مهم" خوانده و گفته که در این اجلاس، "به تعبیر مقام معظم رهبری، خبرگان موفق شدند وزانت خبرگان را که در سالهای گذشته کسب کرده بودند، حفظ کنند و ادامه دهند".

وی در خطبه های نمازجمعه در شرح وظائف خبرگان گفت: "آنها موظفند عالی ‌ترین مقام کشور را انتخاب کنند و مواظب باشند آن شرایطی که قانون اساسی برای وی در نظر گرفته ادامه داشته باشد و مرتب مراقبت کنند این شرایط باقی بماند و اگر این شرایط باقی نماند فکری کنند".

انتخاب آقای هاشمی رفسنجانی به ریاست مجلس خبرگان، به نوعی افزایش وزن وی در صحنه سیاسی ایران است.

وی که در هر دو جناح محافظه کار و اصلاح طلب ایران هوادارانی دارد، با اینکه در 28 سال گذشته از پرنفوذترین صحنه گردانان عرصه سیاسی ایران بوده، در پی شکست در انتخابات ریاست جمهوری در مقابل محمود احمدی نژاد تا حدودی به حاشیه رانده شده بود.

در طول دو سالی که از ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد می گذرد، آقای هاشمی بارها سیاستها و عملکرد دولت او را مورد انتقاد قرار داده است.

آقای هاشمی در جایگاه ریاست مجلس خبرگان می تواند از توانایی این مجلس در نظارت بر نهادهایی که تنها به رهبر جمهوری اسلامی پاسخگو هستند استفاده کند و بدین ترتیب نفوذ خود را به نوعی بر نهادهای قدرتمندی همچون قوه قضائیه و سپاه پاسداران که همواره چالشی پیش روی جریانهای میانه رو در ایران بوده اند گسترش دهد.

اما در عین حال، بافت سنتگرا و محافظه کار مجلس خبرگان نیز می تواند چالشی پیش روی خود او باشد.