يونسکو هشت سال است روز بيست و يکم فوريه را روز جهانی زبان مادری اعلام کرده است

تجمع دانشجويان ترک زبان که خبرگزاری جمهوری اسلامی تعدادشان را يکصد نفر گزارش کرده، در مقابل دانشکده ادبيات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار شد و شرکت کنندگان تجمع پلاکاردهايی در دست داشتند که روی آنها به زبانهای ترکی، انگليسی و فارسی شعارهايی با اين مضامين نوشته شده بود: "زبان ترکی نمی‌ ميرد، زبان ترکی حق مسلم ماست، مدارسی را با زبان ترکی باز کنيد".

دانشجويان ترک زبان همچنين در حالی که شعارهايی به زبان ترکی مبنی بر به رسميت شناخته شدن زبان مادری شان می دادند، از مقابل دانشکده ادبيات به سمت دانشکده حقوق و علوم سياسی دانشگاه تهران حرکت کردند و در پايان، بيانيه‌ ای تحت عنوان "بيانيه دانشجويان آذربايجانی دانشگاه تهران" صادر و قرائت کردند.

يک روز پيشتر، دانشجويان کرد زبان نيز طی تجمع در مقابل دانشکده‌ ادبيات دانشگاه تهران پلاکارد‌هايی در دست گرفتند که خبرگزاری دانشجويان ايران به برخی از آنها اين گونه اشاره کرده است: "زبان خانه‌ هستی است" و "گرامی باد ۲۱ فوريه سالروز زبان مادری".

يکی از دانشجويان شرکت‌ کننده در تجمع به سخنرانی پرداخت و از اينکه زبان کردی در دانشگاه کردستان تدريس نمی شود انتقاد کرد و در پايان، تجمع کنندگان سرودی به زبان کردی خواندند و بيانيه ای قرائت کردند که در آن، تدريس زبان کردی در نظام آموزشی ايران خواسته شده است.

اصل پانزدهم قانون اساسی، تدريس ادبيات بومی اقوام گوناگون را در مدارس در کنار زبان فارسی آزاد دانسته اما عربی و ارمنی تنها زبانهای قوميتهای ايرانند که در مدارس اين کشور تدريس می شوند.

سازمان علمی و فرهنگی ملل متحد (يونسکو) از هشت سال پيش تاکنون روز بيست و يکم فوريه (دوم اسفند) را روز جهانی زبان مادری اعلام کرده و از ملتهای جهان خواسته است از طريق تفاهم، مدارا و گفت و گو به حفظ زبانهايی که از نسلهای گذشته به ميراث برده اند کمک کنند.

انتخاب 21 فوريه بر اساس روز 21 فوريه 1952 صورت گرفته که طی آن تعداد زيادی از تظاهرکنندگان بنگالی زبان در داکا پايتخت کنونی بنگلادش طی درگيری با پليس پاکستان که در آن زمان کنترل بنگلادش را در دست داشت کشته شدند و اين روز از آن پس در بنگلادش با نام روز جنبش زبان گرامی داشته می شد.

در سراسر جهان حدود ششهزار زبان رواج دارد اما بنابر آماری که يونسکو اعلام کرده، کسانی که به نود و پنج درصد اين زبانها سخن می گويند تنها چهاردرصد جمعيت کره زمين را تشکيل می دهند.

ايران نيز کشوری است که زبان مادری بخش گسترده ای از جمعيت آن با زبان رسمی اين کشور تفاوت دارد اما روز به روز از شمار کسانی که به زبانهای محلی سخن می گويند کاسته می شود و روند زوال زبانهای محلی با ضرباهنگ تندتری پيش می رود.

طی سالهای اخير تلاش فعالان قومی در ايران برای جلوگيری از زوال اين زبانها افزايش يافته و اين در حالی است که کشور ايران طی يکی دو سال اخير صحنه تنشهايی قومی در نقاط مختلف خود بوده که در مواردی به شکل خشونت آميز بوده و قربانيانی برجای گذاشته است.

امسال به نظر می رسد نخستين بار باشد که روز جهانی زبان مادری با تظاهرات گروهی از دانشجويان ترک و کرد زبان در محيطی دانشگاهی همراه می شود.