جمشيد برزگر

جمهوری اسلامی، به طور پيوسته تاکيد کرد که نيروهای مهاجم بايد هرچه سريع تر عراق را ترک کنند

به دنبال اين اين رويداد، از همان ابتدا، ايران به ديپلماسی فعالی برای رايزنی و هماهنگی با کشورهای همسايه عراق روی آورد تا به اين ترتيب، از عواقب ناگوار رويدادهايی که در همسايگی اش می گذشت، هر چه بيشتر در امان باشد.

جمهوری اسلامی اعلام کرد که آماده است تا پروتکل الحاقی را بپذيرد و برای نشان دادن حسن نيت خود، فرآيند غنی سازی اورانيوم را به صورت موقت به حالت تعويق درآورد

پس از آنکه محمد خاتمی، رييس جمهوری، در يک سخنرانی در بهمن ماه سال 1381 به مناسبت سالگرد پيروزی انقلاب 1357، خبر از آن داد که ايران به پيشرفت هايی در زمينه فن آوری انرژی هسته ای در زمينه های صلح آميز دست يافته، برنامه های اتمی اين کشور، به موضوعی عمده در سياست خارجی ايران بدل شد.

انتخاب شيرين عبادی، به عنوان برنده جايزه صلح نوبل سال 2003، از جمله رويدادهايی بود که بار ديگر موجب توجه جامعه جهانی به وضعيت حقوق بشر در ايران شد

دومين پرونده مهمی که در عرصه بين المللی عليه ايران گشوده شد و به نظر می رسد که همچنان گشوده است و ممکن است در ماه های آينده، ابعاد وسيع تری پيدا کند، عملکرد جمهوری اسلامی در زمينه نقض حقوق بشر بود.

رابطه ايران و آمريکا، در سالی که گذشت نيز يکی از اصلی ترين مباحث مطرح در عرصه سياست خارجی بود، به ويژه آنکه به دنبال حضور نظامی آمريکا در عراق، جمهوری اسلامی، همسايگی با آمريکا را پس از تجربه افغانستان، به شکل محسوس تری درک می کرد.

در سال 1382، دشواری های آمريکا در افغانستان و عراق، نقشی دوگانه در روابط دو کشور ايفا کرد.

اطلاعات چندانی پيرامون تعداد يا اسامی اعضای موثر شبکه القاعده که در ايران بازداشت شده اند، منتشر نشد

در حالی که آمريکا، جمهوری اسلامی را به ميزبانی و پناه دادن به شماری از نيروهای اصلی شبکه القاعده متهم کرده بود، ايران سرانجام علاوه بر اعلام خبر بازداشت شماری از اعضای اين شبکه، تصريح کرد که برخی از متهمان به عضويت در القاعده را به کشورهای متبوع آنان تحويل داده است.

روابط ايران و اتحاديه اروپا، در سال 1382، آميزه ای از تلاش برای گسترش مناسبات و برخوردهای انتقاد آميز بود

روابط ايران و اتحاديه اروپا، در سال 1382، آميزه ای از تلاش برای گسترش مناسبات و برخوردهای انتقاد آميز بود.

هم مقامات اتحاديه اروپا و هم رهبران کشورهای موثر و اصلی در اين اتحاديه، بر ضرورت ادامه گفت و گوهای خود با جمهوری اسلامی تاکيد کردند، اما در عين حال، به ويژه بر سر مسايلی همچون برنامه های اتمی ايران و مساله حقوق بشر، نگرانی عميق خود را از اقدامات جمهوری اسلامی ابراز کردند.

ايران و ژاپن، قراردادی که امضا شد

در آخرين روزهای بهمن ماه، سرانجام قرارداد حوزه نفتی آزادگان در خوزستان، بين ايران و ژاپن امضا شد.

بحث درباره اين قرارداد از چند سال قبل آغاز شده بود، اما طرف ژاپنی، از جمله به دليل مخالفت آمريکا با سرمايه گذاری های بيش از 20 ميليون دلار در صنعت نفت ايران، از امضای قرارداد طفره رفته بود.

ميدان نفتی آزادگان، با داشتن حدود 26 ميليارد بشکه نفت، يکی از بزرگ ترين ميدان های توسعه نيافته نفتی جهان محسوب می شود و ارزش قرارداد ژاپن و ايران، حدود 2 ميليارد دلار برآورد شده است.

اين درحالی بود که در آخرين روزهای سال 1382، جرج بوش، رييس جمهوری آمريکا، تحريم های نفتی ايران را به دليل آنچه که آن را وجود تهديد غيرعادی و فوق العاده از ناحيه ايران خواند، به مدت يک سال ديگر تمديد کرد.

اين تحريم ها در سال 1995 توسط بيل کلينتون، رييس جمهوری وقت آمريکا، عليه ايران اعمال شد و از آن زمان به طور مرتب تمديد شده است و بر اساس آن، شهروندان و شرکت های آمريکايی اجازه سرمايه گذاری، نظارت و مديريت طرح های نفتی ايران را نخواهند داشت.

سفرها، ديدار ها و بازديد ها

و سرانجام اينکه، محمد خاتمی، رييس جمهوری، روز سه شنبه 23 ارديبهشت، به عنوان اولين رييس جمهوری اسلامی ايران وارد بيروت، پايتخت لبنان شد و مورد استقبال گرم مردم لبنان و به ويژه شيعيان اين کشور قرار گرفت.

وی در جريان اين سفر شش روزه همچنين به عنوان اولين رييس جمهوری ايران، از يمن و بحرين نيز ديدار کرد.

سفر آقای خاتمی به ونزوئلا در اوايل اسفند برای شرکت در اجلاس سران گروی جی 15 و لغو سفر وی به بلژيک که قرار بود در مرداد ماه صورت بگيرد، از ديگر مسايل قابل اشاره در اين زمينه است.

سفر رييس جمهوری الجزاير، ديدار وزير امور خارجه فرانسه از تهران در جريان يک سفر منطقه ای در اوايل ارديبهشت، سفر وزير امور خارجه بريتانيا در اوايل تيرماه و سفر وزير امور خارجه ايتاليا در هفته اول بهمن به ايران و نيز سفرهای متعدد وزيران امور خارجه و بسياری از مقامات کشورهای همسايه به ايران، از جمله ديگر رويدادهای قابل اشاره در عرصه تحولات سياست خارجی ايران در سال 1382 هستند.