فقر پریود در ایران؛ 'نمی‌توانم حتی یک پریود راحت داشته باشم'

گرانی محصولات بهداشتی قاعدگی در ایران، این تجربه ماهانه را برای زنان بسیاری سخت‌تر کرده است. قیمت نوار بهداشتی و تامپون همچون بسیاری از محصولات دیگر بخصوص در دو سال گذشته در ایران افزایش چشمگیری داشته است.

گرانی محصولات بهداشتی قاعدگی و دغدغه تهیه آنها، فقر پریود را گسترده‌تر می‌کند. علاوه بر این، تابوی صحبت درباره تاثیر فقر پریود بر زندگی زنان در نبود فرهنگ‌سازی و آموزش، این تجربه را برای بسیاری دشوارتر کرده است.

بعضی از مصرف‌کنندگان این محصولات به بی‌بی‌سی فارسی گفته‌اند در سال‌های اخیر کیفیت افت کرده، قیمت‌ها متناسب با کیفیت نیستند، محصولات خارجی نام‌‌آشنا دیگر در بازار نیستند یا دسترسی به آنها سخت‌تر شده است و محصولات داخلی جایشان را گرفته‌اند.

مژده در زاهدان به بی‌بی‌سی فارسی گفت: "از زمان تحریم تمام محصولات خارجی که به آنها عادت داشتیم از بازار رفت. کیفیت محصولات داخلی خیلی بد است و قیمت بسیار بالا. خیلی‌ها با این قیمت‌ها نمی‌توانند این محصولات را تهیه کنند."

قیمت بعضی از محصولات داخلی هم بیش از دو برابر شده است، از این رو تامین مخارج محصولات بهداشتی به نگرانی‌های زنان اضافه شده است. بعضی دختران و زنان می‌گویند در دوران پریود، نوار بهداشتی خود را کمتر عوض می‌کنند تا در هزینه‌ صرفه‌جویی شود.

دکتر شهره بسکی، متخصص زنان و زایمان، می‌گوید خون محل مناسبی برای میکروب‌هاست و عوض نکردن نوار بهداشتی یا تامپون برای مدت خیلی طولانی، ممکن است عوارضی برای بهداشت و سلامت داشته باشد.

به گفته او اگر تامپون خیلی طولانی مثلا پس از یک یا دو روز عوض نشود ممکن است باعث عفونت یا حساسیت شود.

نرگس به بی‌بی‌سی فارسی گفت: "این پدهای بهداشتی نفرت‌انگیز باعث بیماری و زخم پا می‌شوند، نه فقط یک بار، بلکه این مشکل همیشگی و هر ماهه هست که باید در کنارش قرص و کرم و پماد هم استفاده کرد."

او گفت این موضوع بر زندگی روزمره‌اش تاثیر داشته و بارها ناچار شده کلاس‌هایش را تعطیل کند یا سر کار نرود.

یک مخاطب دیگر هم گفت مشکل گرانی نوار بهداشتی چگونه زندگی خواهرش را تحت تاثیر قرار داده: "استفاده از محصولات بی‌کیفیت باعث سوزش و تاول شده تا حدی که رفتن به سر کار و حتی تختخواب هم براش سخت و پراسترس شده است."

فقر پریود

گرانی و کمیابی محصولات قاعدگی، سلامت و کیفیت زندگی زنان فقیر را در مناطق محروم بیشتر به خطر می‌اندازد و فقر پریود را گسترده‌تر می‌کند.

فقر پریود یعنی عدم توانایی دختران و زنان در تامین هزینه و دسترسی به محصولات بهداشتی قاعدگی. این فقر در زندگی روزمره زنان در تمام دنیا اخلال ایجاد می‌کند و باعث می‌شود دختران از تحصیل باز بمانند و زنان از کار و حضور در جامعه.

در بعضی از کشورها برای مقابله با فقر پریود محصولات بهداشتی را برای اقشاری از جامعه رایگان کرده‌اند. اسکاتلند اولین کشور دنیا است که محصولات بهداشتی قاعدگی را برای همه مجانی کرده است.

در مناطق محروم مشکل زنان مضاعف است

در بسیاری از مناطق حاشیه‌ای و محروم ایران استفاده از محصولاتی همچون نوار بهداشتی چندان مرسوم نیست و بسیاری زنان همچنان از روش‌های سنتی مثل پارچه و حوله استفاده می‌کنند. گرانی محصولات بهداشتی هم دسترسی آنها را هر چه سخت‌تر می‌کند.

یک فعال مدنی در استان یزد به بی‌بی‌سی فارسی گفت: "در مناطق محروم مردم بیشتر به سبک قدیم از پارچه استفاده می‌کنند. تعداد اعضای خانواده در مناطق محروم بسیار زیاد است و ممکن است در یک خانوار چند دختر بالغ وجود داشته باشد که تامین محصولات بهداشتی برای همه آنها بسیار گران تمام می‌شود."

او همچنین گفت که در برخی مناطق چند خانوار با هم در یک فضای کوچک زندگی می‌کنند که معمولا فقط یک حمام و سرویس بهداشتی برای همه وجود دارد و این موضوع به زنان فشار زیادی می‌آورد.

نبود سرویس بهداشتی پاکیزه دوران پریود را بسیار دشوارتر می‌کند بخصوص برای زنانی که به جای محصولات یک‌بارمصرف از حوله و پارچه استفاده می‌کنند و ناچار به شستن و استفاده دوباره هستند.

مژده در زاهدان نیز گفت در سیستان و بلوچستان گرانی محصولات بهداشتی قاعدگی، سلامت زنان بسیاری را به خطر انداخته است: "در زاهدان مطب‌های دکترها پر است از زنانی که به دلیل عفونت مراجعه کرده‌اند. بسیاری از آنها به جای نواربهداشتی از پارچه و کهنه استفاده می‌کنند و آنها را با صابون و مایع ظرف‌شویی می‌شویند."

او از یک خانواده کم‌درآمد در سیستان و بلوچستان گفت که چهار دختر بالغ دارند و نمی‌توانند از پس مخارج نوار بهداشتی بربیایند و این یک معضل واقعی برای این خانواده است. به گفته او یکی از دخترهای خانواده در صدد بود به همین دلیل ترم آخر درسش را رها کند و کار پیدا کند.

او همچنین گفت کمک‌های دولتی و کمیته امداد بسیار ناچیزند اما برخی خیریه‌های غیردولتی در تلاشند به این نیاز در مناطق محروم رسیدگی کنند.

به گفته مژده، در مناطق محروم سیستان و بلوچستان، "بسیاری زنان فکر می‌کنند زندگی همین است و این مشکلات طبیعی‌اند. آنقدر دردهای بزرگتر دارند که این دردها فراموش‌شان شده است.

فقر آموزش

علاوه بر گرانی محصولات، عدم آموزش و فرهنگ‌سازی درباره بهداشت پریود می‌تواند سلامت افراد را به خطر بیندازد.

این فعال مدنی در استان یزد همچنین گفت در مناطق حاشیه‌ای و محروم تابوی صحبت درباره بهداشت پریود شدیدتر است و همین باعث می‌شود که خیلی‌ها مخصوصا دختران جوان درباره بهداشت پریود زیاد ندانند و درباره آن نپرسند.

عدم دسترسی به پزشک هم به این معناست که خیلی دختران و زنان در صورت نیاز، از درمان مناسب محروم می‌مانند.

به گفته او در مناطق حاشیه‌ای و محروم، بسیاری مهاجرند و مدارک لازم را برای فرستادن کودکانشان به مدرسه ندارند تا درباره بهداشت آموزش ببینند هر چه در مدرسه هم چون موضوع تابوست، کمتر راجع به آن صحبت می‌شود.

یک نفر در این ‌باره گفت برخی از خیریه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد سعی دارند فرهنگ‌سازی کنند اما تابوها و محدودیت های قانونی این کار را دشوار کرده است.

کاپ‌ قاعدگی؛ جایگزین مناسب اما گران‌قیمت

زنان در ایران بیشتر از نوار بهداشتی استفاده می‌کنند و آن را به محصولاتی مانند تامپون ترجیح می‌دهند. کاپ‌ (فنجان) قاعدگی هم اخیرا رواج یافته اما استفاده از آن با نوار بهداشتی قابل مقایسه نیست.

اگرچه کاپ‌های قاعدگی در درازمدت باعث صرفه‌جویی در هزینه می‌شوند (چون یک‌بار مصرف نیستند)، اما چون این کاپ‌ها بسیار گران‌تر از نوار بهداشتی هستند تهیه آن‌ها برای بسیاری دشوار است.

باورهای نادرست و تابوها از جمله درباره بکارت نیز سبب می‌شوند برخی از استفاده از کاپ‌ قاعدگی پرهیز ‌کنند.

نرگس به بی‌بی‌سی فارسی گفت مایل است از کاپ قاعدگی استفاده کند اما به دلیل گرانی، مدت زیادی طول می‌کشد پول خرید ان را پس‌انداز کند مسئله دیگر این است که اطرافیان هم به نحوی تلاش کرده‌اند او را منصرف کنند و خانواده‌اش را به موضوع حساس کرده‌اند:

"به خاطر حرف‌های کلیشه‌ایی درباره بکارت نمی‌توانم از کاپ قاعدگی استفاده کنم… متاسفانه برای زنان، نبود فرهنگ، بیشتر گران تمام می‌شود تا نبود لوازم بهداشتی."

نرگس می‌گوید باورهای اشتباه، مسئله سلامت روان را بر درد و دیگر مشکلات قاعدگی می‌افزاید و به همین خاطر حتی یک پریود راحت نداشته است.

یک نفر در این باره به بی‌بی‌سی‌ گفت: "من همیشه پوستی حساس داشتم و به خاطر آن مجبور به استفاده از نوار بهداشتی‌هایی گران‌تر از انواع معمولی بودم. پس از اینکه قیمت دلار بشدت افزایش پیدا کرد و تحریم‌ها هم به گران‌تر و کمیاب شدن همان انواع خاص دامن زد، مجبور به استفاده از کاپ قاعدگی شدم."

او گفت استفاده از کاپ قاعدگی باعث صرفه‌جویی در هزینه‌ شده است.

دکتر بسکی کاپ قاعدگی را بهترین جایگزین برای نوار بهداشتی و تامپون می‌داند و می‌گوید باید بیشتر در دسترس باشند و استفاده از آنها آموزش داده شود. او می‌گوید که اگرچه این کاپ‌ها گران‌تر از سایر محصولات بهداشتی است اما با استفاده صحیح و رعایت بهداشت، سال‌ها می‌توان از آنها استفاده کرد. همچنین کاپ‌های قاعدگی برای محیط زیست بهتر هستند.

دکتر بسکی می‌گوید اگر افراد به هیچ‌یک از محصولات بهداشتی پریود دسترسی ندارند می‌توانند از پارچه استفاده کنند. او پارچه کتان را پیشنهاد کرد چون حساسیت کمتری ایجاد می‌کند.

او گفت اگر پارچه بعد از استفاده با مواد شوینده شسته، جلوی آفتاب خشک و بعد اتو شود، جای نگرانی نیست.