ثبت‌نام ریاست‌جمهوری؛ 'ورود برای عموم آزاد است'

در پایان آخرین روز از مهلت پنج روزه برای ثبت نام نامزدی انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری ایران، وزارت کشور اعلام کرد که ۱۶۳۶ نفر داوطلب نامزدی در این انتخابات شده‌اند.

مانند دوره‌های گذشته، علاوه بر چهره‌های شناخته شده سیاسی، بسیاری از مردم عادی و ناآشنا در عرصه سیاست برای ثبت نام به ستاد انتخابات وزارت کشور رفتند.

تعداد زیاد ثبت‌‌ نام کنندگان که بسیاری آن را حاصل شرایط آسان قانون انتخابات ایران برای داوطلب شدن نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری می‌دانند، واکنش‌های زیادی را در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشته است.

خبرنگارانی که در طول مدت ثبت‌ نام در ستاد انتخابات وزارت کشور مستقر بودند با تعداد زیادی از مردم عادی مصاحبه کرده‌اند که تصاویر آنها بارها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شد و بحث‌های زیادی را در باره دلایل حضور این همه داوطلب برانگیخت.

بیشترین واکنش‌ کاربران شبکه‌های اجتماعی این بود که هجوم مردم عادی برای ثبت نام در انتخابات را "خنده‌دار و مضحک" دانستند و تصاویر داوطلبان را منتشر کردند که به اعتقاد این عده از کاربران برای "جلب توجه" و "کسب شهرت" راهی وزارت کشور شده بودند و اقدام آنها بیشتر جنبه "شوخی" داشت.

کاربری به نام ناصرالدین‌شاه نوشته است: "اینکه همه ی آحاد ملت می تونن برای انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کنن رو باید پای دموکراتیک بودن نظام بذاریم یا شوخ طبع بودنش؟"

سهل‌گیری قانون انتخابات ایران برای ثبت نام در انتخابات از نظر بسیاری از کاربران، مهمترین عامل استقبال زیاد مردم عادی بوده است. به دنبال همین بحث برخی با ذکر نمونه‌هایی از قوانین انتخابات در کشورهای دیگر پیشنهاد داده‌اند که شرایط ثبت نام برای انتخابات از ارائه شناسنامه و چند قطعه عکس سخت‌تر شود.

محبوبه خوانساری توییت کرده است: "در فرانسه هر فردی که بخواهد در انتخابات ریاست جمهوری نامزد بشه باید حداقل ۵۰۰ امضا از افرادی جمع کنه که قبلا با رای مردم انتخاب شده‌اند."

عطاء‌الله مهاجرانی، وزیر ارشاد دولت خاتمی هم در صفحه توییتر خود پیشنهاد داده است: "اگر شرط، یکم: حد اقل چهل ساله؛ دوم: مدرک دکترا از دانشگاه معتبر و یا گواهى اجتهاد؛ سوم: سابقه مدیریت دهساله قید شود، این شوی مسخره تمام می‌شود."

این پیشنهاد با واکنش‌های زیادی مواجه شد، از جمله اینکه این شرایط را حتی روسای جمهور منتخب پیشین هم نداشته‌اند.

در این میان هم برخی این روند ثبت نام را باعث "مضحکه" شدن ایران در جهان دانسته‌اند و عده‌ای هم نگران وضعیت مردم شده‌اند.

علی خردپیر توییت کرده است: "با رسیدن شمار داوطلبان نامزدی ریاست جمهوری در #ایران به بیش از ۱۳۰۰ تن، مضحکه جهان شده‌ایم. تصاویر کودکان داوطلب را دنیا دید."

مریم عبدی نوشته است: "این وضع ازدحام مردم برای ثبت‌نام ریاست‌جمهوری، ثابت نمی‌کنه که جامعه به شدت بیماری داریم؟"

واکنش به ثبت نام داوطلبان عادی و غیرسیاسی برای انتخابات ریاست جمهوری عده‌ای را به توجیه وجود شورای نگهبان برای تایید صلاحیت نامزدها واداشت.

محمدعلی ابطحی، که ریاست دفتر رییس جمهوری در دولت محمد خاتمی را بر عهده داشت نوشته است: "این آدم‌ های مهمل غیر سیاسی که کاندیدا می شوند، مهمترین جایی است که وجود نظارت شورای نگهبان را توجیه می کند. بازی با آبروی ملت میکنند."

خبرنگاران حاضر در ستاد انتخابات وزارت کشور ثبت نام کنندگان عادی را با سوال‌هایی به چالش کشیدند که از نظر برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی رنگی از "مسخره کردن" داشت.

حمیدرضا میرزاده با انتشار فیلم مصاحبه با پیرمردی که خود را فعال محیط زیست معرفی کرده نوشته است: "پیرمرد صادق است. خودش را برای ریاست جمهوری صالح نمی داند اما از #محیط_زیست میگوید. حیف که آن خبرنگار ترجیح میدهد او را در موضع تحقیر قرار دهد."

برخی دیگر از کاربران نیز به "مسخره کردن" مردم عادیِ داوطلب نامزدی انتخابات در شبکه‌های اجتماعی انتقاد کرده‌اند و نبودن هیچ روش دیگر اعتراضی را ریشه این پدیده دانسته‌اند.

کاربری به نام رها توییت کرده است: "نمی دونم چرا آدم هایی که برای ثبت نام اومدن رو مسخره میکنیم. "سیرک"، قوانین #انتخابات۹۶ ه نه ثبت‌نام. این کار میتونه اکت سیاسی هم باشه."

کاربری به نام حزقیال نبی با اشاره به حضور مصطفی میرسلیم با کلاه ایمنی در ستاد انتخابات وزارت کشور نوشته است: "به جا خندیدن به اون بیچاره هایی که از شدت بدبختی خل شدن و میان نامزد ریاست جمهوری میشن، به اینا بخندین با این ژانگولرهای نخ نمای پوپولیستی."

در میان داوطلبان نامزدی انتخابات کسانی بودند که نه برای "جلب توجه" و "کسب شهرت"، بلکه برای استفاده از این تریبون و رسانه‌ای کردن پیام خود آمده بودند.

تصویر زنی که با شعار "جدایی دین از سیاست" برای ثبت نام رفته بود، در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌ای داشت.

کاربری به نام کراولی توییت کرده است: "بعد چند روز دلقک بازی یه زن با یه حرکت اعتراضی به وزارت کشور رفته. او خواستار جدایی دین از سیاست شده است."

در ویدئوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی یک زن داوطلب ریاست جمهوری می گوید: "می‌خواهم اعلام وجود بکنم و بگویم که زنان ایرانی می‌توانند رئیس جمهور شوند و می‌توانند مملکت را اداره کنند."

شاید حضور این دسته از داوطلبان معترض باعث شده باشد که آیت‌الله مکارم شیرازی در بیانیه‌ای از "وضع نابسامان ثبت نام انتخابات ریاست جمهوری" انتقاد کند: "عده‌اى ناآگاه و گروهى آگاهانه براى به سُخره کشیدن انتخابات ریاست جمهورى و ضربه زدن به نظام با نداشتن هیچگونه صلاحیتى، براى نام‌نویسى شرکت کرده و حتى صف تشکیل مى‌دهند و از آنجا که ادامه این وضع به ضرر نظام مقدس جمهورى اسلامى است و مخالف شئون کشور بزرگى مانند کشور ماست."

با این حال استفاده از تریبون نامزدی در انتخابات برای گرفتن پوشش رسانه‌ای، نشان دادن اعتراض یا حتی به سخره گرفتن وضع موجود صرفا مخصوص ایران نیست و در انتخابات دیگر کشورهای جهان رایج است. برای نمونه حزبی به نام "حزب رسمی هیولای هذیان‌گوی دیوانه" با شعار "رای به دیوانگی" در همه دوره‌های انتخابات در بریتانیا نامزد معرفی می‌کند.