انتخابات ریاست‌جمهوری؛ زنان ایرانی که ثبت نام کردند

بر اساس اعلام وزارت کشور ایران در پایان پنجمین روز ثبت نام داوطلبان نامزدی انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران از میان ۱۶۳۶ نفر ۱۳۷ نفر آنان زنان بوده‌اند.

بسیاری از زنانی که در پنج روز گذشته به وزارت کشور رفتند، به تفسیر شورای نگهبان از بند ۱۱۵ قانون اساسی درباره "رجل سیاسی" اعتراض دارند.

در ویدئوها و گزارش‌هایی که رسانه‌های ایران منتشر کرده‌اند شماری از زنانی که برای ثبت نام به وزارت کشور رفته‌اند به تفسیر شورای نگهبان از بند ۱۱۵ قانون اساسی اعتراض دارند.

زنان داوطلب چه می‌خواهند؟

اعظم طالقانی، فعال ملی مذهبی و دختر آیت‌الله طالقانی برای چهارمین بار با کمک عصا از پله‌های وزارت کشور بالا رفت و گفت آمده تا "تکلیف رجل سیاسی را روشن کند".

نماینده دوره اول مجلس در جمهوری اسلامی و دبیر کل جامعه زنان انقلاب اسلامی از اولین و مشهورترین زنانی است که در ایران داوطلب ریاست جمهوری شده است.

او در سال ۱۳۷۶ پس از ردصلاحیت از سوی شورای نگهبان در بیانیه‌ای اعتراضی با اشاره به سخنان دبیر شورای نگهبان اعلام کرد که رد صلاحیت زنان نه از باب جنسیت (زن بودن) بلکه از این باب بوده که خانم‌ها رجال به معنای شخصیت‌ها و نخبگان سیاسی و مذهبی نبوده‌اند. لذا این سوال پیش می آید آیا کسانی که سوابق مبارزاتی‌شان در رژیم گذشته و تلاششان برای حقوق اجتماعی زنان و مردان بوده است رجال سیاسی مذهبی تلقی نمی گردند اما آنها که قبل از انقلاب به خود "جرات بردن نام مبارزه با رژیم شاه و یا نام حضرت امام را نداشتند یا بعد از انقلاب با فرصت طلبی کامل برای خود جایگاه بهره برداری از این زحمات و رنج ها و شکنجه ها و خون های مردم ساختند رجل سیاسی مذهبی تلقی می شوند؟"

احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان اردیبهشت سال ۷۶ درباره ۹ زنی که داوطلب ریاست جمهوری شده بودند گفته بود این دسته "از رجال مذهبی و سیاسی" نبودند و نیازی به بررسی شرایط بعدی نبود.

خانم طالقانی در بیانیه خود پاسخ داده بود "نظر به اینکه از سخنان دبیر شورای نگهبان چنین برمی آید که غرض نفی شخصیت مردودین به عنوان رجل مذهبی سیاسی بوده نه نفی جنسیت، لذا این جانب به تلاش و مجاهدت خود تا اعلام تفسیر روشن و شفاف شورای نگهبان ادامه خواهم داد."

اعظم طالقانی در سال های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۸ هم در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرد و ردصلاحیت شد.

تفسیر 'رجال'

انتخابات ریاست جمهوری در ایران، ۲۹ اردیبهشت ماه برگزار خواهد شد. هنوز تکلیف واژه "رجال" مشخص نیست.

۲۹ آذرماه سال گذشته آیت الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی با ابلاغ سیاست‌های کلی انتخابات از شورای نگهبان خواست معیارهای تشخیص "رجل سیاسی، مذهبی و مدیر و مدبر بودن" نامزدهای ریاست جمهوری را تعریف و اعلام کند.

در پی آن شورای نگهبان با انتشار اطلاعیه‌ای از "نخبگان، اساتید حوزه و دانشگاه، صاحب نظران و اندیشمندان حقوق و علوم سیاسی و شخصیت‌های سیاسی و گروه‌ها و احزاب" دعوت کرد "پیشنهادهای مستدل خود درباره شرایط داوطلبان ریاست جمهوری" را به این شورا ارسال کنند.

عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان به خبرگزاری فارس گفته که " کارهای کارشناسی درباره مفهوم "رجل سیاسی" به مرکز تحقیقات شورای نگهبان ارجاع شده است".

عباسعلی کدخدایی در گفتگویی با تلوزیون ایران اعلام کرده که "این موضوع در دست بررسی است و اگر شورای نگهبان به نتیجه جدیدی برسد قطعا اعلام می‌کند. البته ثبت نام که در دوره‌های گذشته هم منعی نداشته است و خانم‌ها هم می‌توانند شرکت کنند."

مژگان صیامی اردبیلی، ۴۳ ساله و کارشناس ارشد جامعه‌شناسی و ادبیات دیگر داوطلب ریاست جمهوری در ایران خواستار تجدیدنظر اساسی در قانونی اساسی شده و هنگام ثبت نام به خبرنگاران گفته است که باید تکلیف رجل سیاسی مشخص شود. شعار او جدایی دین از سیاست است.

"یک بار هم زن‌ها" شعار انتخاباتی اعظم جبلی است. براساس گزارش‌هایی که رسانه‌های ایران منتشر کرده‌اند او متولد ۱۳۶۱ است.

در ویدئوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی یک زن داوطلب ریاست جمهوری می گوید: "می‌خواهم اعلام وجود بکنم و بگویم که زنان ایرانی می‌توانند رئیس جمهور شوند و می‌توانند مملکت را اداره کنند."

زن دیگری که داوطلب ریاست جمهوری شده هم می‌گوید: "ما آمده‌ایم پیام برسانیم، ما آمده‌ایم مطالبات جامعه زنان را مطرح کنیم. کسانی که مفسر قانون اساسی هستند تفسیر تنگ‌نظرانه و ظالمانه دارند. به خاطر تفسیر تنگ‌نظرانه، نصفی از جمعیت را به حاشیه می‌رانند."

زهره رامه، کارشناس حقوق و داوطلب دیگری که با تشویق همسر و خانواده‌اش ثبت نام کرده و درباره اصطلاح رجل سیاسی به خبرنگاران گفته است که "رجل سیاسی یعنی کسانی که در سیاست کار می‌کنند. در معنای عام یعنی کسی که می‌تواند فعالیت سیاسی انجام دهد."

شعله حاج میرفتاح تبریزی خود را دکترای حقوق قضایی از ایتالیا معرفی کرده و به خبرنگاران گفته که "در قانون اساسی به هیچ عنوان قید نشده که زن نمی تواند شرکت کند. یعنی معلوم است رجال سیاسی این نیست که مرد فقط می‌تواند شرکت کند هیچ کجا این قید نشده".

اکرم آذر بهرام خود را کارشناس ارشد مطالعات زنان معرفی و گفته است که تنها راه خروج کشور از مشکلات آن است که زنان در راس امور قرار بگیرند. او براساس گزارشی که خبرگزاری ایلنا منتشر کرده مدعی شده که ۲۰ سال در مذاکرات هسته‌ای بوده‌ اما حسن روحانی و محمدجواد ظریف او را حذف کرده و نادیده گرفته‌اند.

شیرین خدابخش متولد ۱۳۷۲ و دانشجو است و با این‌که می‌داند رجل سیاسی نیست و شانس او بسیار کم است اما ثبت نام می‌کند. خبرنگاران از او پرسیده‌اند چرا با وجود این چیزها به ستاد انتخابات آمده است. او می‌گوید چون اگر زنان حضور داشته باشند نقطه قوتی برای کشورش است.

اما همه ۱۳۷ زنی که با حضور در وزارت کشور در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرده اند، به مفهوم "رجال مذهبی و سیاسی" اعتراض ندارند. یکی از آنان مادری خانه‌دار با تحصیلات ابتدایی است که می‌گوید اگر این همه ریییس‌جمهور به گفته او به طور "بی‌ضابطه" و بدون توانایی به قدرت رسیده‌اند، چرا او نتواند رییس‌جمهور شود و برای جوانان کاری بکند؟ او اعتقاد دارد که بزرگان سیاسی فرزندان خود را به خارج از کشور فرستاده‌اند و به فکر جوانان بیکار نیستند که از فرط اجبار به کارهای خلاف و اعتیاد رو می‌آورند. او می‌پرسد "چرا من رئیس‌جمهور نشوم؟"

مژگان زردشتیان گفته است که برای تمام زنان دنیا پیام دارد و هدفش برقراری صلح، امنیت، عدالت و رفاه در کل دنیا و ایران است. او حسن روحانی و محمود احمدی نژاد را رقبای خود معرفی کرده است.

خدیجه فرخ‌لو هم وعده داده است که قانون اساسی را عوض کرده و آقایان را خانه‌دار و مدیریت را به دست خانم‌ها می‌سپارد چون اعتقاد دارد زنان بهتر می‌توانند جامعه را اداره کنند.

در شبکه های مجازی تصویر و ویدئویی از یک داوطلب دیگر ریاست جمهوری منتشر شده که معترض است و توسط نیروی انتظامی به بیرون از وزارت کشور رانده می‌شود.

در ویدئوی منتشر شده او می گوید: "در یک مؤسسه مجاز سرمایه‌گذاری کرده‌ا‌م؛ مؤسسه اعتباری کاسپین. نیامده‌ام رئیس جمهور بشوم. تکلیف ما چیست؟ پنج ماه است که نه پول ما را می‌دهند، نه سپرده‌ها را و نه سودش را. یعنی چی؟ روحانی بعد از شش ماه به ما چی گفت؟ بچه من به طرفداری از مادرش رئیس جمهور می‌شود. شرط سنی هم ندارد. اصلا خودم می‌خواهم رئیس جمهور بشوم."

داوطلبان زن هم همچون داوطلبان مرد از طیف های گوناگون و متفاوتی هستند. در این دوره از انتخابات تنها داوطلب زن که چهره سیاسی شناخته‌شده‌ای به شمار می‌رود اعظم طالقانی است. هرچند بخت او هم برای رد شدن از فیلتر شورای نگهبان نزدیک به صفر است.