چند ساعت تا انتخابات ۱۴۰۰؛ کشمکش بر سر افراد مردد

در آخرین ساعات مانده به انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰، حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران نیز مانند رهبر ایران از مردم خواست گلایه‌ها را فراموش و در انتخابات شرکت کنند. اما محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور پیشین در بازار تهران گفت "به خاطر حمایت از مردم" و به دلیل "انحراف انقلاب از مسیر" در انتخابات شرکت نمی‌کند. فضای شبکه‌های اجتماعی هم کماکان شبیه این است.

تازه‌ترین نظرسنجی ایسپا حاکی از آن است که "۴۲ درصد" پاسخ‌دهندگان گفته‌اند قطعا در انتخابات شرکت می‌کنند و شمار کمتری (۱۱.۸ درصد) هنوز مردد هستند. بسیاری نظرسنجی‌های رسمی را قبول ندارند و میزان مشارکت را بر اساس منافع سیاسی و فکری خود یا بالاتر یا پایین‌تر از این رقم می‌دانند اما مشخص است که در این انتخابات چهره‌های سیاسی بیشتری انتخابات را تحریم‌ کرده‌اند. سیاستمدارانی مانند محمود احمدی‌نژاد و مصطفی تاجزاده که خود زمانی در حکومت جایگاه داشتند.

در روز پنج‌شنبه ۲۷ خرداد که تبلیغات ممنوع است، شبکه اجتماعی کلاب هاوس محلی شده برای بحث رای‌دهندگان و تحریم‌کنندگان انتخابات. اتاق‌هایی با عنوان "گفت‌وگو با مرددها" و "کسانی که تصمیمشان را نگرفته‌اند" در تلاش هستند که مردم را راضی به مشارکت در انتخابات کنند و در مقابل اتاق‌هایی با عنوان "نه به جمهوری اسلامی" و "به حرمت خانواده‌های دادخواه" بحث‌های تحریم انتخابات را مطرح می‌کنند. مخالفان و موافقان برای صحبت دست بلند می‌کنند و گاهی آن بالا در تریبون دعوا بالا می‌گیرد. در یکی از اتاق‌ها با نام "فقط مشارکت در انتخابات" یکی از مدیران به فردی که دستش را بالا برده اجازه صحبت نمی‌دهد و می‌گوید این اتاق فقط برای موافقان شرکت در انتخابات است.

اما بیش از آنکه تبلیغ یک نامزد مطرح باشد بحث بر اثر اصل انتخابات است.

سردی انتخابات؟

در دو روز گذشته رهبر و رئیس‌جمهور ایران هر دو تلویحا به این موضوع اشاره کرده‌اند که عده‌ای به دلیل نارضایتی یا به تعبیر آنها "گلایه" قصد ندارند در انتخابات شرکت کنند.

امروز حسن روحانی با تایید"سردی" فضا گفت: "اگر هفته های گذشته کمی فضای انتخابات سرد بود و شرایطی که وجود داشت نتوانست فضای گرمی به وجود بیاورد، مردم خودشان می‌توانند جبران کنند."

او از همه خواست که در انتخابات شرکت کنند همانطور که رهبر ایران گفته بود رئیس‌جمهور توانا باید با رای بالا انتخاب شود و اگر مردم مشارکت نداشته باشند، جمهوری اسلامی ضعیف می‌شود و دشمن فشارش را بیشتر خواهد کرد.

تعرفه‌های بیشتر برای مشارکت کم‌تر؟

وزیر کشور گفته در حوزه‌های رای‌گیری "۱۰ تا ۱۵ درصد بیشتر از آنچه که در آن شعبه مورد نیاز است" تعرفه توزیع خواهد شد. او اطمینان داده که تعرفه کم نخواهد آمد. اشاره به نگرانی رهبر ایران که دیروز در سخنرانی خود از مسئولان خواست مانند سال‌های قبل نشود که تعرفه رای کم بیاید.

عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان هم خبر داده که در این دوره ۱۰ درصد به تعداد تعرفه‌ها افزوده شده هرچند عددی برای تعداد تعرفه‌های منتشر شده، اعلام نشده است.

با همه این نگرانی از کمبود تعرفه، نظرسنجی‌های رسمی مانند نظرسنجی ایسپا در دو روز مانده به انتخابات مانند روزهای قبل آن حاکی از مشارکت پایین‌تر از دوره‌های قبلی است.

مقام‌های ایران این امیدواری را دارند که در روز جمعه شرایط تغییر کند و مشارکت بیشتر شود.

به خاطر مردم باید رای داد یا نداد؟

محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور سابق ایران که از روز ثبت نام در انتخابات اعلام کرده بود در صورت رد صلاحیت در انتخابات شرکت نمی‌کند، بر حرف خود ایستاده است. او در روز ممنوعیت تبلیغ برای انتخابات به "امامزاده زید" در بازار تهران رفته و چند بار، در جمع مردم و در مقابل یک خبرنگار خارجی گفته "برای حمایت از مردم" در انتخابات شرکت نمی‌کند چون انتخابات و نتیجه آن را به نفع آنها نمی‌داند.

او گفته انقلاب از مسیرش "منحرف" شده و "مردم کنار گذاشته شده‌اند" و قرار است "دولتی ضعیف" سر کار بیاید که به زیان مردم کار می‌کند.

در "کنار گذاشته شدن مردم" بسیاری از تحریم‌کنندگان با او هم‌نظر هستند هرچند مصداق‌های آن را به مجموعه رویدادهای پس از پیروزی انقلاب و حتی زمان ریاست جمهوری او تسری می‌دهند. از کشتار زندانیان سیاسی در دهه شصت گرفته تا سرکوب‌های انتخابات ۱۳۸۸، دی ماه ۱۳۹۶، آبان ماه ۱۳۹۸، شلیک به هواپیمای مسافری و موارد مشابه آن.

کمتر از یک روز مانده به انتخابات خانواده‌های داغدار که عزیزانشان را در این چند سال در این وقایع از دست داده‌اند عکس آنها را تکثیر می‌کنند و خواهان این هستند که مردم با حکومت "شریک" نشوند.

جز مردم طرفدار حکومت جمهوری اسلامی که در همه حال رای خواهند داد، رای دهندگان منتقد وضع موجود استدلال می‌کنند که صندوق رای آخرین امید آنها به حفظ کشور است و تنها راه باقی مانده برای حفظ "جمهوریت" و "حق رای مردم."

استدلال موافقان و مخالفان تحریم و موضع‌گیری دو طرف را در این دو مطلب پایین بخوانید:

آرایش نامزدها چگونه است؟

در آخرین فرصت تبلیغات انتخاباتی در روز چهارشنبه علیرضا زاکانی و سعید جلیلی به نفع ابراهیم رئیسی کنار رفتند و در جناح اصولگرا ابراهیم رئیسی، محسن رضایی و امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی برای رقابت مانده‌اند. هرچند به نظر می‌آید اصولگرایان به این باور رسیده‌اند که آقای رئیسی بیشترین رای را خواهد آورد.

در آن سو هم محسن مهرعلیزاده نه به نفع رقیب اصلاح‌طلب که به دلیل "رغبت ناکافی" و استقبال نکردن مردم از این انتخابات کنار رفت. حالا تنها عبدالناصر همتی، رئیس سابق بانک مرکزی در گود رقابت باقی مانده که اصلاح‌طلبان حامی شرکت در انتخابات به پیروزی او امید هرچند اندکی دارند و می‌دانند افزایش مشارکت بر سبد آرای او خواهد افزود.

بیشتر درباره انتخابات ۱۴۰۰

'مردم' و انتخابات 'بی‌معنی'؟

آیت‌الله خامنه‌ای: مشارکت پایین نشانه فاصله مردم از نظام است

جلیلی و زاکانی به نفع رئیسی کنار کشیدند