چرا طیفی از مسلمانان از ترامپ حمایت می‌کنند؟

پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات اخیر امریکا نقطه عطف مهمی در تاریخ این کشور و روابط آن با دنیای اسلام به شمار می‌رود. دونالد ترامپ در آغاز کمپین خود دیدگاه‌های ستیزه‌جویانه متعددی علیه مسلمانان به کار برد که زمینه نگرانی مسلمانان داخل ایالت متحده و کشورهای مسلمان را به طور کلی فراهم آورد.

وی در دسامبر سال گذشته به ممنوعیت ورود هر گونه مسلمان به داخل خاک آمریکا فراخوانده بود. با این حال، نگاه مسلمانان چه در داخل آمریکا و چه در جهان اسلام نسبت به دونالد ترامپ یکسان نبود. طیف قابل توجهی از مسلمانان علی رغم مواضع تند پیش گفته به حمایت از او برخاستند. در دوره کمپین انتخابات، صفحات متعدی با عنوان "مسلمان برای ترامپ" در شبکه‌های اجتماعی دایر گشت و اقبال قابل توجهی به آنها شد. در برخی از برنامه‌های انتخاباتی ترامپ نیز حضور یک روحانی شیعه لبنانی به نام شیخ محمد حاج حسن جنجال برانگیز گشت.

واکنش‌های رسمی در درون جهان اسلام نیز نسبت به ترامپ یک دست نبود. رهبر جمهوری اسلامی ایران آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی چند روز پیش خود به طور غیر مستقیم از مواضع ترامپ حمایت کرد. وی در پاسخ به نقد عوام‌گرایانه شمردن مواضع وی گفت: "چرا عوام‌گرایانه؟ برای خاطر این که حرفهایش را مردم نگاه می‌کردند، می‌دیدند درست است؛ در واقعیات زندگی خودشان آن را می‌دیدند."

در عراق نیز طیف قابل توجهی از سیاستمداران وابسته به احزاب اسلامی، مانند موفق الربیعی عضو بارز حزب الدعوه و مستشار سابق امنیت ملی از پیروزی ترامپ استقبال کرده و وجود وی را دارای نفع بیشتر برای عراق نسبت به نماینده دموکراتها هیلاری کلینتون شمردند.

دلیل اصلی علاقه‌مندی طیفی از مسلمانان به دونالد ترامپ به دو عامل اصلی باز می‌گردد. نخست آن که قاطعیت و اراده قوی ترامپ برای مقابله با مشکلات جهان اسلام و برقراری امنیت در مناطق آشوب‌زده مختلف آن از عوامل اصلی جذب مسلمانان منطقه به وی است. سهل‌انگاری دولت اوباما در برخورد با تروریستها در عراق و سوریه و لیبی زمینه انتقاد فراگیر از سیاستهای وی را فراهم آورده است. در عراق از باب مثال، درخواستهای متعدد نخست وزیر سابق عراق برای هدف قرار دادن تجمعات جنجگویان داعش در بیابان‌های هم‌مرز اردن و سوریه از سوی دولت اوباما کاملا نادیده گرفته شد. این امر سبب قدرت گردن این تجمعات گشته که سرانجام به سقوط یک سوم عراق انجامید. همکاری اوباما با عراق در بیرون راندن داعش نیز پس از فاصله زمانی بسیار و در حجم محدود صورت گرفت. سیاست مبهم اوباما در سوریه نیز به وسعت گرفتن بیشتر جنایت‌های گروه‌های تروریستی و رژیم اسد به طور هم‌زمان منجر گشت. در لیبی نیز حمایت و مشارکت دولت اوباما در سرنگونی معمر قذافی به انتشار تروریستهای داعش در آن انجامید.

دلیل دوم به دسته‌بندی فرقه‌گرایانه در منطقه باز می‌گردد. ترامپ مواضع نسبتا ملایمی نسبت به روسیه و حلقه کشورهای نزدیک به آن نشان داد. در مقابل، مواضع تندی علیه سعودیها ابراز کرد. این امر سبب شد تا طیف مسلمانان منتقد سعودی و کشورهای هم‌پیمان آن به ترامپ تمایل پیدا کنند.

سخن آخر آن که بدون شک مواضع ترامپ پس از پیروزی انتخابات به همان شدت و قوت برنامه‌های انتخاباتی‌اش نخواهد ماند. چرا که واقعیت‌های سیاسی حاکم با پیچیدگیهای بسیارشان و ضرورت اتخاذ سیاست‌های عمل‌گرایانه در کنار نقش نهادهای نظارتی آمریکا مانند پارلمان و سنا به تعدیل این مواضع خواهد انجامید. نوع این تعدیلات و جهت‌گیری‌های آینده آمریکا، به جلب حمایت بیشتر یا از دست دادن حمایت فعلی طیفی از مسلمانان از وی خواهد انجامید.