جواد اعرابی کارشناس تئاتر

نشانه بيست و سومين جشنواره بين المللی تئاتر فجر- عکس از سايت مرکز هنرهای نمايشی

در اوايل سال ۱۳۸۳ خسرو نشان جايگزين مجيد شريف خدايی در سمت رياست مرکز هنرهای نمايشی شد. خسرو نشان پيش از اين مدير کل اداره فرهنگ وارشاد اسلامی خوزستان بود. جشنواره ايران زمين در زمان مديريت او پايه ريزی شد.

با رفتن مجيد شريف خدايی از مرکز هنرهای نمايشی، وضعيت رياست مرکز ملی تئاتر وابسته به يو نسکو(ITI) نيز مشخص نيست. گويا رئيس مرکز ملی تئاتر بايستی سمت دولتی نداشته باشد. در جامعه تئاتری اين نظر که بهترين فرد برای رياست مرکز ملی تئاتر، مديرعامل خانه تئاتر می تواند باشد، بسيار رايج است.

از اقدامات خسرو نشان در مقام رياست مرکز هنرهای نمايشی، تسويه حساب با گروههای نمايشی بود که طلب برخی از آنان بيش از دوسال به درازا کشيده شده بود.

اقدام ديگر مرکز هنرهای نمايشی، کاهش اجراهای تئاتری تا سقف ۱۵ روزبود تا نوبت اجرا به تمامی گروههای نمايشی که مدت طولانی در انتظار بودند، برسد.

بدين منظورقرار شد که تماشاخانه مهر متعلق به حوزه هنری و تالار مولوی متعلق به دانشگاه تهران با مرکز هنرهای نمايشی همکاری کنند، اما حوزه هنری از اين همکاری سرباز زد و نمايش برفراز برجکها در تالار مولوی با مشکل روبرو شد.

شايعه اجراهای تئاتری با قرارداد گيشه از ديگر مسائلی بود که بازتابهای تندی را به همراه داشت که کار به اعتراض در نزد وزير ارشاد در مراسم پايانی نخستين همايش آئين های عاشورايی کشيد و خانه تئاتر نيز علاوه برصدور بيانيه اعتراض آميز در مجمع عمومی آخر سال خود به شدت آن را محکوم کرد.

آخرين تصميم مرکز هنرهای نمايشی در سال ۱۳۸۳ واگذاری سالن های نمايش به گروههای تئاتری بود.

جشنواره

عکس از سايت خانه هنرمندان، عکاس: ارشيا کيانی

در سال ۱۳۸۳ جشنواره های بين المللی تئاتر فجر- بين المللی عروسکی تهران(مبارک) – تئاتر دفاع مقدس و ايران زمين طبق روال سالهای پيشين برگزار شد.

برگزاری هفته چخوف با همکاری خانه تئاتربه مناسبت صدمين سالمرگ او و نخستين همايش آئين های عاشورايی در سال ۱۳۸۳ از ديگر اتفاقات تئاتری ايران بود.

در سال ۱۳۸۳ مقرر شد که ترتيب برگزاری جشنواره بين المللی عروسکی تهران (مبارک) از دوسالانه به سالانه تغيير پيدا کند و جشنواره بين المللی تئاتر فجر به شکل غير رقابتی برگزار شد.

نکته قابل توجه اعتراض به نحوه برگزاری جشنواره ايران زمين در اهواز بود که پرونده آن هنوز در قوه قضائيه در جريان است.

اعتراض حميد سمندريان و جمعی ديگر از هنرمندان تئاتر به نحوه انتخاب نمايش ها در جشنواره فجر امسال نيزاز مسائل بحث انگيز اين دوره جشنواره فجر بود.

خانه تئاتر

عزت الله انتظامی از اعضای هئيت مديره خانه تئاتر

خانه تئاتر سال ۱۳۸۳ را با اقدامات واتفاقات زير به پايان برد
• تحويل مکان خانه تئاتر
• انتخاب هئيت مديره خانه تئاتر( حضور عزت اله انتظامی و حميد سمندريان در هئيت مديره خانه تئاتر از مسائل قابل توجه اين دوره بود)
• برگزاری نخستين جشن بازيگردر خردادماه توسط انجمن بازيگران خانه تئاتر
• انتشار سه شماره نشريه داخلی بازيگر با شکل حرفه ای با کمترين امکان و بودجه
• برگزاری جشن تئاتر با همکاری خانه تئاتر
• همکاری با خانه هنرمندان در برگزاری جشن عروسکها
• برگزاری جشنواره نمايشنامه خوانی با همکاری خانه هنرمندان و موسسه انديشه سازان
• فراخوان اولين مسابقه نمايشنامه نويشی و ترجمه وتأليف آثاری در ارتباط با تئاتر از طرف کانون نمايشنامه نويسان ومترجمين و نويسندگان تئاتری خانه تئاتر.

درمجمع عمومی سالانه خانه تئاتر، چند تن از اعضای هئيت مديره خانه تئاتر مانند ايرج راد، بهروز غريب پور و بهزاد فراهانی اعتراضات شديدی را به طرح قرارداد گيشه مرکزهنرهای نمايشی کردند.

نمايش ها

پيش کسوتان تئاتر ايران در سال ۱۳۸۳ با نمايش های زير فعال بودند:
باغ آلبالو به کارگردانی اکبر زنجانپور، زمستان به کارگردانی هما روستا ( که در اين نمايش حميد مظفری پس از سالها به عنوان بازيگر بر روی صحنه حاضر شد) نوبت ديوانگی به کارگردانی هادی مرزبان – ۲۴۳۲ روز بد به کارگردانی بهروز غريب پور و سه گانه وانيک به کارگردانی سهراب سليمی.

از نمايش های قابل توجه نسل جديد از نظر تازگی در شکل اجرا و محتوا می توان به نمايش هی مرد گنده گريه نکن جلال تهرانی اشاره کرد که از نوع نمايش معنا باختگی با حال وهوای ايرانی بود.

نمايی از اپرای عروسکی رستم و سهراب - عکس از رضا معطريان وب شايت ايران تئاتر

نکته قابل اشاره در نمايش های اجرا شده در سال ۱۳۸۳ استاده از رسانه تلويزيون و ويدئو پروجکشن در درصد قابل توجه ای از اجراهای تئاتری بود که به عنوان يک عنصر جايگاه ويژه ای را نزد نسل جديد تئاتر ايران باز کرده است.

افتتاح تالار فردوسی ويژه اجرای دائمی اپرای عروسکی و اجرای رستم و سهراب به کارگردانی بهروز غريب پور بر اساس موسيقی لوريس چکناواريان به عنوان اولين اپرای عروسکی تاريخ نمايش ايران به کوشش بهروز غريب پور وهمکاری بنياد رودکی و مرکز هنرهای نمايشی و تالار تجربه با کوشش آتيلا پسيانی در مجموعه تئاترشهر از اتفاقات مهم تئاتری ايران در سال ۱۳۸۳ می باشد.