جواد اعرابی کارشناس تئاتر

پوستر نخستين همايش سراسری آئين های عاشورايی - برگرفته از وب سايت مرکز هنرهای نمايشی

در مراسم پايانی بخش هايی از آئين های عاشورايی و تابلوهايی از نمايش های صحنه ای اجرا شد.

مراسم با نمايش فيلم تمرين آخر ساخته ناصر تقوايی پايان يافت. مجری مراسم اصغر همت، بازيگر تئاتر و سينما بود.

پيش ازآغاز مراسم جلوی درب ورودی تئاتر شهر نوازندگان تعزيه (نوازنده ترومپت، طبال و شيپورزن) مردم را به سمت درب ورودی جلب می کردند.

در ورود به سالن کرنا نوازان لاهيجانی قبل از آغاز رسمی مراسم، مشغول اجرای برنامه بودند.
پس از ورود در سالن انتظار پرده خوانی برقراربود- تصاوير مختلفی از چهره های مثبت و منفی به شکل تخت در کنارهم نقاشی شده بود و پرده خوان با نشان دادن چهره های فرعی زشت و زيبا در باب نيکی وبدی و نفی رباخواری صحبت می کرد، تا آرام آرام وارد داستان اصلی مربوط به روايت شهيد شدن حضرت عباس و شرح ريز ماجرا شود.

تصويری از مراسم پايانی همايش

از ديگر برنامه های مراسم اختتاميه، اجرای تابلوهايی از نمايش صحنه ای غزل کفر به کارگردانی حسين مسافر آستانه، داغ پوست به کارگردانی سيروس کهوری نژاد و سه خانه کوچک به کارگردانی مهرداد رايانی مخصوص و نيز "مناقب خوانی" محمد احدی و نمايش سه کليپ از برنامه های مختلف همايش بود. اين برنامه ها در ميان سخنرانی ها و اهدای تقديرنامه های هنرمندان به اجرا در آمد که ضمن تنوع در برنامه از وقفه بين بخشهای مختلف جلوگيری می کرد.

نکته قابل توجه در اجرای تابلوهای فوق دستيابی کارگردانان به حرکات و طراحی نمايشی جديد و تلفيق آن با تعزيه بود که ظرفيت های تازه ای ازاين نوع نمايش را نشان می داد.

حسين پارسايی دبير همايش طی گزارشی ضمن تشکراز صدا و سيما و مديران آن به خاطر همکاری با همايش، از شهرداری تهران که عليرغم وعده های خود، کوچکترين همکاری ای با همايش نداشت، گلايه کرد.

اصغرهمت به پيروی از سخنان حسين پارسايی گفت که در تمام دنيا شهرداری ها از حرکت های فرهنگی – هنری حمايت می کنند و کار شهرداری تنها جمع آوری زباله و آسفالت کردن خيابان نيست؛ به ويژه که دراين همايش نام سازمان فرهنگی – هنری شهرداری مطرح بود.

سخنرانی علی نصيريان

علی نصيريان : "بايد از جنبه های تزئينی و لوکس در تعزيه پرهيز شود- چون تعزيه نمايش نيست ، روايت است."

در اين مراسم از علی نصيريان، بازيگر و کارگردان تئاتر پس از اهدای تقدير نامه های هنرمندان بخش عکس و نمايشنامه خوانی و پژوهش، تقاضا شد که سخنرانی کند.

علی نصيريان يکی از پيش کسوتان تئاتر ايران است که در زمينه نمايش های سنتی ايران و تعزيه صاحب نظر است. او ضمن تأئيد برگزاری اين همايش که سبب می شود درايام سوگواری چراغ تئاتر روشن بماند، گفت " پشتيبانی از تظاهرات نمايشی – آئينی کار حساسی است و تعزيه در زمان و مکان مشخص تأثيرگذار است، بايد از جنبه های تزئينی و لوکس در تعزيه پرهيز شود- چون تعزيه نمايش نيست ، روايت است."

آقای نصيريان با اشاره به "تکيه دولت" که بنا به دستور ناصرالدين شاه برپا شد، گفت که ناصرالدين شاه می خواست که تعزيه با نمونه برداری از اپراهای غربی اجرا شود که اين کار از تأثير تعزيه بر مخاطب کاست. چون در تعزيه نسخه خوان خود را راوی می داند نه بازيگر.

او درقياس تعزيه با اشکال ديگر عزاداری در دهه محرم گفت که تعزيه چيز ديگری است چون جذابيت کارهای نمايشی چيز ديگری است.

آقای نصيريان با اشاره به اينکه در اين همايش بيشتر هنرمندان از نسل بعد از انقلاب هستند که همايش به اين موفقی را برگزار کردند، توجه مسئولان نظام را به اين امر جلب نمود و از آنان خواست با کوچکترين ايرادی ، پتک بزرگی را بر ندارند و بر سر هنرمندان بزنند. او مسئولان فرهنگی را مستثنی کرد.

علی نصيريان در بخش ديگری از سخنان گفت که بزرگترين تبليغ نظام هنر است و به موفقيت گروههای نمايشی که در خارج از کشور برنامه داشتند اشاره کرد که چگونه سبب بهت مخاطبان خود شدند. او از اينکه به هنرمندان توهين می شود و آنها را تکفير می کنند، در صورتيکه از هنر آنها بهره جويی می کنند، گلايه کرد.

سخنان احمد مسجد جامعی

مسجد جامعی : "در تعزيه ضمن حفظ اصالت آن بايد معاصر بودنش نيز در نظر گرفته شود."

احمد مسجد جامعی وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی نيز طی سخنانی نقش عمده ايرانيان در ترويج مرام امام حسين را بيان کرد و گفت :" در سپاه مختار به فرماندهی فرزند مالک اشتر آنقدر ايرانی بود که زبان رايج سپاه عربی نبود. او اشاره کرد که علم امام حسين برای نخستين بار در زمان امام رضا در ايران برافراشته شد."

او با اشاره به سخنان علی نصيريان در باره حفظ اصالت های تعزيه، لزوم ارزيابی مجدد ظرفيت های تعزيه را يادآور شد.

آقای مسجد جامعی افزود: "از ۱۵۰ سال پيش تا به حال نسخه خوانی تعزيه تغييری نکرده است و با اشاره به سه هزار نسخه تعزيه در واتيکان گفت در صورتيکه تا پيش از آن در دوره ههای مختلف با توجه به زمان خود ضمن حفظ روح اصلی تعزيه، دچار تحول بوده است."

آقای مسجد جامعی گفت: "ضمن حفظ اصالت تعزيه، معاصر بودن آن نيز بايد در نظر گرفته شود."

تقدير از هنرمندان

در طول مراسم از هنرمندان در بخشهای عکس، نمايشنامه خوانی و پژوهش، آئين های عاشورايی، نمايش صحنه ای و نمايش صحنه ای تقدير شد.

همچنين از حسين مسافر آستانه به خاطر تلاش و فعاليت مستمرهنری در زمينه عاشورا تقدير ويژه به عمل آمد.