لادن پارسی

فيلم مارمولک طی چهار هفته نمايش تقريبا هشتصد ميليون تومان فروش داشت

اين دست اندرکاران بنا به جايگاه شغلی خود، از منظر تهيه کننده، سينمادار، کارگردان و بازيگر مشکلاتی را مطرح می کنند که در ظاهر متفاوتند، اما شايد سرچشمه يکی باشد.

مشکل برگشت سرمايه

تهيه کنندگان به تناسب نقش و تعداد توليدات خود در سينمای ايران از ورشکستگی و شکست های اقتصادی به دليل عدم استقبال مردم از فيلم های ساخته شده در يکی دو سال اخيرسخن می گويند.

گروهی ديگر از تهيه کنندگان فيلم های هنری يا به تعبير وزارت ارشاد فيلم های خاص هستند، از وضعيت نمايش عمومی فيلم های خود گله دارند.

با استقبال وسيع مردم از فيلم های کما و بوتيک در نوروز، مارمولک در اواسط بهار و اين روزها از فيلم مهمان مامان، گروه نخست تهيه کنندگان اين امر را ناشی از تبليغات گسترده تلويزيون می دانند و کم و بيش گفته می شود اگر آگهی فيلم های ديگر هم به اين وسعت و شدت از تلويزيون پخش شود، حتما در فروش آنها هم تاثير خواهد گذاشت.

سال گذشته نيز به رغم نگرانی و وحشت از گريزانی مردم از سينمای ايران در کمال ناباوری چند فيلم کمدی ( توکيو بدون توقف، عروس خوشقدم و دنيا ) بی سرو صدا خوب فروختند.

اين استقبال چشمگير می تواند دليلی قاطع برای رد عدم برگشت سرمايه تهيه کنندگان باشد.

مشکلات سينمادارها

پوستر تبليغاتی فيلم کما

از بسياری از آنها خواسته شده تا سينمايشان را به دو و گاه حتی سه سالن تفکيک کنند، در حالی که فيلمی برای نمايش به آنها داده نمی شود و از همه مهمتر اختيار انتخاب فيلم برای نمايش از آنها سلب و به شورای صنفی نمايش محول شده است.

به گفته سينمادارها شورای صنفی ( که وابسته به خانه سينما است ) فيلم و مدت نمايش آن را برای سينمادارها تعيين می کند. و اين مهمترين مشکل فعلی سينمادارهاست، چراکه آنها عمده ترين دليل خالی بودن سالن های سينمای خود را ناشی از اين مسئله می دانند.

مجيد شهيدی رئيس انجمن مديران سالن های سينما و مدير سينما اروپا واقع در خيابان جمهوری ضمن اشاره به تعطيلی چند سينمای تهران به دليل عدم حمايت و پايين بودن سقف فروش، گفته است تا زمانی که اکران فيلم ها زير نظر وزارت ارشاد بود، سينماهای ضعيف مورد حمايت واقع می شدند. اما شورای صنفی نمايش قانونی وضع کرده که به شدت به ضرر سينمادار است. به عنوان مثال وقتی فيلمی کشش فروش ندارد، اگر صاحب فيلم و سينمادار توافق کنند که فيلم را از پرده بردارند، شورای صنفی با استدلال حمايت از فيلم به سرعت با اين توافق مخالفت می کند.

آقای شهيدی و ديگر سينماداران مناطق مرکزی و جنوبی تهران می گويند به تجربه دريافته اند که فيلم های خاص، سنگين وهنری در آن مناطق مخاطب ندارد، اما شورای صنفی آنها را به نمايش چنين فيلم هايی آن هم به مدت طولانی ملزم می کند.

شهيدی ضمن تاييد مشکل اکران به نقش دفاتر پخش اشاره می کند و می گويد" دفاتر پخش به سينماهای ضعيف اصلا فيلم نمی دهند. خيلی راحت می گويند به چه دليل بايد ۷۰۰ هزار تومان برای چاپ کپی هزينه کنند و به سينمايی فيلم بدهند که ۲۰۰ هزارتومان پورسانت می خواهد بپردازد. شايد هم حق داشته باشند، ولی آنها از طرف ارشاد وام می گيرند و حمايت می شوند، بعد فيلم خود را به رسانه های تصويری، تلويزيون و هواپيمايی می فروشند و خارج از کشور هم اکران دارند. آنها هر طوری هست هزينه فيلم را در می آورند. اين وسط فقط سينمادارها ضرر می کنند."

پرويز حاج حسن مدير سينما جی هم می گويد" ما برای برداشتن فيلم از روی پرده هيچ اختياری نداريم و بايد برای سالن خالی فيلم نشان بدهيم. الان دو سال است با اين وضعيت با ريزش تماشاچی مواجه شده ايم."

عدم نمايش فيلم های هنری که به فيلم های خاص و نفروش مشهورند دغدغه تهيه کننده و کارگردان آن فيلم است و نمايش آنها در سينماهای مرکز و جنوب شهر دغدغه سينمادارها.

اجزای صورت مسئله

پوستر تبليغاتی فيلم بوتيک

عليرضا داودنژاد تهيه کننده و کارگردان سينما که در کارنامه خود فيلم های پرفروش و نفروش را تواما دارد، چندی پيش در مصاحبه ای در مورد وضعيت نمايش فيلم ها گفته است:" با يک سری تصميم گيری های موضعی و صنفی اداری شرايطی پيش می آيد که بخشی از ظرفيت های نمايشی و مدت اکران مهم ترين فيلم های ارزشمند و مورد علاقه مردم در اکران گرفته شده و صاحبان فيلم ها برای جبران اين صدمه مجبور می شوند امتيازهايی به همان نهادها و بنيادهايی که به طور مستقيم و غير مستقيم در اين نوع تصميم گيری ها دست دارند واگذار کنند و در نتيجه ما نمی توانيم در يک شرايط طبيعی و منطقی به فعاليت و کار خود ادامه دهيم."

آنچه از اسفند سال گذشته تاکنون در سينمای ايران رخ داده قابل تامل است. با حذف آگاهانه فيلم مارمولک از اين چرخه، آيا فروش فيلم بدون تبليغ بوتيک، فروش چند صد ميليونی فيلم کما و فروش چشمگير مهمان مامان را می توان به آشتی گروه هايی از مردم با سينما تعبير کرد؟

يکی از بزرگترين و مخرب ترين آفتهای سينمای ايران وابستگی مستقيم و غير مستقيم آن به دولت، نهادها و بنيادهاست. تا وقتی در دو سوی اين وابستگی افرادی از هم منتفع می شوند و تا زمانی که اهل سينما چوب زير بغل خود را کنار نگذاشته و روی پا خود نايستاده و تشکل های صنفی مستقل خود را راه اندازی نکرده اند، امکان استقلال و رفع مشکلات سينمای ايران ديرياب و دور خواهد بود.