'پیشاجرائی برای مراسم اعدام' در آپارات
این هفته در آپارات فیلم 'پیشاجرائی برای مراسم اعدام' ساخته بهمن طاووسی بهنمایش درمیآید.
درباره فیلم
یک عکس فقط یک عکس نیست. ثبت تاریخ است ولی بعضی عکسها خودشان تاریخسازند. سندی از اتفاقهاییاند که ممکن است وقوعشان انکار شده باشد. ازاین نمونه عکسها که منجر به تحولات اجتماعی، تغییرات و جابهجاییها در کشورهای مختلف و در حوادث مهم جهانی بوده، کم نیست. عکسهایی که حتی در پایان دادن به جنگها و بحرانهای بینالمللی هم نقش داشتهاند. اما اینها فقط عکسهاییاند که شانس دیده شدن پیدا کردهاند. عکسهایی که خالقانشان شجاعانه آنها را در معرض دید جهان میگذراند و عکسهایی که شانسی برای دیده شدن در رسانهها پیدا میکنند. در ایران عکاسان خیلی خوبی بودهاند و هستند که بسیاری از رخدادهای مهم این سالها را هنرمندانه ثبت کردهاند. یکی از این عکسهای مهم تاریخ ایران که جایزه پولیتزر عکاسی را در سال ۱۹۸۰برای گیرندهاش به همراه داشت و تبدیل به یکی از نمادهای عکاسی یک دوران شد، عکسی بود که از یک مراسم اعدام گروهی در سنندج گرفته شد. عکاس این عکس جهانگیر رزمی بود. این عکس که در همان زمان منتشر شد و تا مدتها تیتر روزنامههای جهان شده بود، ثمرهٔ همراهی جهانگیر رزمی با شیخ صادق خلخالی در ۵ شهریور ۱۳۵۸، در سفر به استان کردستان بود . آقای رزمی توانست عکسهای تکان دهنده واسناد معتبری از تیرباران عدهای از مخالفین کُرد در آن زمان را بگیرد. یکی از این عکسها منتشر و معروف شد اما عکاس از بیم جانش نتوانست خود را صاحب آن عکس معرفی کند و نزدیک به ۲۶ سال او تنها برنده ناشناس جایزه پولیتزر در تاریخ ۹۰ ساله این جایزه بود، تا آنکه سرانجام در سال ۲۰۰۶ میلادی نام آقای رزمی به عنوان عکاس عکس 'جوخهٔ آتش ' مطرح شد. بهمن طاووسی فیلمساز مقیم کانادا سعی کرده در این فیلم با بازسازی این واقعه در یک تابلو بار دیگر این موضوع را در شکلی متفاوت مطرح کند.
ویژگی فیلم
بهمن طاووسی کارگردان 'پیشاجرائی برای مراسم اعدام' در این فیلم با نگاهی کاملا فرمالیستی یا شکلگرایانه سعی کرده بود، با بهکارگیری یک شیوه بیان و زیباییشناسی متفاوت و ساختاری کمتر تجربهشده در سینمای مستند ایران، از یک زاویه دیگر اهمیت این عکس و تاثیرش را ثبت کند.
فیلم به نوعی یک پشتصحنه خوشساخت از یک 'هنر-اجرا ' یا پرفورمنس آرت بر پایه عکس جهانگیر رزمی است که با سبک و سیاق کارگردان فیلم که ظاهراً کارگردان اصلی نمایش را همراهی میکند، ساخته شده است. فیلم وارد تجربه زندگی شرکتکنندگان در این نمایش میشود و داستانهایی گاه مشابه و گاه متفاوت را از زبان آنها بیان میکند.
درباره کارگردان
بهمن طاووسی فیلمساز مقیم کانادا متولد ۱۹۸۴ در تهران است. او کارش را از هفده سالگی با روزنامهنگاری و نقد فیلم شروع کرده و با نشریاتی همچون شرق، کارنامه و نقد سینما همکاری داشته است. در همین زمان او به فیلمسازی روی میآورد و سه فیلم کوتاه در ایران میسازد. او در سال ۲۰۰۶ به کانادا مهاجرت میکند و از سال ۲۰۱۱ به صورت حرفهای در صنعت فیلمسازی این کشور فعالیت میکند. اولین فیلم او در کانادا 'جمهوری ا ' نام دارد که در سال ۲۰۱۱ ساخته شده است. او فیلم 'پیشاجرائی برای مراسم اعدام' را در سال ۲۰۱۳ ساخته است که در جشنوارههای مختلفی بهنمایش درآمده و نظرات موافق بسیاری را نیز جلب کرده است. آقای کاووسی هماکنون مشغول ساخت اولین فیلم بلند داستانی خود در کشور بولیوی است.
نگاه کارگردان
دو نکته در خصوص فیلم؛ سیاست و جهانشمولی
سیاست
به دفعات در نمایشهای بینالمللی فیلم با معترضانی روبرو شدم که داخل سالنهای نمایش شدند، به پخشِ بیانیه علیه فیلم و فیلمساز پرداختند، و بعضا جلسه نمایش را مختل کردند. این اتفاق به خصوص دو بار در تورنتو ( یک بار در جریان فستیوالهات داکز) افتاد. اعتراض ایشان این بود که فیلم تاریخ سیاسی پشت عکس را تقلیل میدهد. حقیقت این است که من به عنوان یک فیلمساز به سیاست فقط به عنوان یک حوزه فرهنگی، یک جهان فرهنگی یا نوعی نظم نمادین، علاقه مند بودهام. من هرگز خودم را فیلمسازی سیاسی ندیدهام، هرگز به تم و موضوع سیاسی در فیلم علاقهای نداشتهام، به کنشگری سیاسی در فیلم و سینما توجهی نداشتهام، با اینحال، با این فیلم و به مناسبت این عکس، با حواشی برخورد کردم که بعضا غافلگیر کننده بود. گرچه توضیح و شرح ' قصد ' آدمی در خصوص ساخت فیلم کاری است کمابیش عبس، کاری که معترضان از من به کرّات خواستند انجام دهم، اما احتمالا میتوان در چند جمله و به اجمال اشارهای کنم به دغدغه خاطرم موقع ساخت فیلم.
جهانشمولی
من به سینما اغلب به عنوان زبانی یونیورسال و جهانشمول نگریستهام. نه به این خاطر که چنان عام و فراگیر و جهانی است که هر فرهنگی دراَش فرصت بازنمایی مییابد، بیشتر به این خاطر که به قول برسون ما همه بهطرزی مساوی در کشور سینما بیگانه و غریبه هستیم. به عنوان ایرانی، یا ایتالیایی، یا فرانسوی، همه به یک میزان در این کشور بیگانه هستیم, باز به قول برسون به این خاطر که 'زبان آن را نمیدانیم '. بهعنوان فیلمساز من تلاش کردم این خاصیت جهانشمولی در سینما را با یک وضیعت تاریخی پیوند بدهم و این دو را در جریان بازسازی عکس جهانگیر رزمی موضوع آزمون و خطا قرار دهم. تاکید میکنم، قصد من الزاماً تجربه در فضای 'چند فرهنگی ' یا نئو لیبرال کانادا نبوده است، بیشتر به امکان جهانشمولی که در خود سینما هست علاقه داشتم و خواستم آن را در بطن یک موقعیت تاریخی ،عکسِ رزمی، بسنجم. در این فیلم بازیگرانی از چند قاره در جریان بازسازی عکس شرکت میکنند و هر یک بعضا داستان شخصی یا تاریخی خود را وارد این تجربه میکند، مثل پناهنده اهل زیمباوه، آفریقای جنوبی یا الجزایر در فیلم. این تجربه واکنشهای متفاوتی برانگیخت همانطور که پیشتر آمد، اما میان این همه شاید واکنش یکی از بستگان قربانیان داخل عکس در خطاب به معترضان به فیلم، برای من واجد ارزشی بیشمار است. خواهر قربانی به دفاع از روح تجربهگرای فیلم پرداخت و به باورش به اختیار و آزادی فیلمساز در ارایه بازنمایی خود از عکس. عکس جهانگیر رزمی را من پیشتر در فیلم کوتاه دیگری استفاده کرده بودم. عکس من را به یاد 'سوم می ' گویا انداخته بود و در دل این شباهت پرسشهای متعددی برایم پیش آمد که برخی از آنها را خواستم در فیلم بعدی مطرح کنم. فیلم را به یاد و خاطره برادرم، نخستین آموزگار و راهنمایم، تقدیم کردم که در جریان تدوین فیلم از میان ما رفت.
درباره کارشناس برنامه
فرید اسماعیلپور فیلمساز، پژوهشگر و دانشجوی مقطع دکترای سینما در دانشگاه سوربن فرانسه است. فعالیت سینمایی خود را در نوجوانی با تحصیل در دورههای آموزش فیلمسازی انجمن سینمای جوانان ایران و ساخت فیلمهای کوتاه تجربی آغاز کرد. پس از آن او کوشید تا با ساخت سه فیلم مستند درباره موسیقی فولکلور خراسان و یک فیلم درباره شیخ احمد جامی، صوفی و شاعر قرن ششم (مجموعه فرهنگ فولکلوریک خراسان)، سهم خود را در حفظ و انتقال این فرهنگ ایفا کند. وی تاکنون هشت فیلم مستند و چهار فیلم کوتاه داستانی و تجربی در کارنامه خود دارد. بعضی از فیلمهای او عبارتند از: 'نوایی '، 'ژنده پیل '، 'نیمکت سنگی '، 'آوریل بیرحمترین ماههاست ' و 'نامه ایرانی '. اسماعیلپور در کنار فیلمسازی به عنوان نویسنده و مترجم با نشریههای سینمایی همکاری میکند و به تازگی کتاب 'پیدایش سینمای مولف ایران، ابراهیم گلستان ' از وی به زبان فرانسه در پاریس منتشر شده است
گفتگوی آپارات
گفتگوی آپارات با بهمن طاووسی کارگردان و فرید اسماعیلپور پژوهشگر فیلم درباره فیلم 'پیشاجرائی برای مراسم اعدام' را اینجا ببینید.
زمان پخش برنامه آپارات به وقت ایران:
جمعه ساعت ۲۱:۰۰ ایران
شنبه ساعت ۱۱:۰۰ صبح ایران
یکشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران
سهشنبه ساعت ۱۵:۳۰ایران
چهارشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران
و پنجشنبه ساعت ۱۱ شب اروپای مرکزی
آرشیو برنامه های آپارات
برای دسترسی به صفحات برنامههای گذشته آپارات روی اینجاکلیک کنید.
مشاهده برنامه از طریق وبسایت بیبیسی فارسی
این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وبسایت بیبیسی فارسی
و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بیبیسی فارسی در کانال بیبیسی فارسی در یوتیوب نیز قابل مشاهده است.
آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: [email protected]
آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/aparatonbbc
می توانید از طریق پنجره زیر هم با ما تماس بگیرید:
