'۲۰ انگشت' در آپارات

این هفته در آپارات فیلم '۲۰ انگشت' ساخته مانیا اکبری به نمایش در‌می‌آید.

درباره فیلم

جامعه ایرانی، جامعه‌ای پر از تابوها یا ممنوعه‌ها درباره روابط بین زن ومرد است. فیلم '۲۰ انگشت' ساخته مانیا اکبری که در سال ۱۳۸۳ تولید شده، از جمله قدم‌هایی است که در سینمای ایران برای طرح این مسائل ممنوعه برداشته شده است، یک فیلم خاص و متفاوت.

ویژگی فیلم

'۲۰ انگشت' یک فیلم اپیزودیک و محصول دوران سینمای دیجیتال است. این فیلم از هفت بخش و یا اپیزود تشکیل شده و در آن فیلم‌ساز در هفت گفتگوی بلند و بی‌انقطاع ، هفت موضوع مناقشه‌برانگیز در رابطه زن و مرد در جامعه ایرانی را مطرح کرده است. فیلمی که داستان و شخصیت‌هایی به شیوه مرسوم ندارد و در آن مرد یا زن در واقع بخش‌هایی از خودشان را بازی می‌کنند.

این فیلم به لحاظ محتوا و موضوع و مسائل طرح شده، خیلی بی‌باکانه و خط قرمزشکن در چارچوب سینمای ایران است و مسائلی مطرح می‌کند که کمتر فیلم‌سازی به سراغش می‌رود . از طرف دیگر از لحاظ ساختار سینمایی روش خاصی را در پیش گرفته است: نماهای طولانی و بدون قطع در قاب بسته و در پس‌زمینه‌های متحرک.

درباره کارگردان

مانیا اکبری متولد ۱۳۵۳ در تهران است. وی کار هنری‌اش را با نقاشی آغاز کرده است . نام او اولین بار با حضور در فیلم 'ده' عباس کیارستمی اسمش به عنوان بازیگر بر سر زبانها افتاد. او سپس به ارائه آثارش در قالب ویدئو آرت پرداخت و پس از آن با ساخت فیلم‌های سینمایی متفاوتی هم چون 'بیست انگشت' ، ' ده به اضافه چهار' و 'یک دو یک' خودش را به عنوان یک فیلم‌ساز متفاوت در این حرفه مطرح کرد . فیلمهای او در بسیاری از جشنواره‌های بین المللی معتبر دنیا به نمایش در آمده‌اند و برای وی جوایزی هم به همراه آورده‌اند، از جمله او جایزه افتخاری اولدنبرگ ۲۰۱۴، بهترین فیلم بخش دیجیتال جشنواره فیلم ونیز ۲۰۰۶، جایزه ویژه داوران نانت ۲۰۰۷ و بهترین کارگردان و بهترین فیلم کرالا ۲۰۰۷ ؛ بهترین فیلم و بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم بارسلونا ۲۰۰۷ را دریافت کرده است. مروری بر اثار او در مرکز انستیتو فیلم لندن در سال ۲۰۱۳ و همین‌طور در مرکز انستیتو فیلم دانمارک در سال ۲۰۱۴ و در جشنواره بین‌المللی فیلم اولدنبرگ در طی سه سال اخیر برگزار شده است. او همچنین نمایشگاه های متعددی در گالری هایی مانند تیت مدرن در لندن داشته است. اولین فیلم مستند داستانی او بعد از اقامت در لندن 'زندگی شاید ' است که محصول مشترکی است بین او و مستند ساز بریتانیایی مارک کازن که در فستیوالهای متعددی از جمله کارلو ریواری و فریبورگ و اسیا پاسفیک شرکت داشته و نامزد بهترین فیلم در این فستیوال‌ها بوده است. موضوع آخرین فیلم او 'یک ماه برای پدرم 'خاطرات بدن وی است در تقابل با ابجکت‌ها و فضایی جدید که به‌صورت نامه‌های سینمایی با هنرمند انگلیسی که از زبان و فرهنگ متفاوتی است داکلاس وایت روایت شده و در مراحل تدوین است. این فیلم به نوعی گفتگو بین دو بدن و فرهنگ متفاوت است. از مانیا اکبری قبل‌تر فیلم '۳۰ دقیقه مانده به ۶ صبح' در آپارات به نمایش در آمده است. او هم اکنون در لندن کار و زندگی می‌کند.

نگاه کارگردان

- به هر حال هر انسانی مجموعه‌ای از تجربیات دارد که اگر این تجربیات و ایده‌ها که می‌توانند تجربه شخصی باشند و یا تجربه دیگری، پتانسیل عمومی شدن داشته باشند و بتوانند عمومیت پیدا کنند، طوری که مخاطب در پاره‌ای از آن احساس هم‌ذات‌پنداری کند، مسلما امکان به تصویر کشیده شدن هم دارند. بنابر‌این نمی‌توانم مرزی بین تجربه شخصی و تجربه دیگری در این فیلم تشخیص بدهم.

- لحظات مرده‌ای در زندگی روزمره وجود دارد که یکی از دغدغه‌های من این است که به این لحظات مرده در کادر سینما یک معنا و یک حیات دیگر ببخشم.

- تله‌کابین برای من یک نمادی است از ساختار قصه‌ام که هر کدام جدا جدا به یک نخ و بند وصل هستند. تک‌تک اپیزودها همان کابین‌های تله‌کابین هستند که در حالی که جدا هستند به یک نخی وصل هستند. امکان پرتاب شدن و قطع شدن ندارند، قصه‌ها می‌توانند همدیگر را به حرکت وادارند و در همان حال به صورت مجزا قابل فکر باشند.

- خودم به طور کل نگران طولانی شدن نماها و یا ایجاد فاصله با مخاطب نیستم. زیرا دور و یا نزدیک شدن به یک مفهوم می‌تواند ایجاد سوال 'چرا ' کند. نگران فاصله و تعلیق بین مخاطب و حتی تولیدکننده و یا خود محصول نیستم و بعضی جاها این را نوعی دعوت غیر مستقیم می‌دانم.

- من اسم همه این کارهایم را گذاشته‌ام 'سینما درمانی '. راه نجات من حداقل برای من همیشه هنر و در اینجا سینما بوده است.

درباره کارشناسان برنامه

محمد عبدی منتقد فیلم متولد ۱۳۵۳ در تهران و مقیم بریتانیا است. فعالیت حرفه‌ای او در نوشتن نقد و مطالب سینمایی از سال ۱۳۶۹ شروع شده است. وی از آن سال به عنوان منتقد سینمایی و هنری با بسیاری از نشریه‌ها و رسانه‌های ایران و خارج از ایران همکاری داشته است و در اواخر دهه هفتاد سردبیر مجله 'هنر هفتم' بوده است. از وی تاکنون هشت کتاب در زمینه فیلم ، نقد فیلم و گفتگو با سینماگران و هنرمندان به چاپ رسیده است.

نگاه کارشناس

- مانیا از ابتدا این قرارداد را با مخاطب می‌گذارد که دارد کار متفاوتی می‌کند. از این لحاظ کارهای او را می توان در چارچوب فیلم‌های تجربی تقسیم‌بندی کرد.

اولین کاری که می کند این است که دوربین را ثابت می‌گذارد و شخصیتها در نمای درشت با یکدیگر گفتگو می‌کنند. این کار خطرناکی است که قدرت تنوع تصویری را از کارگردان می‌گیرد و فیلم متکی می‌شود به دیالوگ.

تصویر ثابت از صورت آدمها گاه می‌تواند بسیار خسته‌کننده باشد. این گاه در طول فیلم که بازی‌گران بازی و یا دیالوگ کم می‌آورند، اتفاق می‌افتد. این شیوه‌ای که مانیا استفاده می‌کند برای نزدیک شدن به سینمای مستند و این شیوه‌ای که فیلم‌ساز خود را در فیلم بیان می‌کند می‌تواند با این ساختار هماهنگ باشد ولی این‌که آیا مانیا در این کار موفق بوده یا نه موضوع دیگری است.

- ما در فیلمهای سینمای جهان شاهد نماهای طولانی هستیم که در لانگ شات و با حرکت دوربین اتفاق می‌افتد که تواما بیننده را شدیدا به خود جذب می‌کند ولی اتفاقی که در '۲۰ انگشت' مانیا اکبری خود‌آگاه و ناخود‌آگاه می‌افتد، این است که نماها اکثراً ثابت هستند که این باعث می‌شود که عملا اتفاقی در قاب نمی‌افتد و دست و پای کارگردان بسته می‌شود و در نتیجه فیلم تبدیل به فیلمی می‌شود متکی به دیالوگ. حالا جاهایی که بداهه است، این جذاب‌ترش می‌کند و آنجایی که کارگردان خودآگاه می‌شود و می‌خواهد پیامی به مخاطب بدهد، به نظر من مشکل‌دارش می‌کند.

- مانیا یک کاری را با این فیلم شروع کرده و یا شاید از قبل از این با فیلم ' ده ' عباس کیارستمی این موضوع با مانیا شروع شده است. این نوعی خود‌درمانی است که می‌تواند نقطه قوتش باشد و یا نقطه ایرادش باشد. این به این ربط دارد که چقدر می‌تواند از خودش بیرون بیاید و آدمهای دیگر را ببیند و یا این که نمی‌تواند بیرون بیاید و در خودش می‌ماند.

درباره کارشناس برنامه

داریوش برادری روان‌درمانگر ساکن آلمان، متولد ۱۳۴۱ در ایران و فارغ‌التحصیل کارشناسی‌ارشد روانشناسی از دانشگاه گوته شهر فرانکفورت است.

از وی مقالات متعدد و کتبی در زمینه روانشناسی و نقد فیلم به فارسی به چاپ رسیده است که 'از بحران مدرنیت تا رقص عاشقان و عارفان زمینی ' از آن جمله است.

نگاه کارشناس برنامه

- فیلم چالش‌برنگیز است . برای همین بین ما بحث ایجاد شده است چون موضوع جذابی دارد. جامعه ما امروز در یک بحران عمیق عشقی، زناشویی و جنسی قرار دارد که ما از یک طرف چیزهای مدرن را می‌خواهیم و از یک طرف با چارچوبهای سنتی چه از بیرون و چه از درون مواجه هستیم. از این طرف فیلم جسورانه است چون فیلمساز بیان وضعیت خودش را می‌کند و هم نماینده‌ای از یک بیان اجتماعی است.

- اگر ما فقط به میزان بحران‌ها در ایران از طلاق گرفته تا خشونت جنسی گرفته تا روابط زن و مرد نگاهی بیندازیم، تکه‌هایی از آنها در این فیلم هست. از این فیلم جذاب است و باعث طرح سوال می‌شود.

- خانم اکبری در این فیلم با این‌که از دید یک زن به مسئله نگاه می‌کند و گاه ممکن است واکنشی خشماگین به مسئله که خود نیز بخشی از آن است داشته باشد ولی قصد دارد طرح سوال کند و قصد ندارد که تصویر وحشتناکی از مرد ایرانی ارائه دهد و خوشبختانه دچار حالت سیاه سفیدی نمی‌شود.

گفتگوی آپارات

گفتگوی آپارات با مانیا اکبری کارگردان، محمد عبدی منتقد فیلم و داریوش برادری روان‌درمان‌گر درباره فیلم 'بیست انگشت' را این ببینید.

زمان پخش برنامه آپارات :

جمعه ساعت ۲۱:۰۰ ایران

شنبه ساعت ۱۱:۰۰ صبح ایران

یکشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران

سه‌شنبه ساعت ۱۵:۳۰ایران

چهارشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران

پنج‌شنبه ساعت ۱۲:۰۰ شب اروپا

آرشیو برنامه های آپارات

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی اینجاکلیک کنید.

آرشیو صفحه‌های آپارات

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب نیز قابل مشاهده است.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: [email protected]

آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/aparatonbbc

می توانید از طریق پنجره زیر هم با ما تماس بگیرید: