در پی افزایش تنش‌ها، آمریکا و اتحادیه اروپا خواستار خویشتن‌داری «حداکثری» کوزوو و صربستان شدند

موانع

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، موانعی در راه‌های اصلی شهر عمدتا صرب‌نشین میتروویکا ایجاد شده است

در پی افزایش تنش میان صربستان و کوزوو، ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا خواستار خویشتنداری «حداکثری» این دو کشور شده‌اند.

کشورهای اروپایی و آمریکا از این دو کشور خواسته‌اند از «تحریک و تهدید» یکدیگر پرهیز کنند.

در عین حال پس از مسدود شدن جاده‌ها در منطقه مرزی صربستان، پلیس کوزوو راه اصلی مواصلاتی در مرز این دو کشور را بسته است.

آلبین کورتی، نخست وزیر کوزوو می‌گوید زمان برای نیروهای حافظ صلح ناتو در کوزوو برای برداشتن این موانع رو به پایان است.

اتفاقات اخیر در حالیست که اخیرا ارتش صربستان گفته است در «بالاترین سطح آمادگی رزمی» خود قرار دارد.

الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهوری صربستان، می‌گوید که «همه اقدامات را برای محافظت از مردم خود و صربستان انجام خواهد داد».

به دنبال بعضی گزارش‌ها رسانه‌های صربستان درباره اینکه کوزوو در حال تدارک «حمله» به مناطق صرب‌نشین در شمال کوزوو است، صدای تهدید بلندتر از همیشه شده است.

دولت کوزوو در مورد این اتهامات اظهار نظری نکرده اما قبلا آقای ووچیچ را متهم کرده بود که برای ایجاد مشکل دست به «بازی» زده است.

کوزوو که اکثریت جمعیت آن آلبانیایی تبار است ، پس از جنگ در سال‌های ۱۹۹۸-۱۹۹۹ از صربستان جدا شد؛ نه صربستان و نه صرب‌های کوزوو آن را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت نمی‌شناسند.

بلگراد کوزوو را به توطئه برای «تروریسم علیه صرب‌ها» در مناطقی متهم می‌کند که حدود ۵۰۰۰۰ صرب در آن زندگی می‌کنند.

در مقابل، کوزوو می‌گوید که بلگراد حامی «شبه‌نظامی‌هایی» است که در ۱۰ دسامبر در مناطق اکثریت صرب‌نشین شمال کوزوو موانعی در مسیرهای ارتباطی اصلی ایجاد کردند.

بلگراد در روزهای اخیر پس از گزارش‌های ضد و نقیض درباره یک حادثه تیراندازی که در آن به کسی هم آسیب نرسیده، ارتش خود را در مرز افزایش داده است.

گزارش‌های بلگراد مبتنی بر ادعای صرب‌های کووزو است که گفته‌اند مورد حمله قرار گرفتند، اما مقامات کوزوو در پریشتینا این ادعا را رد کرده‌اند.

با این وجود، به نظر می‌رسد صربستان از این گزارش‌ها برای توجیه تشدید حضور نظامی خود در مرز استفاده می‌کند.

تا کنون، خصومت به تبادل کلمات تند محدود شده است هرچند روز دوشنبه، صربستان ارتش خود را در حالت آماده باش جنگی قرار داد.

کوزوو هشدار داده است که اگر نیروهای حافظ صلح ناتو موانعی را که صرب‌ها در جاده‌ها ایجاد کردند برطرف نکند، آن‌گاه اوضاع را خود به دست خواهد گرفت.

ناتو که حدود ۳۷۰۰ نیروی حافظ صلح در کوزوو دارد، از همه طرف‌ها خواسته است از اقدامات تحریک‌آمیز خودداری کنند.

برای سال‌ها، نیروهای حافظ صلح ناتو نقش مهمی در تضمین صلح ایفا کرده‌اند.

اتحادیه اروپا که ماموریت نظارت بر حاکمیت قانون در کوزوو دارد، هشدار داده است که حمله به پلیس اتحادیه اروپا یا اقدامات مجرمانه را تحمل نخواهد کرد.

این وضعیتی نگران‌کننده و قابل انفجار است.

تنش بین بلگراد و پریشتینا پس از اعلام استقلال یک جانبه کوزوو از صربستان در سال ۲۰۰۸ گاه افزایش و گاه کاهش داشته است.

اما تنش در چند ماه گذشته بسیار شدید بوده و صرب‌های کوزوو تمام همکاری خود را با مقامات کوزوو لغو کرده‌اند.

ماشه بحران کنونی بر سر پلاک خودرو چکانده شد. دولت کوزوو از صرب‌ها خواست که پلاک‌های خودرو را که از صربستان گرفته‌اند تحویل دهند و پلاک‌های "جمهوری کوزوو" را جایگزین آن کنند.

برای هر دو طرف، این پلاک‌ها جنبه نمادین قابل توجه دارد.

برای پریشتینا، این موضوع تاکید بر حاکمیت کوزوو است و برای صرب‌های کوزوو، پلاک‌ها نشان دهنده هویت آنهاست و فقط تعداد انگشت شماری از آنان قبل از پایان مهلت، پلاکشان را عوض کردند.

طرح کوزوو برای جریمه متخلفان باعث استعفای گسترده صرب‌ها از تمام نهادهای دولتی کوزوو شد که شامل بیش از ۶۰۰ افسر صرب‌تبار بود که آرم خود را تحویل دادند.

توافق سازش با میانجیگری اتحادیه اروپا در مورد پلاک‌ها آنها را متقاعد به بازگشت نکرده است. در عوض، بلگراد اصرار دارد که کوزوو باید به تعهدی که در توافقنامه بروکسل در سال ۲۰۱۳ گنجانده شده عمل کند که در آن خودمختاری محدود به صرب‌ها داده شده تا از طریق انجمنی از شهرداری‌های دارای اکثریت صرب‌تبار اجرایی ‌شود.

اتحادیه اروپا از پریشتینا خواسته است تا این انجمن را ایجاد کند. اما آلبین کورتی، نخست وزیر کوزوو، قاطعانه با این خواسته مخالف است. او معتقد است که این امر منجر به ایجاد یک کشور دولت درون دولت می‌شود که صربستان آن را کنترل می‌کند.

بدون هیچ نشانه ای از پیشرفت دیپلماتیک، سنگرها زمانی برپا شدند که یک مامور پلیس سابق صرب‌تبار به ظن حمله به نیروهای کوزوو تحت تعقیب قرار گرفت.

گذرگاه‌های بین شمال کوزوو و صربستان مسدود شده است و صبح روز سه‌شنبه، موانع جدیدی برجاده‌های میتروویچا، بزرگترین شهر صرب‌نشین کوزوو ایجاد شد.

کوزوو صربستان را متهم کرده است که به دستور مسکو، با ایجاد مشکل در بالکان می‌کوشد توجه جهانیان را از جنگ در اوکراین منحرف کند.

نمایندگان ویژه ایالات متحده و اتحادیه اروپا هفته‌ها را به رفت و آمد دیپلماتیک بین دو طرف اختصاص داده اما هنوز نتوانسته‌اند طرفین را به پای میز مذاکره بکشانند.

نیروهای حافظ صلح ناتو با درخواست‌های بلگراد برای محافظت از صرب ها و همچنین درخواست‌های پریشتینا برای برچیدن موانع روبرو هستند.

درخواست اتحادیه اروپا برای حداکثر خویشتنداری لحنی حاکی از اندکی نومیدی داشت.

ممکن است زمان جشن کریسمس و فصل آشتی باشد اما در این ماجرا، اثر چندانی از حسن نیت نیست.