«ما به بولسونارو رای خواهیم داد زیرا او خداست»

کتی واتسون، بی‌بی‌سی آمریکای جنوبی، در رسیف

آیا رئیس‌جمهور فعلی، ژاییر بولسونارو – چنان‌که حامیان‌اش ادعا می‌کنند – رهبری بزرگ است یا کسی است که از دموکراسی بیزار است. 

ژايیر بولسونارو هر جا می‌رود دوست دارد آشوب و جنجال به پا کند – ولی کمتر کسی انتظار داشت در شب تدفین ملکه الیزابت دوم چنین کاری بکند. وقتی که رهبران جهان برای ادای احترام به خاطر درگذشت ملکه به بریتانیا پرواز می‌کردند، بولسونارو فرصت را برای تبلیغاتش مغتنم دید. 

سوگواران بریتانیایی او و حامیان‌اش را متهم به بی‌حرمتی در ایام سوگواری کردند، اما او تغییری در رفتارش نداد. 

او از بالکن اقامت‌گاهش در برزیل خطاب به حاميان‌اش گفت: «ما در مسیر درستی قرار داریم» و گفت که برزیل بر سر قانونی کردن سقط جنین یا مواد مخدر بحث و گفت‌وگو نمی‌کند که با تشویق جمعيت مواجه شد. و اين شعار را که بسیار نقل شده تکرار کرد: «خدا، وطن، خانواده و آزادی.» 

یک شعار آشنای ديگر برنامه‌های انتخاباتی او اين زمزمه است: «اسطوره، اسطوره، اسطوره» 

او برای هوادارن‌اش «اسطوره» است – يک رهبر افسانه‌ای – و بر این باورند که او دوباره انتخاب خواهد شد. 

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که رقیب آقای بولسوناراو، لوییز ايناسیو لولا داسیلوا پيشتاز است ولی چيزی در باور بزرگ‌ترین حاميان بولسونارو خللی ایجاد نمی‌کند که فکر می‌کنند رئیس‌جمهور – که خودش نظرسنجی‌ها را محکوم کرده و دروغ خوانده است – تنها کسی است که کشور را رهبری خواهد کرد. 

کشیش لورا آلمیدا در «کلیسای بذر خردل» در شهر رسیف در شمال شرق کشور یکی از هواداران سرسخت اوست. او در برابر جمعی از نيايش‌گران کلیسای‌اش در روز یکشنبه او را ستایش می‌کند. 

او به اعضای کلیسایش می‌‌گوید: «ما به بولسونارو رأی می‌دهیم چون او خداست. او از همان اصولی دفاع می‌کند که ما بر اساس کلام خدا از آن‌‌ها دفاع می‌کنیم.». بولسونارو سخت تلاش دارد بگوید که بقیه دنیا باید از دخالت در امور برزیل خودداری کنند.

بعد از مراسم او تفکرش را برای من توضیح می‌دهد. 

می‌گوید: «هر وقت که مردم رنج می‌برد و هر وقت به آفريدگاری قادر مطلق فکر می‌کنند، فکر می‌کنم خدا يک منجی برای‌شان برمی‌انگیزد.» 

از او می‌پرسم که آيا اين منجی بولسوناروست. پاسخ می‌دهد: «بله. امروز در برزیل فکر می‌کنم اين منجی او باشد.» 

آقای بولسونارو همان مضامینی را کوک می‌کند که بسیاری از مسيحیان انجیلی زمزمه می‌کنند. او درباره اهمیت خانواده موعظه می‌کند و به شدت ضد سقط جنین است و به خاطر نظرهای همجنس‌گرا-هراسانه‌اش معروف است. 

و جمع نيایشگرانی مثل جماعت لورا بود که در سال ۲۰۱۸ او را انتخاب کردند. 

پرفسور وينيسيوس دو وال، رئیس خدمات رصد اطلاعاتی انجیلی در برزيل می‌گوید: «مسیحیان انجیلی در برزیل دارند رشد می‌کنند. الآن سی درصد جمعیت، مسیحیان انجیلی هستند – و فقط بیست سال پیش این جمعیت ۱۵ درصد بود در نتیجه دارند به سرعت افزايش پیدا می‌کنند و این امر نحوه سياست‌ورزی را در اینجا تغییر می‌دهد.» 

ولی کليسا به طور سنتی هميشه اين چنین درگیر سیاست نبوده است. 

این استاد با اشاره به نقش کلیسا در موضع‌گیری علیه دیکتاتوری نظامی می‌گوید: «کلیسای کاتولیک در دهه‌های گذشته نقشی دموکراتیک ایفا کرده است. ولی در مورد کلیساهای انجیلی وضع چنین نبوده است. آنها در برزیل در انتخاب بولسونارو نقش ایفا می‌کنند و ضد نهادهای دموکراتیک برزیل هستند – کشيش‌هایی را می‌بینیم که سراغ مردم می‌روند و آن‌ها را دعوت به اعتراض علیه نهادهای دموکراتیک می‌کنند.» 

آقای بولسونارا سیاست را از عبادت جدا نمی‌کند. زبان مبارزات انتخاباتی او مملو از ارجاعات دينی است. او حتی خود را تا مقامی خدایی بالا می‌برد. 

او مبارزات انتخاباتی امسال‌اش را در یويیز دوفورا آغاز کرد، همان شهری که در سال ۲۰۱۸ در آن چاقو خورد و جایی که به قول خودش در آن «دوباره متولد شد». 

اما در شمال شرق برزیل، کار سختی برای متقاعد کردن رأی‌دهندگان به صلاحيت خود در پیش دارد. این‌جا ميدان طبيعی فعالیت آقای بولسونارو نیست. در واقع، این‌جا تنها منطقه‌ای است که در سال ۲۰۱۸ در آن شکست خورد. 

فقیرترین منطقه کشور جایی است که لولا در آن به دنیا آمده است و در تمام حرفه‌ سیاسی‌اش با آن منطقه مرتبط بوده است. به این دلیل است که این منطقه بزرگ‌ترین دشواری بولسونارو برای محکم کردن جای پای‌اش در اینجا شده است. 

گیلسون ماکادو یک سیاست‌مدار محلی خونگرم و صمیمی است. او سابقاً در دولت آقای بولسونارو وزیر گردشگری بود و حالا شاید بیش از همه مشهور است به – یا بدنام است به خاطر – عشق به نواختن آکاردئون. او الآن نامزد سنا در پرنامبوکو است ولی رئیس ستاد انتخاباتی ملی آقای بولسونارو در شمال شرق نیز هست و از دوستان بسیار خوب رئیس‌جمهور است. 

او می‌گوید: «او عموی پيری است که فوتبال دوست دارد. الکل نمی‌خورد. عاشق خانواده‌اش است. مسیحی است. و بسیار بسیار سخت‌کوش است. او مرد اين دنياست – بزرگ‌ترین رئیس‌جمهور جناح راست دنیا در حال حاضر است.» 

میچل لوییس دکتر پزشکی هسته‌ای نیز همین احساس را دارد. هر چند جرالدو آگويیار و کالینا سا دوستان هم‌دانشگاهی دوره پزشکی‌اش که سر ميز شام با او نشسته‌اند و جام شراب‌شان را سر می‌کشند، چنین نظری ندارند. 

در چنين رقابت سیاسی دوقطبی‌شده‌ای عجيب است که اين سه نفر هنوز با هم دوست‌اند. روابط بسیار زیادی به خاطر سیاست در برزیل در سال‌های گذشته از بین رفته‌اند. 

او می‌گوید: «چیزی که آدم را بولسوناریست می‌کند این است که با دل و جان آدم حرف می‌زند. بولسونارو این صدایی را که می‌بینید تمام مردم در خیابان فریاد می‌زنند «اسطوره»، آزاد کرده است.» 

جرالدو می‌گوید که به لولا رأی می‌دهد. ميچل سرش را تکان می‌دهد. 

جرالدو در انتقاد از نحوه رفتار او در طی همه‌گیری می‌گوید: «بولسونارو فرصت بزرگی را از دست داد که مسئولانه رفتار کند و با این همه‌گیری به شیوه‌ای هوشمندانه برخورد کند. فکر نمی‌کنم او هوش عاطفی این کار را داشته باشد.» 

اما کالینا بعد از اینکه در سال ۲۰۱۸ به بولسونارو رأی داد حالا لب مرز ایستاده است. 

او می‌گوید: «من کاملاً مخالف حزب کارگر [لولا] هستم ولی فکر نمی‌کنم بولسونارو رهبر خوبی باشد. او به مردم گوش نداده است و با این کار رأی من را از دست داده است. کسانی که از بولسونارو حمایت می‌کنند فارغ از این‌که او چه کار می‌کند به هر حال حامی او هستند.» 

تعهد کامل یا ستایش کورکورانه؟ میچل حرف آخر را می‌زند: «من آدمی مذهبی نیستم. خداناباورم. ولی وقتی بولسونارو می‌گوید که از جانب خدا مأموریتی دارد، بی‌اعتقادی خود را زیر سؤال می‌برم.»