دیوان عالی آمریکا می‌گوید ایالت‌ها نمی‌توانند مانع نامزدی ترامپ شوند

دیوان عالی آمریکا تصمیم ایالت‌هایی را نقض کرده است که قصد داشتند با استناد به بند مربوط به شورش در قانون اساسی، دونالد ترامپ را از نامزدی در انتخابات رئیس جمهوری منع کنند.

این حکم، که به اتفاق آرا صادرشد، به رای دیوان عالی ایالت کلرادو مربوط می‌شد، اما در مورد آرای مشابه در سایر ایالت‌ها هم صدق می‌کند.

کلرادو آقای ترامپ را از انتخابات مقدماتی حزب جمهوری‌خواه منع کرده بود، با این استدلال که او در سال ۲۰۲۱ به شورش در کنگره دامن زده است.

دادگاه حکم داد که فقط کنگره می‌تواند چنین تصمیمی بگیرد، نه ایالت‌ها.

تصمیم دیوان عالی راه را برای آقای ترامپ باز می‌کند تا در انتخابات مقدماتی کلرادو در روز سه‌شنبه شرکت کند.

او پیشتاز عرصه رقابت مقدماتی در حزب جمهوری‌خواه است و احتمالا در انتخابات ماه نوامبر با جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، روبرو خواهد شد.

رئیس جمهور سابق آمریکا روز دوشنبه بعد از اعلام این حکم فورا مدعی پیروزی شد و در شبکه اجتماعی خود، «تروت سوشیال»، نوشت: «یک پیروزی بزرگ برای آمریکا.»

او بعد از پست کردن این پیام، ای‌میلی برای جمع‌آوری کمک مالی برای کارزار انتخاباتی‌اش ارسال کرد.

آقای ترامپ ساعتی بعد در مارالاگو، ویلای شخصی خود در فلوریدا، گفت که تصمیم دادگاه «خیلی خوب نوشته شده» و «راه درازی برای متحد کردن کشور ما، که به آن نیاز داریم، خواهد رفت.»

آقای ترامپ افزود: «نمی‌توانید کسی را از رقابت حذف کنید چون مخالفش چنین می‌خواهد.»

جنا گریسوولد، وزیر ایالتی کلرادو، گفت که از این حکم مایوس است و «کلرادو باید بتواند شورشیانی را که سوگند خود را زیر پا گذاشته‌اند از برگه رای حذف کند.»

به علاوه یک گروه دیده‌بان به نام «شهروندان هوادار مسئولیت و اخلاق در واشنگتن» که این پرونده را در کلرادو مطرح کرده بود، در بیانیه‌ای گفت که هرچند دادگاه «از عهده مسئولیت برنیامده» اما این «همچنان پیروزی برای دمکراسی است چون نام آقای ترامپ به عنوان شورشی در تاریخ ثبت خواهد شد.»

دو ایالت دیگر، مین و ایلینوی، در پیروی از کلرادو با استدلال مشابه حکم به حذف نام آقای ترامپ از برگه‌های رای داده بودند. البته این دو ایالت در حالی که چالش‌های حقوقی علیه رای کلرادو به دیوان عالی کشیده بود، حکم خود را به حال تعلیق درآورده بودند.

دیوان عالی در حکم خود نوشت: «ما به این نتیجه رسیدیم که ایالت‌ها ممکن است بتوانند صلاحیت افرادی را که در سطح ایالتی قدرت دارند، یا به دنبال کسب قدرت هستند، رد کنند. اما ایالت‌ها براساس قانون اساسی هیچ اختیاری برای اعمال بند ۳ در ارتباط با دفاتر فدرال، به خصوص ریاست جمهوری، ندارند.»

۹ قاضی دیوان عالی حکم دادند که فقط کنگره می‌تواند متمم ۱۴ قانون اساسی را علیه مقام‌ها و نامزدها در سطح فدرال اعمال کند.

بند ۳ متمم ۱۴ قانون اساسی، که تاریخ آن به دوران جنگ داخلی آمریکا برمی‌گردد، مقام‌های فدرال، ایالتی و نظامی را، که در «شورش یا طغیان» علیه دولت آمریکا نقش داشته‌ باشند، از کسب دوباره مقام منع می‌کند.

گروه‌هایی مثل «آزادی بیان برای مردم» استدلال می‌کردند که تلاش برای تاخیر در انتقال صلح‌آمیز قدرت در روز ششم ژانویه ۲۰۲۱ همتراز شورشی است که در این بند تشریح شده است.

اِیمی کُنی بَرِت، از قاضی‌های دیوان عالی، جداگانه نوشت: «دادگاه مساله‌ای را حل‌و‌فصل کرده است که در فصل پر تب‌و‌تاب انتخابات ریاست جمهوری از نظر سیاسی بار زیادی دارد. به خصوص در این شرایط، حکم دادگاه باید دمای ملی را پایین بیاورد، نه بالا.»

اما سه قاضی لیبرال دادگاه از بخشی از حکم دایر بر اینکه «رد صلاحیت به دلیل شورش فقط زمانی ممکن است که کنگره مصوبه خاصی را گذرانده باشد» انتقاد کردند، چون به استدلال آنها راه را «بر سایر روش‌های بالقوه اعمال (بند ۳ متمم ۱۴) می‌بندد.»

آتیبا الیس، استاد قانون در دانشگاه کِیس وسترن ریزرو در اوهایو، به بی‌بی‌سی گفت که هرچند نگرانی‌های دادگاه درباره حذف آقای ترامپ از برگه رای «منصفانه» است اما این حکم «ممکن است پیامدهای دامنه‌داری داشته باشد.»

«این حکم در را به روی تعابیری از قانون اساسی در مورد مسائلی که ربطی به این موضوع ندارد باز می‌کند. این تصمیم مشکل را به کنگره حواله می‌دهد، در زمانی که بن‌بست جناحی ضامن بی‌عملی در این چنین موردی است. این تصمیم عملا اطمینان حاصل می‌کند که مساله مربوط به صلاحیت رئیس جمهور سابق براساس بند سه قانون اساسی تا قبل از انتخابات ۲۰۲۴ حل نخواهد شد.»

رِی برسیکا، یک کارشناس دیگر مسائل قانونی در دانشکده حقوق آلبانی در نیویورک، گفت که تصمیم دیوان عالی مانع «وصله پینه» قانونی توسط ایالت‌های مختلف می‌شود.

او گفت: «اگر دادگاه به کلرادو اجازه می‌داد به این روند ادامه دهد، چه کسی می‌توانست مانع یک دادستان یاغی در یک ایالت دیگر شود که می‌گوید نامزد یک حزب متفاوت صلاحیت ندارد چون درگیر شورش شده.»

رای‌دهندگان جمهوری‌خواه در کلرادو و ۱۴ ایالت دیگر فردا که به «سه‌شنبه بزرگ» معروف است انتخابات مقدماتی برگزار خواهند کرد.