تعرفه‌های ترامپ؛ بازنده، اتحاد دیرین آمریکا و ژاپن است اما برنده کیست؟

شیگرو ایشیبا، نخست وزیر ژاپن، آخرین تهدید تعرفه‌ای دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا - وضع مالیات ۲۵ درصدی بر کالاهای ژاپنی - را «عمیقا تاسف‌بار» توصیف کرد.

توکیو، متحد قدیمی ایالات متحده، به سختی تلاش کرده است تا از این تعرفه اجتناب کند. این کشور به دنبال امتیازاتی برای خودروسازان خود بوده است که با فشار در بازار آمریکا مواجه هستند در حالیکه در برابر فشار آمریکا برای گشودن بازارهای خود به روی برنج آمریکایی مقاومت می‌کند.

تا حالا مذاکرات فراوانی صورت گرفته است. مذاکره‌کننده تعرفه‌ای ژاپن از ماه آوریل که ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای را علیه دوست و دشمن اعلام کرد، حداقل هفت بار به واشنگتن دی سی سفر کرده است.

با این حال، به نظر می‌رسد این سفرها نتیجه اندکی داشته است. با طولانی شدن مذاکرات با ژاپن، ترامپ برچسب «سختگیر» برای ژاپن را به «لوس» تغییر داده است.

و سپس این هفته، ژاپن به فهرست ۲۳ کشوری پیوست که نامه‌های مربوط به وضع تعرفه برایشان ارسال شده است - ۱۴ کشور از این تعداد در آسیا هستند، از کره جنوبی گرفته تا سریلانکا و بسیاری از آنها قطب‌های تولید صادرات‌محور هستند.

روز جمعه، ترامپ یک تعرفه ۳۵ درصدی را برای کالاهای وارداتی از کانادا اعلام کرد.

رئیس جمهور آمریکا همچنین گفت که قصد دارد تعرفه‌های عمومی برای اکثر شرکای تجاری آمریکا را از ۱۰ درصد به ۲۰ درصد افزایش دهد و هشدار در این مورد را رد کرد که وضع چنین عوارضی باعث افزایش تورم داخلی می‌شود.

او به ان‌بی‌سی نیوز گفت: «ما فقط می‌گوییم که همه کشورهای باقی مانده، ۲۰ درصد و یا ۱۵درصد تعرفه را پرداخت خواهند کرد. ما داریم روی این موضوع کار می‌کنیم.»

کشورهای سراسر جهان تا ۱ اوت فرصت دارند تا با ایالات متحده به توافق برسند. اما با توجه به اینکه ژاپن، یعنی متحد وفادار که آشکارا به دنبال توافق بوده است، هنوز با تعرفه‌های سنگین روبرو است احتمالا باعث نگرانی آنها می‌شود.

ترامپ ساعت تعرفه‌ها را تنظیم مجدد کرده است. بنابراین باید پرسید چه کسی برنده و چه کسی بازنده می‌شود؟

برنده: مذاکره‌کنندگانی که مهلت بیشتری می‌خواهند

از یک نظر، تقریبا تمام کشورهایی که اوایل امسال هدف تعرفه‌های ترامپ قرار گرفتند، از تمدید مهلت سود می‌برند - آنها اکنون برای رسیدن به توافق و انعقاد قرارداد سه هفته دیگر فرصت دارند.

سوان تک کین، رییس بخش تحقیقات بانک یونایتد اورسیز، گفته است: «وضعیت خوش‌بینانه این است که اکنون فشاری برای انجام مذاکرات بیشتر قبل از مهلت ۱ اوت وجود دارد.»

اقتصادهای در حال رشد مانند تایلند و مالزی که این هفته نامه‌های افزایش تعرفه‌ای دریافت کردند، به ویژه مشتاق یافتن راه ‌حل خواهند بود. آنها همچنین در میانه تنش‌ ایالات متحده و چین گرفتار شده‌اند، زیرا واشنگتن صادرات چین را که با تغییر مسیر از طریق کشورهای ثالث راهی آمریکا می‌شود یعنی کالاهای حمل و نقل شده، را هدف قرار داده است.

اقتصاددانان به بی‌بی‌سی گفته‌اند که با توجه به پیچیدگی توافق‌نامه‌های تجاری، تمدیدهای بیشتر محتمل است.

الکس کاپری، استاد اقتصاد بازرگانی در دانشگاه ملی سنگاپور، گفته است که کشورهای هدف تعرفه برای اجرای خواسته‌های ترامپ به زمان نیاز دارند، که این نامه‌ها به طور کامل مشخص نمی‌کند.

به عنوان مثال، کالاهای عبوری به طور اخص به عنوان بخشی از توافق تجاری ویتنام با ایالات متحده مشمول مالیات شده‌اند. اما مشخص نیست که آیا این موضوع در مورد محصول نهایی یا قطعات وارداتی صدق می‌کند یا نه.

آقای کاپری گفته است که در هر صورت، این طرح مستلزم استفاده از فناوری بسیار پیچیده‌تری برای پیگیری زنجیره‌های مواد و قطعات خواهد بود.

به گفته او: «این یک فرآیند بطئی، طولانی مدت و تکاملی خواهد بود که تعداد زیادی طرف‌های ثالث، شرکت‌های فناوری و شرکای لجستیکی در آن دخیل هستند.»

بازنده: تولیدکنندگان آسیایی

به نظر می‌رسد که تعرفه‌ها برجا خواهند ماند و این باعث می‌شود تجارت جهانی بازنده این تعرفه‌ها باشد..

آقای کاپری معتقد است که شرکت‌های آمریکایی، اروپایی و چینی که فعالیت جهانی دارند، همچنان در معرض خطر هستند. این نه تنها به صادرکنندگان، بلکه به واردکنندگان و مصرف‌کنندگان آمریکایی نیز آسیب می‌رساند.

و این ضربه‌ای به جاه‌طلبی‌های اقتصادی کشورها در بخش‌ بزرگی از آسیا است که رشد اقتصادی آنها نتیجه صنایع تولیدی، از تولید اقلام الکترونیک گرفته تا منسوجات، بوده است.

آقای کاپری افزوده است که عاقلانه نیست در این مورد که کدام کشورها برنده و کدام بازنده هستند، به مشاهدات «بازی مجموع صفر» بیندیشیم زیرا تجارت بین‌المللی، به ویژه بین ایالات متحده و چین، یک مجموعه به هم پیوسته است.

با این حال، برخی از کشورها ممکن است از سیاست آمریکای بیشتر از سایرین ضرر کنند.

ویتنام اولین کشور آسیایی بود که با آمریکا به توافق رسید، اما اهرم فشار کمی در برابر واشنگتن دارد و اکنون با تعرفه‌های تا ۴۰ درصدی مواجه است. همین وضعیت در مورد کامبوج نیز صدق می‌کند.

ویتنام، کشوری فقیر و به شدت به صادرات وابسته است، و در حالیکه ترامپ تهدید به اعمال تعرفه‌های ۳۵ درصدی بر واردات از آن کشور کرده، در حال مذاکره برای دستیابی به توافق بوده است.

از سوی دیگر، کره جنوبی و ژاپن ممکن است بتوانند مدت بیشتری دوام بیاورند، زیرا ثروتمندتر هستند و اهرم‌های ژئوپلیتیکی قوی‌تری دارند.

هند، که دارای اهرم فشار است ، هنوز نامه‌ای دریافت نکرده است.

به نظر می‌رسید که توافق هند و آمریکا نزدیک باشد، اما به دلیل موانع کلیدی، از جمله دسترسی به بازار کشاورزی هند و قوانین واردات این کشور، این توافق به تاخیر افتاده است.

بازنده: اتحاد دیرین آمریکا و ژاپن

جسپر کول، اقتصاددان، گفته است: «با وجود روابط نزدیک اقتصادی و نظامی با آمریکا، دولت آمریکا با ژاپن هم مانند سایر شرکای تجاری آسیایی آمریکا رفتار می‌کند.»

و این می‌تواند روابط دو طرف را متحول کند، به خصوص اینکه به نظر می‌رسد توکیو با ذخایر عظیم مالی خود، برای یک بازی طولانی آماده شده است.

آقای کول گفته است: «ژاپن ثابت کرده که مذاکره‌کننده سرسختی است و من فکر می‌کنم این موضوع ترامپ را آزرده است.»

با وجود کمبود برنج در ژاپن که باعث افزایش شدید قیمت آن شده است، ایشیبا، نخست وزیر ژاپن، از خرید برنج آمریکایی خودداری کرده و در عوض ترجیح داده است از کشاورزان داخلی حمایت کند.

دولت او همچنین از تسلیم در برابر خواسته‌های آمریکا برای افزایش هزینه نظامی خود خودداری کرده است.

آقای کول استدلال می‌کند: «آنها به خوبی آماده هستند» و می‌افزاید که یک روز پس از اعلام تعرفه‌ها توسط ترامپ در ماه آوریل، توکیو وضعیت اضطراری اقتصادی اعلام و صدها مرکز مشاوره برای کمک به شرکت‌های در معرض آسیب ایجاد کرد.

او می‌گوید: «ژاپن به دنبال توافقی معتبر خواهد بود، زیرا چه تضمینی وجود دارد که ترامپ دوباره نظر خود را تغییر ندهد؟»

به گفته آقای کول، با توجه به اینکه انتخابات مجلس علیای پارلمان ژاپن در این ماه برگزار می‌شود، عجیب خواهد بود اگر تا قبل از ماه اوت توافقی حاصل شود.

او می‌افزاید: «هیچ‌کس خوشحال نیست. اما آیا این تعرفه‌ها قرار است ژاپن را به رکود اقتصادی بکشاند؟ نه.»

برنده: آمریکا یا چین؟

آسیا مدت‌هاست که به عنوان یک میدان نبرد کلیدی بین واشنگتن و پکن محسوب شده و تحلیلگران می‌گویند ممکن است ترامپ با سیاست تعرفه خود در حال واگذاری بازی به چین باشد.

اول اینکه، به گفته برخی از ناظران، با توجه به پیچیدگی این توافق‌ها، ممکن است ترامپ با موضوع تمدید مجدد مهلت، بیش از حد بازی کند.

دیوید جکس، استاد اقتصاد در دانشگاه ملی سنگاپور، می‌گوید «موقعیت چانه‌زنی ایالات متحده در واقع کاهش یافته است، زیرا آنها نشان داده‌اند که دست به اندازه قوی در این بازی ندارند.»

و توافق‌هایی که به دست می‌آیند می‌توانند به قیمت تغییر شکل تجارت و روابطی تمام شوند که طی دهه‌ها ایجاد شده است.

آقای کاپری که این اقدام را «تئاتر سیاسی» توصیف کرد، گفت انتخاب ترامپ برای انتشار آنلاین نامه‌ها به جای کانال‌های دیپلماتیک سنتی، می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد.

او افزوده است که سردرگمی ایجاد شده «هدیه‌ای بزرگ» برای چین است که سعی دارد خود را به عنوان جایگزینی ثابت قدم برای ترامپ غیرقابل پیش‌بینی تصویر بکشد.

اما جایگزینی بازار ایالات متحده آسان نیست - و پکن هم درگیر تنش‌هایی با کشورهای این بخش از جهان، از ویتنام گرفته تا ژاپن، است.

چین در میانه مذاکرات تجاری خود با ایالات متحده است، اگرچه تا ۱۳ آوت برای رسیدن به یک توافق کامل زمان بیشتری دارد.

بنابراین، پیش‌بینی اینکه چه کسی در این جنگ تجاری دوستان بیشتری به دست خواهد آورد، دشوار است، اما رقابت هنوز ادامه دارد.

پروفسور جکس گفته است «هر دو طرف نیاز به جدایی را می‌بینند، اما رسیدن به آنجا دشوار خواهد بود و شامل مراحلی می‌شود که سال‌ها، اگر نگوییم دهه‌ها، طول خواهد کشید.»